III SAB/Wa 18/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie bezczynności organu w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] czerwca 2006r. na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej "ustawa o rehabilitacji") oraz art. 233 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p.") uchylił decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 26 września 2005r. określająca spółce "G." z siedzibą w K. (dalej zwana Spółką) wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej PFRON) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z [...] kwietnia 2008r. strona wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazała, że mimo upływu okresu trzech lat od wszczęcia z urzędu postępowania oraz dwóch lat od daty zwrotu sprawy, organ nie wydał decyzji. Nie powiadomił również o przyczynach zwłoki w jej załatwieniu. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z [...] kwietnia 2008r. wyznaczył organowi pierwszej instancji 14 dniowy termin od dnia otrzymania postanowienia do załatwienia sprawy oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn jej niezałatwienia w terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 maja 2008r. na bezczynność PFRON strona podniosła, że w ustawowym terminie nie załatwiono, wszczętej z urzędu, sprawy określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON. Zwróciła się przy tym o zobowiązanie Prezesa Zarządu PFRON do wydania decyzji, z jednoczesnym wskazaniem terminu do rozstrzygnięcia sprawa oraz o zasadzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a."), uznając ją przy tym za bezprzedmiotową. Wskazał, że organem prowadzącym postępowanie w sprawie jest Prezes Zarządu PFRON, zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. PFRON nie jest zatem organem właściwym. Prezes Zarządu PFRON decyzją z [...] czerwca 2008r. określił Spółce wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2002r. do lutego 2003r. w łącznej wysokości 3.577,20 zł, wskazując, że zobowiązanie za grudzień 2002r. wynosi 1.256,90 zł, za styczeń 2003r. - 1.071,20 zł, za luty 2003r. - 1.249,10 zł. Strona w piśmie procesowym z 12 sierpnia 2008r. wyjaśniła, że ww. decyzję otrzymała 17 czerwca 2008r. Podtrzymała ponadto wniosek o zasadzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wyjaśniła, że w chwili rozpoznania skargi przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności i postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Za niedopuszczalne uznała utożsamianie PFRON jako osoby prawnej z prezesem jego Zarządu, który wykonuje określone kompetencje z mocy ustawy. Wyjaśniła, że Prezes Zarządu PFRON posiada m.in. kompetencje do podejmowania rozstrzygnięć indywidualnych sprawach (art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd na wstępie stwierdza, że wniosek organu, wyrażony w odpowiedzi na skargę, o potrzebie odrzucenia skargi, nie mógł być uwzględniony. Strona skarżąca wnioskowała bowiem w skardze, w sposób wyraźny, o zobowiązanie Prezesa Zarządu PFRON do wydania decyzji w sprawie. Tym samym trudno przyjąć, że choć skrótowo i niepoprawnie wskazała na wstępie "stronę przeciwną" miała wątpliwości, który organ był zobowiązany do wydania decyzji, a nie uczynił tego w czasie prawem przewidzianym. Sąd podnosi również, że kontrola sądowa bezczynności organów administracyjnych, w przypadkach kiedy należało wydać decyzję administracyjną, bądź inny akt lub czynność wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 - 4a P.p.s.a. sprawowana jest, stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przepis art. 149 P.p.s.a. nie określa, jakimi kryteriami powinien kierować się Sąd, określając organowi termin wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych w nim działań. Przepis art. 149 P.p.s.a. stanowi jednak co powinien uczynić Sąd, gdy uwzględniania skargę na bezczynność. Wówczas Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (np. decyzji), dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W niniejszej sprawie organ przed rozstrzygnięciem przez Sąd skargi na bezczynności wydał, choć z przekroczeniem ustawowych terminów, decyzję. Rację ma zatem strona skarżąca, że w takim przypadku należy przyjąć, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności. Sąd zauważa jednak, że w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie na tle wyżej opisanego przypadku doszło do wyrażania rozbieżnych stanowisk, z których wynika, że skarga powinna być oddalona (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2003r., sygn. akt II SAB/Kr 144/02, niepubl., z 13 lutego 2003r., II SAB/Kr 155/01, niepubl. oraz pogląd Tadeusza Wosia wyrażony w komentarzu Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, wyd. LexisNexis 2005r., s. 467), albo że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania sądowego (por. pogląd J.P. Tarno w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz, wyd. LexisNexis 2004r., s. 216, postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2004r., sygn. akt II SAB/Wa 13/04, niepubl., Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 6 maja 2004r., sygn. akt IV SAB/Wr 12/04, niepubl.). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę doszedł do przekonania, że pogląd, iż istnieją przesłanki do umorzenia postępowania sądowego na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie zasługuje na aprobatę. Postępowanie sądowoadministracyjne, ze skargi na bezczynność, nie było od początku i nie stało się bezprzedmiotowe przez wydanie przez organ administracji publicznej decyzji, do której wydania był zobowiązany. Wprost przeciwnie, skarga na bezczynność w momencie jej wnoszenia miała swój przedmiot i mogła być zasadna. Organ nie wykonywał bowiem w terminie swoich ustawowych obowiązków w zakresie załatwienia sprawy administracyjnej. Sąd mając na względzie powyższe rozważania oraz treść art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 132 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.