II FSK 296/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-17
Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Bogdan Lubiński, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Od jakiego momentu Skarb Państwa powinien ponosić koszty dozoru i parkowania pojazdu, który na mocy ustawy przeszedł na jego własność, oraz czy wysokość tych kosztów powinna być ustalana według stawek uchwalonych przez radę powiatu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Skarb Państwa ponosi koszty dozoru i parkowania pojazdu od momentu, w którym upłynął 6-miesięczny termin od usunięcia pojazdu, a pojazd z mocy prawa stał się jego własnością. Sąd stwierdził, że stawki uchwalone przez radę powiatu nie mają zastosowania do Skarbu Państwa jako właściciela pojazdu, a organ egzekucyjny ma prawo przyznać zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenie za dozór na podstawie art. 102 § 2 U.p.e.a., uwzględniając przy tym negocjacje ze stroną i stawki rynkowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. M. o przyznanie wynagrodzenia za dozór i parkowanie samochodu marki Łada Samara, który został usunięty z drogi z powodu braku ubezpieczenia OC i po upływie 6 miesięcy przeszedł na własność Skarbu Państwa. Organ egzekucyjny przyznał wynagrodzenie za okres od dnia przekazania dokumentów przez Policję do dnia sprzedaży pojazdu, stosując stawkę wynegocjowaną ze skarżącym i porównaną ze stawkami rynkowymi. A. M. kwestionował zarówno moment rozpoczęcia ponoszenia kosztów przez Skarb Państwa, jak i wysokość stawki, domagając się zastosowania stawek uchwalonych przez radę powiatu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA Bogdan Lubiński, WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 203/08 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 18 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz A. M. kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 203/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 18 stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, iż Dyrektor Izby Skarbowej w K., postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r. wydanym na podstawie art. 123 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako K.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej jako U.p.e.a. oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 29 listopada 2007 r. nr [...] w sprawie przyznania A. M. zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór samochodu osobowego marki "Łada Samara" nr rejestracyjny [...] w łącznej kwocie 1.152,46 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 20 sierpnia 2006 r. Komenda Powiatowa Policji w Z. wydała dyspozycję usunięcia z drogi samochodu marki Łada Samara nr rejestracyjny [...] z powodu braku ubezpieczenia OC. Adresatem dyspozycji była firma A. [...] w Z. prowadząca parking strzeżony.
W dniu 20 lutego 2007 r. A. M. zawiadomił właściwy miejscowo Urząd Skarbowy w Z. o nieodebraniu samochodu z parkingu przez właściciela w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.) dalej jako U.p.r.d. wnioskując równocześnie o wszczęcie postępowania w sprawie przejęcia w/w pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W odpowiedzi, organ decyzją z dnia 13 września 2007 r. nr [...] orzekł o przejęciu samochodu Łada Samara na rzecz Skarbu Państwa.
Po sprzedaży egzekucyjnej samochodu Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia 29 listopada 2007 r., nr [...] przyznał A. M. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za przechowywanie przejętego na rzecz Skarbu Państwa samochodu w okresie od dnia 23 sierpnia 2007 r. do dnia 26 listopada 2007 r. w łącznej kwocie 1.152,46 zł, uwzględniając przy określaniu wynagrodzenia za dozór zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowywaniu.
Wysokość stawki organ ustalił uzyskując informacje z parkingów z B. (12,00 złotych za dobę) oraz C. (12,20 złotych za dobę) oraz negocjacji przeprowadzonych w dniu 27 września 2004 r. z A. M., gdzie wynegocjowano stawkę w wysokości 12,00 złotych brutto za dobę parkowania pojazdu.
A. M. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zażalił się zarzucając, iż organ likwidacyjny rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, a w szczególności art. 130a ust. 6 U.p.r.d. Wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia na podstawie stawek określonych uchwałą Rady Powiatu w Z. z dnia 29 kwietnia 2002 r., nr [...] i to również za okres od dnia 20 sierpnia 2006 r. (od dnia przyjęcia samochodu na parking) do dnia 26 listopada 2007 r. (do dnia dostarczenia dokumentacji z Komendy Policji do organu likwidacyjnego)
Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 2 U.p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia. Zgodnie z art. 130a ust. 10 tej ustawy pojazd usunięty z drogi w trybie ust. 1 lub 2 tegoż przepisu i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd przechodzi wówczas na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1377) o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Zdaniem Organu decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie fakt przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, które następuje z mocy prawa. Zdanie drugie tego przepisu stanowi zaś, że przed wydaniem orzeczenia należy powiadomić właściciela samochodu o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Następnie organ odwoławczy powołał się na § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100 – 103 U.p.e.a. Zgodnie z art. 102 § 2 U.p.e.a. organ likwidacyjny winien przyznać, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór.
Zdaniem organu zasadnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przyznał kwestionowanym postanowieniem A. M. zwrot koniecznych wydatków związanych z pełnieniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór od dnia 23 sierpnia 2007 r. (tj. od dnia przekazania przez Policję wymaganych dokumentów) do dnia 26 listopada 2007 r. (tj. dnia sprzedaży pojazdu w drodze licytacji publicznej). W tym okresie bowiem w/w samochód znajdował się w wyłącznej dyspozycji organu likwidacyjnego i organ ten obowiązany był do pokrycia kosztów jego przechowywania. Podniósł, iż w obowiązującym stanie prawnym, uzasadnione jest przyjęcie, iż od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, do dnia przekazania przez organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, wymaganych prawem dokumentów naczelnikowi właściwego miejscowo urzędu skarbowego, koszty parkowania winny obciążać organ, który wydał dyspozycje jego usunięcia. Organ likwidacyjny obowiązany jest zaś do przyznania dozorcy, na jego wniosek, zwrotu koniecznych wydatków związanych z pełnieniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór wyłącznie od momentu, w którym otrzymał on od organu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu wymagane prawem dokumenty, do dnia jego sprzedaży.
Odnosząc się do kwestii wysokości zastosowanej stawki za dobę w kwocie 12,00 zł brutto organ odwoławczy stwierdził, że stawka ta została wynegocjowana ze skarżącym, co potwierdza protokół z dnia 27 września 2004 r., a ponadto nie odbiega ona od stawek przeciętnie stosowanych przez inne podmioty prowadzące parkingi strzeżone na tym terenie. Podkreślił również, że wysokość opłat za przechowywanie pojazdu uchwalona przez Radę Powiatu nie jest wiążąca dla organu likwidacyjnego. Stawki te dotyczą tylko tych osób, które winny odebrać pojazd z parkingu w terminie 6 miesięcy od dnia jego zwiezienia na parking, o czym stanowi art. 130a ust. 6 i 7 U.p.r.d. Nie może ich zatem stosować Skarb Państwa za parkowanie pojazdu.
Postanowienie to A. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu wynagrodzenia na podstawie stawek określonych uchwałą Rady Powiatu w Z. z dnia 24 kwietnia 2004 r. za okres od dnia 20 sierpnia 2006 r. do dnia 26 listopada 2007 r.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że na podstawie art. 130a ust. 6 U.p.r.d., wyłączną kompetencję do ustalania opłat za przechowanie pojazdu posiada Rada Powiatu w Z. Wskazał ponadto, że należy mu się wynagrodzenie za okres od dnia 20 sierpnia 2006 r., tj. od dnia przyjęcia samochodu na parking.
Skarżący domaga się wypłacenia mu łącznego wynagrodzenia w kwocie 12.364,70 złotych, w tym należności za pierwszą dobę w kwocie 67,00 zł brutto oraz 12.053,60 złotych za 494 dni przechowywania samochodu według stawki dziennej – 24,40 złotych brutto, a ponadto opłaty za załadunek i rozładunek w wysokości 67,10 zł oraz 183,00 zł za holowanie.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wyrokiem z dnia 16 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. M.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji w pierwszej kolejności stwierdził, że poza sporem jest, że podstawę prawną rozstrzygnięcia organów administracyjnych w niniejszej sprawie stanowi art. 102 § 2 U.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Ani jednak ten przepis, ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Nie ulega natomiast wątpliwości, że należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.
Sąd I instancji podzielił pogląd organu odwoławczego, że opłaty za parkowanie, jakie ustala Rada Powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 U.p.r.d. odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a cyt. ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu, z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a U.p.r.d. W rozpatrywanej sprawie organ administracji, przy ustalaniu w trybie powołanego art. 102 § 2 U.p.e.a. wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór wziął pod uwagę zarówno wysokość stawki wynegocjowanej ze skarżącym (protokół z dnia 27 września 2004 roku – k: 1 akt administracyjnych) jak i stawki stosowane przez inne podmioty prowadzące parkingi strzeżone na tym terenie. Tak więc, jeśli organ administracyjny uznał, że stawka ustalona w powyższy sposób odzwierciedla wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, to nie ma podstaw do żądania zastosowania wyłącznie stawki opłat z uchwały, która nie odnosi się bezpośrednio do Skarbu Państwa, tym bardziej, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że tak wyliczona stawka opłat za parkowanie odbiega od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdu.
Sąd uznał za bezzasadny zarzut dotyczący odmowy ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych z parkowaniem pojazdu od dnia przejęcia tego samochodu na parking strzeżony. Skarżący w rozpatrywanej spawie podważa ustalony przez organy administracji moment, od którego Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu, który na podstawie cyt. art. 130a ust. 10 przeszedł na własność Skarbu Państwa.
Tymczasem U.p.r.d. w art. 130a ust. 10 stanowi, iż pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tak, więc upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Zatem terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6 – miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu.
Końcowo Sąd I instancji podał, że organ odwoławczy zasadnie wskazał, iż od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, do dnia przekazania przez organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, wymaganych prawem dokumentów naczelnikowi właściwego miejscowo urzędu skarbowego, koszt parkowania winny obciążać organ, który wydał dyspozycje jego usunięcia.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. M. zaskarżył je skargą kasacyjną w całości zarzucając kwestionowanemu wyrokowi:
1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewskazanie podstawy prawnej nieuwzględnienie zarzutu błędnej wykładni art. 130a ust. 6 U.p.r.d., a jedynie wskazanie, iż nie ma on w przedmiotowej sprawie zastosowania,
2) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię treści art. 130a ust. 6 U.p.r.d. poprzez przyjęcie, że Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przysługuje prawo do ustalania wynagrodzenia dla Skarżącego za czynności przechowywania i dozoru pojazdu, bez uwzględnienia treści uchwały Rady Powiatu określającej stawki za parkowanie usuniętych pojazdów.
3) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 130a ust. 10 w zw. z art. 130a ust. 11 U.p.r.d. i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 134, poz. 1133) w sprawie usuwania pojazdów – poprzez przyjęcie, iż koszty dozoru nad pojazdem usuniętym w trybie art. 130a ust. 1 i 2 U.p.r.d., który z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia stał się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, Skarb Państwa winien ponosić dopiero od momentu przekazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wymaganych prawem dokumentów przez organ wydający dyspozycję usunięcia pojazdu.
4) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągania stosowania przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 102 § 2 U.p.e.a. oraz niezastosowanie art. 130a ust. 6 U.p.r.d. polegające na uznaniu, iż organ likwidacyjny, którym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. ma prawo ustalania przysługującego Skarżącemu wynagrodzenia bez uwzględnienie stawek określonych uchwałą Rady Powiatu w Z. z dnia 29 kwietnia 2002 r. nr [...].
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący wskazał, że decydowanie o wysokości opłat za parkowanie i holowanie pojazdu leży w gestii organów samorządu, co jest zgodne z jego istotą i rolą i co potwierdza m.in. orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1336/05 (Lex nr 213665). Co istotne z treści ustawy U.p.r.d. wcale nie wynika, jak twierdzi Sąd I instancji, iż uchwałami jednostki samorządu terytorialnego nie jest związany Skarb Państwa. Oznacza to, że błędne jest różnicowanie sytuacji prawnej właścicieli tego samego pojazdu przechowywanego przez Skarżącego w tych samych warunkach na tych samych zasadach, gdyż nowy właściciel (Skarb Państwa) wstępuje w stosunek administracyjny, jaki wiązał dotychczasowego właściciela pojazdu. W konsekwencji błędne jest ustalanie wysokości stawki opłaty za parking strzeżony w oparciu o stawki parkingów znajdujących się w okolicy.
Dalej Skarżący wyjaśnił, iż jeżeli uznać za słuszne stanowisko, iż terminem początkowym ponoszenia kosztów jest dopiero dzień, w którym upływa 6 – miesięczny termin liczony od daty usunięcia pojazdu, to Skarżącemu należy się zapłata kosztów parkowania za okres od dnia 20 lutego 2007 r., kiedy to Skarżący powiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o upływie przedmiotowego terminu do dnia 26 listopada 2007 r. Dlatego organy przyznały Skarżącemu błędnie odszkodowanie od 23 sierpnia 2007 r. do dnia 26 listopada 2007 r.
Zdaniem Skarżącego uzasadnienie kwestionowanego orzeczenie nie spełnia wymogów art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Nie pozwala bowiem Skarżącemu przeanalizować, wykładnia jakich przepisów i ich subsumcja doprowadziła Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do przyjęcia, iż opłaty za parkowanie uchwalone przez Radę Powiatu w Z. odnoszą się do właścicieli pojazdów innych niż Skarb Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem w okolicznościach przedmiotowej sprawy zasługiwała na uwzględnienie.
Skarżący podniósł zarzuty dotyczące zarówno norm procesowych jak i prawa materialnego, przy czym istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się zasadniczo do odpowiedzi na pytanie, jaki organ i według jakich kryteriów uprawniony jest do ustalania wysokości stawek wynagrodzenia dla Skarżącego za czynności przechowywania i dozoru samochodu oraz od jakiego mementu Skarb Państwa powinien ponosić te koszty.
Za trafny uznać należało zaprezentowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego tj.: art. 130a ust. 10 w zw. z art. 130a ust. 11 U.p.r.d. i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133) polegający na błędnej wykładni tych przepisów. Wnoszący skargę kasacyjną słusznie podważa stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji dotyczące momentu, od którego Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu, który na podstawie cyt. art. 130a ust. 10 przeszedł na własność Skarbu Państwa. Sąd I instancji przyznał co prawda, że obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa przedmiotowych kosztów powstaje z dniem przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Równocześnie zastrzegł jednak, że od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, do dnia przekazania przez organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, wymaganych prawem dokumentów naczelnikowi właściwego miejscowo urzędu skarbowego, koszty parkowania winny obciążać organ, który wydał dyspozycję jego usunięcia.
W świetle stanu prawnego regulującego tę kwestię jest to pogląd błędny. Powołany art. 130 ust. 10 U.p.r.d. stanowi, iż pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tak więc upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) jest mowa, że o "przyjęciu" na rzecz Skarbu Państwa (art. 130a ust. 10 natomiast stanowi, że pojazd "przechodzi" z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa) orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego co mogłoby sugerować, iż decyzja wydana w omawianym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, ale w świetle postanowień przepisów U.p.r.d. nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, bo może potwierdzać tylko to, co nastąpiło z mocy ustawy.
Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i został wyrażony m.in. w sprawach oznaczonych sygnaturami I OSK 1765/06, I OSK 1399/08 i, OSK 924/07, I OSK 1767/06.
W konsekwencji początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd winna być data, w której upłynął 6 – miesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 U.p.r.d., bez żadnych wyjątków. Kwestia przekazania przez organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu wymaganych prawem dokumentów naczelnikowi właściwego miejscowo urzędu skarbowego ma znaczenie jedynie techniczne i pozostaje bez wpływu na to kto jest podmiotem zobowiązanym do ponoszenia kosztów i podział czasowy takiej odpowiedzialności. Co istotne, zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji nie wskazały normatywnej podstawy podziału czasowego odpowiedzialności pomiędzy naczelnikiem urzędu skarbowego a Policją, brak jest też normatywnej podstawy aby taki podział wiązać z przekazaniem dokumentów pomiędzy organami państwa.
Jednocześnie, wbrew twierdzeniu Skarżącego nie można przyznać takiego wynagrodzenia za okres dozoru sprzed przejęcia samochodu przez Skarb Państwa na własność.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 130a ust. 6 U.p.r.d. poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenia § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 102 § 2 U.p.e.a. wyjaśnić należy, iż są to zarzuty błędne.
Nie można się bowiem zgodzić, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjnie powinny być stawki przyjęte przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 U.p.r.d. Stawki ustalane tą uchwałą dotyczą opłat uiszczanych przez osoby uprawnione do odbioru pojazdu skierowanego na parking, za jego usunięcie i parkowanie w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 U.p.r.d. (art. 130a ust. 6 w zw. z ust. 5c U.p.r.d.).
Na mocy § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rozciągniecie stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 102 § 2 U.p.e.a., organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Wykładnia tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu – w tym przypadku pojazdu marki Łada Samara nr rej.[...]. Co istotne art. 102 § 2 U.p.e.a. nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorem rzeczy danego rodzaju tylko chodzi o konkretne, konieczne wydatki poniesione na dozór danego pojazdu. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie odsyła także do innych regulacji.
Organ przyznając zwrot wydatków musi również wskazać, w jaki sposób koszty te zostały wyliczone, co umożliwia weryfikację prawidłowości wyliczenia.
Reasumując skoro przyznanie należności odbywa się na podstawie art. 102 § 2 U.p.e.a., przy czym przepis ten uprawnia właściwy organ do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru na wniosek dozorcy pozostawiając kwestię ustalania wysokości tych wydatków w gestii organu to w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do kwestionowania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 29 listopada 2007 r. nr [...] w sprawie przyznania A. M. zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru. Tym bardziej, że sposób ustalania tych wydatków nie budzi wątpliwości. Po pierwsze dlatego, że w jego trakcie wzięto pod uwagę ustalenia poczynione w porozumieniu z samym Skarżącym a mające odzwierciedlenie w protokole z dnia 27 września 2004 r., a po drugie dlatego, że wzięto pod uwagę stawki stosowane przez inne podmioty prowadzące parkingi strzeżone na tym terenie.
Należy się przy tym zgodzić z Sądem I instancji, że Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że tak wyliczona stawka opłat za parkowanie odbiega od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdu. Taki zarzut, połączony z naruszeniem stosownego przepisu regulującego postępowanie nie został też postawiony w skardze kasacyjnej.
Końcowo odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., wskazać należało, że jest to zarzut zasadny w części w jakiej Sąd I instancji błędnie zinterpretował i zastosował art. 130a ust. 10 U.p.r.d. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pozostałym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymaganiom uzasadnienia, zgodnie z art. 141 § 4 tej ustawy.
Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 203 pkt 1 w zw. z art. 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło