II FZ 167/09

Dnia 4 czerwca 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 listopada 2008 roku sygn. akt I SA/Gl 226/08 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi L. i A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 stycznia 2008 roku nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gl 226/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek L. i A. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jako niedopuszczalny. W motywach orzeczenia Sąd wyjaśnił, że wniosek skarżących został złożony przed upływem terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie (a zatem zanim mu uchybiono), co czyni go przedwczesnym, a przez to niedopuszczalnym z mocy ustawy, stosownie do art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 18 września 2008 roku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II FZ 391/08 oddalił zażalenie skarżących na powyższe postanowienie wskazując, iż, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony przed upływem terminu do jej wniesienia, t.j. zanim uchybiono temu terminowi, i nie jest również kwestionowany przez stronę w środku odwoławczym. Z przepisów art. 86 § 1 i art. 87 § 1 p.p.s.a wynika, że wniosek o przywrócenie terminu składa się dopiero po tym, jak strona mu uchybiła (nie dokonała czynności w terminie). W tym stanie rzeczy wniosek skarżących należało uznać za przedwczesny (t.j. taki, który został złożony przed uchybieniem terminowi). Wniosek taki jest niedopuszczalny z mocy ustawy w rozumieniu art. 88 p.p.s.a. (por. np. post. NSA z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 736/08, niepubl.) i jako taki podlega odrzuceniu. W dniu 22 października 2008 r. strona złożyła kolejny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, wskazując, że przyczyną uchybienia była opieka nad członkiem rodziny. Na tę okoliczność strona powoływała się również w swoim wcześniejszym wniosku, a nadto wskazała, że przyczyną uchybienia było zakończone postanowieniem z dnia 18 września 2008 r. postępowanie odwoławcze przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił ponowny wniosek L. i A. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jako niedopuszczalny. W uzasadnieniu wskazano, iż w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przedmiotowy wniosek został złożony po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wskazana przez stronę przyczyna uchybienia terminu musiała ustać w dniu 10 marca 2008 r., tj. w dacie, kiedy strona wniosła skargę. Skoro więc strona wniosła skargę w tym właśnie dniu to siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg w dniu 11 marca 2008 r. i zakończył go w dniu 17 marca 2008 r. W konsekwencji więc dzień 17 marca 2008 r. był ostatnim dniem do złożenia wniosku. We wniesionym dnia 8 grudnia 2008 roku zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 87 i n. p.p.s.a i art. 6 p.p.s.a. poprzez brak pouczenia strony o skutkach prawnych czynności procesowej oraz o skutkach jej zaniedbań, oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż zawisłość przedmiotowej sprawy przed WSA, a następnie NSA nie stała na przeszkodzie do złożenia ponownego wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Powyższe wynika z faktu, że wniosek o przywrócenie terminu złożony przez skarżącego był spóźniony. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu – art. 87 § 2 p.p.s.a. .W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd podkreślił, że wskazana przez stronę przyczyna uchybienia terminowi - konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny- musiała ustać w dniu 10 marca 2008 roku czyli w dacie złożenia skargi do sądu. Z uwagi na powyższe od 11 marca 2008 r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Tymczasem z przedmiotowym wnioskiem skarżący wystąpił dopiero 22 października 2008 r., czyli po siedmiu miesiącach od upływu tego terminu. W tej sytuacji stosownie do treści art. 88 p.p.s.a. spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlegał odrzuceniu, dlatego orzeczenie sądu I instancji uznać należy za prawidłowe. Podnoszona przez stronę w zażaleniu okoliczność toczącego się przed WSA, a następnie NSA postępowania w przedmiocie jej wcześniejszego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Termin art. 87 § 1 p.p.s.a. ma bowiem charakter obiektywny, liczy się go od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, a nie od dnia, w której strona dowiedziała się o ostatecznie o jego uchybieniu. Wobec tego niezależnie od faktu toczącego się postępowania w przedmiocie wcześniejszego wniosku skarżącego, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upłynął w przedmiotowej sprawie w dniu 17 marca 2008 roku. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu braku pouczenia skarżącego przez Sąd I instancji o biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazać należy że wynikający z przepisu art. 6 p.p.s.a obowiązek informowania przez Sąd stron postępowania o czynnościach procesowych i ich skutkach dotyczy jedynie toku instancji i nie obejmuje pouczania o treści przepisów przewidujących przywrócenie terminu. Sąd nie jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych zachowań w toku postępowania.(por. wyrok SN z dnia 13 lipca 2000 r. II UKN 639/99, OSNAPiUS 2002, nr 3, poz. 78). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji