II SA/Bd 572/08

18 września 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2008r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] października 2006r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 572/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (działającego z upoważnienia Wójta Gminy W.) z dnia [...]r., nr [...] o odmowie przyznania K. W., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. W., zaliczki alimentacyjnej. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż M. W. jest panną, a w skład jej rodziny wchodzą córka K. W., syn S. C. i jego ojciec M. C. Zdaniem organu nie mieści się ona zatem w katalogu osób samotnie wychowujących dziecko wskazanym w art. 3 pkt 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255; z późn. zm). W tym stanie rzeczy organ uznał, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do przyznania zaliczki alimentacyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję M. W. podniosła, iż M. C. łoży na utrzymanie ich syna S. C., lecz nie zamieszkuje z nią, gdyż skarżąca mieszka z matką. Wskazała, iż twierdzenie organu II instancji, że są rodziną jest błędne i krzywdzące dla niej, gdyż w ten sposób pozbawia się ją i jej córkę środków do życia. Dodała ponadto, iż to, że M. C. łoży na utrzymanie ich syna w przeciwieństwie do M. B. – ojca K. W., nie może być jedyna przesłanką uzasadniającą odmowę przyznania jej zaliczki alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w takim zakresie może ją wzruszyć m.in., gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, należało uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, stanowiły między innymi przepis art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366) w związku z art. 3 pkt 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255; z pózn. zm.). Oceną zgodności z prawem tych przepisów zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r., w spr. P 18/06 (Dz.U. Nr 119, poz. 770) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: - art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym przez art. 27 pkt 2 lit. g ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11). - art. 2 pkt 5 lit a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo: osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim i osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art.18, art.32 ust.1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka. - art. 29 ust 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest niezgodny z art.18, art.32 ust.1 i art. 71 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka. Zgodnie z art. 145 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie, którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji (yide: wydany w analogicznej sprawie wyrok Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r., sygn. II SA/Gd 375/00, Lex nr 76114) Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności podstawy prawnej zaskarżonej decyzji tj. art. 2 ust. 5 lit a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (cyt. wyżej) w związku z art. 3 pkt 17 a ustawy o świadczeniach rodzinnych (cyt. wyżej) z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powoduje konieczność jej uchylenia przez Sąd. W aktualnym stanie prawnym, na skutek przytoczonego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008r., okoliczność, iż osoba wychowująca osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, pozostaje w nieformalnym związku z innym mężczyzną i wychowuje z nim wspólne dziecko nie ma znaczenia dla posiadania uprawnienia do zaliczki alimentacyjnej przez dzieci nie będące dziećmi tego mężczyzny. Mając powyższe na uwadze organ administracji winien ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając stan prawny będący następstwem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.