III SA/Gl 611/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-09-15
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Anna Apollo, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta, jako organ podatkowy właściwy w zakresie podatku od nieruchomości, jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w przypadku ustawowego zwolnienia z tego podatku dla zakładów pracy chronionej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta, będąc organem podatkowym właściwym w zakresie podatku od nieruchomości, jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, gdy pomoc ta ma formę ustawowego zwolnienia z tego podatku dla zakładów pracy chronionej. Zwolnienie to, udzielane na podstawie aktu normatywnego, stanowi pomoc de minimis, a organ podatkowy jest właściwy do wydania stosownego zaświadczenia.Stan faktyczny
Strona skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą, zwróciła się o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku ze zwolnieniem z podatku od nieruchomości. Prezydent Miasta odmówił wydania zaświadczenia, uznając się za niewłaściwy organ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo uchyliło postanowienie Prezydenta, następnie utrzymało w mocy postanowienie o odmowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO, uznając, że organy naruszyły przepisy, ale samo postanowienie odpowiadało prawu. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędną wykładnię prawa materialnego przez WSA. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, uchylił zaskarżone postanowienie, wiążąc się wykładnią NSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Asesor WSA Katarzyna Golat, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi S.K. – "A" w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o uzyskaniu pomocy publicznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
S.K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A" w Z. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. o wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis w związku z wydaniem przez ten organ decyzji z [...]r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku w kwocie [...] zł za [...] rok. od nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...]. Powołał się przy tym na ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis (Dz. U. Nr 187, poz. 1930).
Postanowieniem z [...] r. nr [...] r. Prezydent Miasta Z. odmówił wydania zaświadczenia powołując się przy tym na art. 216, art. 217, art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Uznał, iż w świetle art. 5 ust. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404) zaświadczenie potwierdzające fakt udzielenia pomocy de minimis wydają organy udzielające tej pomocy. W przypadku zakładów pracy chronionej takim organem był Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zatem Prezydent Miasta Z. nie był ani ostatnim organem przyznającym pomoc, ani też nie dysponował danymi pozwalającymi ocenić, czy udzielona pomoc miał charakter pomocy de minimis.
W zażaleniu S.K. domagał się uchylenia postanowienia i zobowiązania Prezydenta Miasta Z. do wydania zaświadczenia. Bowiem to on jako organ orzekający w przedmiocie podatku od nieruchomości i zwolnieniu od tego podatku był organem właściwym do wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji uznając za słuszny zarzut odwołującego się. W uzasadnieniu orzeczenia wskazało na art. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej zawierający podstawę i zasady określenia wysokości pomocy de minimis zdefiniowanej w art. 2 pkt 10 tej ustawy, która to regulacja jest przejawem harmonizacji prawa krajowego z rozwiązaniami przyjętymi na gruncie prawa wspólnotowego. Organ wyjaśnił, że powołany art. 5 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej odnosi się do wszystkich rodzajów pomocy (pomocy udzielanej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej i pomocy indywidualnej na restrukturyzację), natomiast ust. 2 tego artykułu normuje kompetencję podmiotów udzielających pomocy w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy do wydawania jej beneficjentom potwierdzenia udzielenia pomocy. Przyjęte rozwiązanie legislacyjne zrealizowało postanowienia art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i art. 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis (Dz. U. WE L 10 z 13 stycznia 2001 r.), zgodnie z którym to przepisem państwo członkowskie jest zobligowane do informowania zainteresowanego przedsiębiorstwa, iż udzielone wsparcie ma charakter pomocy de minimis. Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie normuje żadnych kwestii związanych z zakresem i trybem realizacji obowiązku wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Zagadnienia te regulują wydane na podstawie art. 5 ust. 3 powołanej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis (Dz. U. Nr 187, poz. 1930) oraz przepisy Działu VII Kpa w art. 217 do 220 tego Kodeksu. Jak stwierdził organ w rozpatrywanej sprawie złożony został wniosek o wydanie zaświadczenia na podstawie decyzji wymiarowej. Zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów zaświadczenie o pomocy de minimis wydaje się w dniu udzielenia pomocy będącej pomocą de minimis, a w przypadku:
1. pomocy udzielanej na podstawie decyzji - wraz z tą decyzją, zaś
2. pomocy w formie ulgi podatkowej udzielanej na podstawie aktu normatywnego bez wymogu wydania decyzji - w terminie 2 miesięcy od dnia udzielenia pomocy.
Reasumując Kolegium uznało, że z uwagi na wskazane uregulowania, Prezydent Miasta Z. jako podmiot wydający decyzję, był właściwy do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.
Kolejnym postanowieniem z [...]r. nr [...] r. Prezydent Miasta Z. odmówił wydania zaświadczenia powołując się przy tym na art. 216, art. 217, art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 98, poz. 989 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedsiębiorca przedstawił organowi wartość pomocy indywidualnej udzielonej mu przed [...]r., tj. przed dniem wejścia w życie wskazanej ustawy, łącznie z wartością pomocy udzielonej przedsiębiorcy w okresie kolejnych 3 lat poprzedzających dzień jej udzielenia. Następnie organ I instancji uprzednio cytując brzmienie art. 5 ust. 1 i 2 o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej stwierdził, iż zgodnie z art. 63 tej ustawy zbadano dotychczasowo udzieloną pomoc w zakresie spełnienia przez nią warunków pomocy de minimis. Analizując poszczególne pozycje pomocy udzielonej za okres od [...] r. do [...]r. w każdym przypadku pomoc przekraczała [...] tys. EUR, w związku z tym żaden z tych przypadków nie spełniał warunków pomocy de minimis określonych w art. 63 ustawy – wyjaśnił na końcu organ I instancji.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik S.K. wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie przepisów wskazanej już ustawy oraz rozporządzenia. W uzasadnieniu wyraził pogląd, iż jeśli organ I instancji stwierdził, że żaden z dotychczasowych przypadków udzielenia pomocy publicznej nie spełniał warunków pomocy de minimis, to winien był wydać zaświadczenie, że pomoc udzielona w [...] r. jest taką pomocą. Taki wniosek był bowiem uzasadniony treścią art. 2 pkt. 10 ustawy. Na końcu strona wyjaśniła, że posiada zaświadczenia, z których wynika, iż w dniu złożenia wniosku udzielona jej pomoc de minimis wynosiła [...] EUR, natomiast wartość ulg podatkowych wynikająca z decyzji wymiarowych wynosiła [...] zł, co stanowi [...] EUR. Z tych wyliczeń wynika zatem, że łączna kwota pomocy de minimis wyniosła [...] EUR, czyli nie przekroczyła progu [...] EUR.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji powołując się na art. 233 § 1 pkt. 1, art. 216, art. 306 b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz art. 63 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
W uzasadnieniu, powołując się także na art. 5, art. 2 pkt. 10 powołanej ustawy o pomocy publicznej oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis, Dział VIII "a" Ordynacji podatkowej organ odwoławczy przypomniał obowiązujące regulacje dotyczące wydawania zaświadczeń o pomocy de minimis, omówione już w postanowieniu tego organu z [...]r. Natomiast odnosząc się do zarzutów zażalenia stwierdziło, że organ wydający zaświadczenie winien ocenić pomoc de minimis za okres, w którym zaświadczenia jeszcze nie istniały, według regulacji zawartej w art. 63 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W przypadku stwierdzenia, że przekroczona została kwota [...] tys. EUR, podmiot udzielający pomocy winien odmówić wydania zaświadczenia. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie, ponieważ organ I instancji ustalił, że pomoc udzielona S.K. prowadzącemu "A" przekroczyła dopuszczalną wartość pomocy de minimis, tj. równowartość [...] tys. EUR.
Postanowienie organu odwoławczego zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze skierowanej do sądu pełnomocnik S.K. zarzucił wydanie jej z rażącym naruszenie prawa, tj. art. 121 § 1 w związku z art. 306 k Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, art. 122 oraz art. 125 § 1 w związku z art. 306 k tej ustawy przez dokonanie dowolnych ustaleń i błędną ocenę istniejącego w sprawie stanu faktycznego, a także poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, art. 191 w związku z art. 306 k tej ustawy przez pominiecie istotnego w sprawie materiału dowodowego, art. 217 § 2 w związku z art. 306 c i art. 306 k Ordynacji podatkowej przez nieprzedstawienie uzasadnienia prawnego oraz faktycznego postanowienia, a także naruszeniem art. 5 ust. 1 i art. 63 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej poprzez: niezastosowanie tego pierwszego przepisu oraz błędne zastosowanie tego ostatniego.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik w pierwszej kolejności przedstawił, podobnie jak wcześniej w zażaleniu, przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Następnie prezentując merytoryczną argumentację skargi podkreślił, że z informacji o otrzymanej pomocy publicznej, którą strona przedłożyła organowi I instancji wynikało, iż była to pomoc przyznawana w ramach programów pomocowych zatwierdzonych przez Komisję, zgodnie z art. 88 TWE.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i ustalając, iż organy obu instancji naruszyły art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uznał, że nie jest ona uzasadniona, bo choć zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, to jednak zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu, bowiem nie było podstaw do wydania stronie żądanego przez nią zaświadczenia.
Sąd stwierdził, iż problematyka wydawania zaświadczeń uregulowana jest w art. 306 do 306 lit. n, działu VIIIa, Ordynacji podatkowej, z tym że, przepis art. 306 lit. k w sprawach nieuregulowanych nakazuje stosować przepisy rozdziałów 1 - 6, 8 - 12, 14, 16 oraz 23 Działu IV tej ustawy. Pozwala to organowi podatkowemu przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające, a w przypadku odmówienia postanowieniem wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, winien przeprowadzić postępowanie podatkowe według reguł wskazanych w Dziale IV. Prowadząc postępowanie organ zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, (również przez wykorzystanie czynnego udziału strony), zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dokonać jego kompleksowej oceny, zastosować właściwie przepisy prawa materialnego i uzasadnić rozstrzygnięcie. Sąd uznał, iż w badanej sprawie takiego działania organu zabrakło, bowiem uzasadnienie ograniczyło się do niepełnego przytoczenia przepisów prawa, które w sprawie miały zastosowanie, co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, ze względu na treść art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej stanowiącego, iż do pomocy de minimis nie wlicza się pomocy publicznej udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej, pomocy indywidualnej na restrukturyzację oraz pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych, kluczowe znaczenie mają dwa pojęcia: pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych - art. 2 pkt 3 cytowanej ustawy i pomocy indywidualnej - art. 2 pkt 5 cytowanej ustawy. Sąd wskazał na wcześniejsze rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 98, poz. 989 ze zm.), które w § 1 odnosiło te warunki do pomocy, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 i art. 31 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm). Jak zauważył Sąd, wskazane w tym rozporządzeniu trzy formy pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, w tym pomoc poprzez zwolnienie prowadzącego taki zakład z podatku od nieruchomości, nie zostały przez polskiego ustawodawcę zaliczone do pomocy w ramach wyłączeń grupowych i stanowią pomoc wliczoną do pomocy udzielanej według zasady de minims. Za sporne zagadnienie w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał odmowę wydania skarżącemu zaświadczenia stwierdzającego, że pomoc z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości jest pomocą de minimis. Zwolnienie z podatku od nieruchomości reguluje art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844) i stosownie do tego przepisu od podatku od nieruchomości zwalnia się m.in. prowadzących zakłady pracy chronionej - w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu. Ponieważ, jak zauważył Sąd I instancji, podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, Prezydent Miasta Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r. ustalił skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości położonej w miejscowości Z. na kwotę [...] zł powołując się na m.in. art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Dalej stwierdził, iż "ustawowe zwolnienie przedmiotów opodatkowania zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej nastąpiło z mocy prawa, kiedy to podatnik w złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych wyraził wolę skorzystania ze zwolnienia". Zatem zwolnienie strony nie nastąpiło z chwilą wydania decyzji wymiarowej, ponieważ decyzja ta nie dotyczyła zwolnienia ustawowego; organ, mimo że powołał się na przepis traktujący o zwolnieniu nie udzielił tego zwolnienia, ponieważ nie miał podstawy prawnej do orzekania w tym zakresie. Organ był natomiast uprawniony do zweryfikowania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych pod kątem istnienia przesłanki zwolnieniowej wykazanej przez skarżącego w informacji w ramach wszczętego uprzednio z urzędu postępowania podatkowego. Natomiast tej weryfikacji organ podatkowy nie mógł w rozpatrywanym przypadku przeprowadzić na podstawie przepisów Działu V Ordynacji Podatkowej "Czynności sprawdzające", ponieważ ta instytucja ma zastosowanie jedynie w sprawach podatkowych, w których podatnik obowiązany jest złożyć deklarację i wpłacać zadeklarowany podatek. Skarżący nie składał deklaracji podatkowej, a więc jak uznał Sąd, Prezydent Miasta Z. wadliwie przywołał w decyzji przepis art. 21 § 5 Ordynacji Podatkowej dotyczący podatników obowiązanych taką deklarację złożyć. Na tle poczynionych uwag dotyczących podatku od nieruchomości, Sąd przywołując przepisy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zauważył, iż gdyby organ administracji wydał decyzję w przedmiocie zwolnienia ustawowego byłaby ona dotknięta wadą nieważności. W podsumowaniu Sąd uznał, że w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. dzień wydania decyzji podatkowej przez Prezydenta Miasta Z. nie był dniem udzielenia pomocy będącej pomocą de minimis udzieloną na podstawie decyzji. Sąd wyjaśnił, iż skoro Prezydent Miasta Z. nie był podmiotem udzielającym pomocy publicznej, nie był też uprawniony do wydania zaświadczenia w trybie art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, bowiem udzielona skarżącemu pomoc była, zdaniem Sądu, pomocą, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia tj. pomocą w formie ulgi podatkowej udzielonej na podstawie aktu normatywnego bez wymogu wydania decyzji. Podmiot udzielający tej pomocy powinien w terminie 2 miesięcy od dnia udzielenia pomocy, wydać jej beneficjentowi zaświadczenie stwierdzające, że uzyskana pomoc jest pomocą de minimis. Sąd wyraził też opinię, że obowiązująca regulacja prawna prowadzić musi do wniosku, że pomoc udzielana na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji posiada wszelkie cechy pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych i powinna (de lege ferenda) wchodzić w zakres pomocy udzielanej w tych ramach.
Podkreślając, iż udzielana w ramach zasady de minimis pomoc jest ograniczona kwotowo zgodnie z art. 63 pkt 1 i pkt 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz że wyłączeniu podlega pomoc udzielona w ramach wyłączeń grupowych, a nie pomoc udzielona na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta Z. zasadnie odmówił wydania zaświadczenia, że udzielona pomoc jest pomocą de minimis, ponieważ nie był podmiotem udzielającym tej pomocy.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organ administracji publicznej:
- art. 6, 7, 8 9 Kpa przez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów, naruszenia działania na podstawie przepisów prawa oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego, art. 7 i 12 oraz 77 Kpa. przez dokonanie dowolnych ustaleń i błędną ocenę stanu faktycznego istniejącego w sprawie, a także przez niedostateczne zebranie materiału dowodowego, art. 80 Kpa poprzez bezzasadne pominięcie istotnego materiału dowodowego zebranego w sprawie, art. 218 § 2 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, art. 5 ust. 1 ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez niezastosowanie,
- art. 63 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez
błędne zastosowanie,
- art. 218 w związku z art. 217 § 1 pkt 2 Kpa. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że Prezydent Miasta Z. nie ma danych dotyczących pomocy, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
- naruszenie przez Sąd prawa materialnego tj. błędną wykładnię § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych (Dz. U. Nr 94, poz. 900) polegającą na uznaniu, że w przypadku gdy mamy do czynienia z pomocą udzielaną na podstawie aktu normatywnego i nie ma organu udzielającego pomocy, Prezydent Miasta Z. nie ma prawnego obowiązku wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.
Składający skargę kasacyjną podniósł w uzasadnieniu, że Sąd I instancji nie dostrzegł ewidentnego naruszenia przez organ administracji publicznej wskazanych wyżej przepisów odnoszących się do prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz realizacji zasady prawdy obiektywnej, a także kwalifikacji prawnej udzielonej pomocy publicznej. Zgadzając się z tezą, iż pomoc udzielona na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest pomocą udzieloną w formie ustawowego zwolnienia, mającą więc charakter pomocy udzielanej w sposób automatyczny, składający skargę kasacyjną podkreślił, że pomoc ta jest dozwolona tylko w określonych granicach i wymaga, zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. poinformowania beneficjenta, ze udzielona pomoc będzie pomocą de minimis. Zwrócił uwagę, na obowiązujący w dacie wydania postanowień stan prawny, a w szczególności na § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis i na § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Pierwszy ze wskazanych przepisów stwierdza, że podstawa zakwalifikowania pomocy jako de minimis, w przypadku gdy jej uzyskanie jest uzależnione wyłącznie od spełnienia przesłanek określonych w aktach prawnych wymienionych w § 1, bez konieczności wydania decyzji przez organ udzielający pomocy, jest zaświadczenie wydane przez właściwy organ podatkowy. Zgodnie zaś z drugim przepisem podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przez podmioty upoważnione na podstawie odrębnych przepisów. Powyższe przepisy wraz z uregulowaniem zawartym w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis, prowadzą, zdaniem składającego skargę kasacyjną, do wniosku, że bezsprzecznym jest obowiązek wydania beneficjentowi zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis, a w tym zakresie zastosowanie znajdą przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 217 - 220). Wbrew temu, co wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, obowiązek wydania zaświadczenia wynikał ze wskazanego już § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. i art. 218 w związku z art. 217 § 1 pkt 2 Kpa. i spoczywał właśnie na Prezydencie Miasta Z.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2008r. sygn. akt II GSK 312/07 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 280/06. W uzasadnieniu uznał zasadność podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis, gdyż nie zgodził się z poglądem sądu I instancji, że w przypadku udzielenia pomocy w formie ulgi podatkowej na podstawie aktu normatywnego bez wymogu wydania decyzji, Prezydent Miasta Z. musiał odmówić wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, o którym mowa w art. 5 ust. 2 upsps, ponieważ nie był podmiotem udzielającym tej pomocy. Uzasadniając swój pogląd, odwołał się do rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis. Na ich podstawie skonstatował, że pierwszy z w/w aktów odnoszący się m.in. do pomocy udzielonej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości (§ 1 pkt 6) w § 3 ust. 2, określa iż podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis, w przypadku gdy jej uzyskanie jest uzależnione wyłącznie od spełnienia przesłanek określonych w aktach prawnych wymienionych w § 1 (pkt 6 - ustawa o podatkach i opłatach lokalnych), bez konieczności wydania decyzji przez organ udzielający pomocy, jest zaświadczenie wydane przez właściwy organ podatkowy. Z kolei jak wynika z § 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis, zaświadczenie o pomocy de minimis wydaje się w dniu udzielenia pomocy będącej pomocą de minimis, a w przypadku pomocy udzielonej w formie ulgi podatkowej udzielonej na podstawie aktu normatywnego bez wymogu wydania decyzji - wydaje się w terminie 2 miesięcy od dnia udzielenia pomocy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczone regulacje rozstrzygają sporną kwestię w sposób jednoznaczny. Po pierwsze, kreują obowiązek wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis niezależnie od sposobu w jakiej udzielenie pomocy następuje, a więc niezależnie od tego, czy podstawą udzielenia pomocy jest decyzja administracyjna, czy akt prawny przewidujący ulgę podatkową. Po drugie, w przypadku obowiązku wydania zaświadczenia o pomocy uzyskanej w formie ulgi podatkowej udzielonej na podstawie aktu normatywnego, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie (zwolnienie z podatku od nieruchomości), organem właściwym do wydania zaświadczenia jest właściwy organ podatkowy. Stosownie do treści art. 1 "c" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organem podatkowym, w zakresie podatków i opłat wymienionych w art. 1 ustawy, w gminach jest wójt, a w gminach miejskich burmistrz bądź prezydent miasta. Skoro więc pomoc de minimis polega na ustawowym zwolnieniu od obowiązku płacenia podatku od nieruchomości przez podmioty prowadzące zakłady pracy chronionej w zakresie nieruchomości i budowli wchodzących w skład tegoż zakładu pracy chronionej, to tym samym nie do zaakceptowania jest stanowisko Sądu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta (będąc organem podatkowym w zakresie podatku od nieruchomości) nie jest podmiotem zobowiązanym do wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do zapisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dalej podkreślić należy, iż w świetle art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.
Z przedstawionej wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 6 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 312/07 wydanego w tej sprawie, a przekazanej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania wynika, iż zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2004 r. w sprawach szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych zasługiwał na uwzględnienie. W związku z tym NSA uznał, że skoro pomoc de minimis polega na ustawowym zwolnieniu z obowiązku płacenia podatku od nieruchomości przez podmioty prowadzące zakład pracy chronionej w zakresie nieruchomości i budowli wchodzących w skład tego zakładu pracy chronionej, to Prezydent Miasta (będąc organem podatkowym w zakresie podatku od nieruchomości) jest podmiotem zobowiązanym do wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Mając na uwadze tę wykładnię Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ramach wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie formułując swoje stanowisko w sprawie dokładnie je uzasadni, wskazując na jakich faktach oparł swoje ustalenia, w szczególności dotyczące wielkości udzielonej stronie pomocy publicznej i poszczególnych kwot przyjętych jako podstawę dokonanych obliczeń.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło