II OZ 1363/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Porozumienia Komitetów Protestacyjnych Budowy Obwodnicy Północnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1269/08 odmawiające przyznania Stowarzyszeniu Porozumienia Komitetów Protestacyjnych Budowy Obwodnicy Północnej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Porozumienia Komitetów Protestacyjnych Budowy Obwodnicy Północnej na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków środowiskowych dla realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1269/08, odmówił przyznania Stowarzyszeniu Porozumienia Komitetów Protestacyjnych Budowy Obwodnicy Północnej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie uzgodnienia warunków środowiskowych dla realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Stowarzyszenie występujące w sprawie jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Podzielając zatem pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1433/06, Sąd I instancji uznał, że pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje jedynie podmiotom, które nie mogą z powodów od siebie niezależnych pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków lub dysonując nimi zaniechały przeznaczania ich na koszty postępowania sądowego i dlatego też odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie Porozumienia Komitetów Protestacyjnych Budowy Obwodnicy Północnej podnosząc, że obecnie nie posiada ono żadnych środków na poniesienie kosztów sądowych oraz, że członków Stowarzyszenia nie stać jest na ponoszenie dalszych kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej "ppsa", prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ppsa przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym może natomiast nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem. Wskazać bowiem należy, że jak to słusznie zauważył Sąd I instancji powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OZ 1433/06, tworząc Stowarzyszenie jego członkowie powinni określając zadania tego Stowarzyszenia przewidywać także środki (majątek Stowarzyszenia), z jakich będzie finansowana jego działalność. Założenie Stowarzyszenia przez osoby niemogące bądź niezamierzające ponosić koniecznych środków finansowych na jego funkcjonowanie, w tym na koszty postępowań sądowych, których to Stowarzyszenie ma być stroną, stoi w oczywistej sprzeczności z zasadą osobistego ponoszenia kosztów postępowania przez stronę, która postępowanie uruchomiła. Należy zauważyć bowiem, że Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m. in. w stowarzyszeniach, nie gwarantuje jednakże wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Skarb Państwa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji uwzględniło wszelkie okoliczności sprawy, a zatem jest prawidłowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.