VI SA/Wa 1456/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-18
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Magdalena Maliszewska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod nośnik reklamowy, uzasadniona potencjalnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jest zgodna z prawem, mimo że poprzednio wydano zezwolenie na podobną instalację w tej samej lokalizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod nośnik reklamowy jest zgodna z prawem, nawet jeśli wcześniej wydano zezwolenie na podobną instalację. Kluczowe jest, że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego pod reklamę ma charakter uznaniowy i jest wyjątkiem od zasady zakazu takich działań. Organ administracji ma prawo odmówić wydania zezwolenia, jeśli nie stwierdzi "szczególnie uzasadnionego przypadku", a ciężar udowodnienia tego przypadku spoczywa zarówno na stronie, jak i na organie. W tym przypadku organ zasadnie uznał, że nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", a potencjalny wpływ reklamy na bezpieczeństwo ruchu drogowego uzasadnia odmowę.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. wnioskowała o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod nośnik reklamowy typu citylight. Zarząd Dróg Miejskich odmówił wydania zezwolenia, powołując się na przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące zakazu działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o drogach publicznych, w tym brak uznania "szczególnie uzasadnionego przypadku" i przerzucanie ciężaru dowodu na stronę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę
Pismem z dnia 13 lipca 2007 r. N. SA z siedzibą w W. (dalej: strona, skarżąca) wnioskowała o wydanie kolejnego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego od dnia 20 lipca 2007 r. na okres 18 miesięcy w lokalizacji przy ul. [...] i ul. [...] w W. pod nośnik reklamowy jednostronny typu citylight o łącznej powierzchni reklamowej 2,16 mkw. Zarząd Dróg Miejskich w W., działając w imieniu Prezydenta W. na podstawie jego upoważnienia z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...], decyzją z dnia [...] marca 2008 r., na podstawie art. 19 ust. 5, art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm. dalej: u.d.p.), odmówił skarżącej wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w ww. lokalizacji i zakresie.
Uprzednio – pismem z dnia 14 stycznia 2008 r. organ udzielił stronie odpowiedzi na wniosek, informując ja o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. (k-[...] akt administracyjnych).
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż w sposób wyczerpujący zebrał i zbadał materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia wniosku, na który składają się następujące dokumenty:
- "Biała Księga – Europejska polityka transportowa w horyzoncie do 2010 r.: czas wyborów" opublikowana w 2001 r. przez Komisję Europejską;
- Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2005-2007-2013 Gambit 2005, przyjęty przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2005 r.;
- Opinia w sprawie zagrożeń kierujących pojazdami wynikających z umieszczenia reklam w pasach dróg W. opracowana przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów – Pracownię Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego;
- wyniki badań natężenia ruchu w popołudniowym szczycie (poj./godz.) opracowane przez Biuro Planowania Rozwoju W. SA;
- pismo Ministra Transportu do Prezydenta W. w sprawie zmian przepisów ustawy o drogach publicznych z dnia 17 października 2006 r.;
- szczegółowy plan sytuacyjny reklamy załączony do wniosku.
Organ uwzględnił nadto fakt powszechnie znany, jakim jest dopuszczalny limit prędkości na odcinku drogi, przy którym strona wnioskuje umieszczenie reklamy.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony – radca prawny A. G. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lipca 2007 r., ewentualnie – o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, iż wydanie przedmiotowej decyzji jest dla skarżącego niezrozumiałe, gdyż nie nastąpiła żadna zmiana stanu faktycznego, ani prawnego, która miałaby się stać podstawą zmiany poglądu organu co do spełnienia przez stronę przesłanki określonej w art. 39 ust. 3. u.d.p., zgodnie którym właściwy zarządca drogi może w szczególnie uzasadnionych przypadkach zezwolić na lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Przepis ma charakter uznaniowy, co nie może oznaczać dowolności organu przy podejmowaniu decyzji na jego podstawie. Nośnik reklamowy typu citylight jest przede wszystkim adresowany do pieszych. Dlatego umieszczany jest zwykle w najbardziej ruchliwych punktach miasta. Nadto pełnomocnik strony wskazał, iż zgromadzone w sprawie dokumenty - zarówno "Biała Księga Komisji Europejskiej, jak i Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2005-2007-2013 Gambit 2005, nie wskazują żadnych wytycznych co do możliwości lokalizowania nośników reklamy w pasach drogowych. Wskazują one jedynie kierunek działań, jaki powinny podjąć odpowiednie organy celem poprawy bezpieczeństwa drogowego. Są one jednak ogólnikowe. Opinia w sprawie zagrożeń kierujących pojazdami wynikających z umieszczenia reklam w pasach dróg W. opracowana przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów opisuje natomiast wyłącznie zjawisko "fiksacji", jako powodujące zagrożenie ruchu drogowego, jednak zagrożenie ze strony nośników reklamowych występuje zgodnie z tą opinią wówczas, gdy limit prędkości w miejscu ich lokalizacji jest równy lub przekracza 70 km/h, podczas, gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy limit prędkości wynosi 50 km/h. Organ, zdaniem pełnomocnika strony, nie dokonał stosownych ustaleń w tym przedmiocie. Nie ocenił też wpływu faktycznego zagęszczenia reklam na zwiększenie liczby wypadków w przedmiotowej lokalizacji. Naruszył zatem art. 7 i 77 par. 1 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. utrzymało w mocy wyżej opisaną decyzję. Organ ten ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu, stwierdzając, iż organ I instancji szczególnie obszernie odniósł się do zagadnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, do czego był zobowiązany w świetle przepisu art. 39 ust. 1 u.d p. Podkreślił, iż art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. stanowi, iż zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Ustęp 3 tego artykułu dopuszcza, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, może to jednakże nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi. Zezwolenia takiego, zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, udziela się w drodze decyzji administracyjnej i, jak wskazuje ust. 2 pkt 3 powołanego artykułu, dotyczy ono umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
Organ podkreślił, iż z przytoczonych wyżej przepisów jasno wynika, iż zasadą jest nieumieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, zaś udzielenie zezwolenia na umieszczenie ww. obiektów w pasie drogowym jest wyjątkiem, dopuszczalnym jedynie w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Zaznaczyć trzeba, że ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez "szczególnie uzasadniony przypadek", ustawodawca pozostawił zatem ocenę każdego konkretnego stanu faktycznego organowi podejmującemu decyzję, tj. właściwemu zarządcy drogi.
Z akt sprawy nie wynika, zdaniem tego organu administracji, aby w przedmiotowej sytuacji zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek". Istnienie tej przesłanki jest nieodzowne dla możliwości wydania decyzji zezwalającej na umieszczenie w pasie drogowym obiektu nie związanego z funkcją pasa drogowego.
Organ wyraził pogląd, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienie spełnienia powyższej przesłanki, zatem nie jest trafny zawarty w odwołaniu argument sprowadzający się do braku wykazania przez organ ewentualnych zmian prawnych bądź faktycznych w stosunku do stanu poprzedniego, kiedy to wydano decyzję korzystną dla strony.
Pełnomocnik strony w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając, co następuje:
- naruszenie przez orzekające organy art. 107 § 3, art. 8, art. 11 i art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przy zupełnej dowolności, co nie mieści się w uznaniowym charakterze wydawanych decyzji administracyjnych, z naruszeniem słusznego interesu obywatela oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
- naruszenie przez orzekające organy art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych z 21 marca 1985 r. (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) poprzez brak uznania, że w świetle poprzednio wydanych decyzji dotyczących niniejszej sprawy, umieszczenie nośnika reklamowego Skarżącego w przedmiotowej lokalizacji spełnia przesłanką "szczególnie uzasadnionego przypadku" i nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Uzasadnił, iż termin: "szczególnie uzasadnionego przypadki" jest pojęciem niedookreślonym. Wymaga doprecyzowania przez organ administracji publicznej. Żaden z organów rozpoznających przedmiotową sprawę nie podjął się nawet próby wyjaśnienia, co rozumie pod powyższym pojęciem, naruszając tym samym przepisy art. 7, 8 i 11 k.p.a. Nie podzielił argumentacji organu w zakresie ciężaru dowodu w zakresie omawianej przesłanki, gdyż jego zdaniem: "zgodnie z art. 7 k.p.a. to na organie spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący i sumienny całego materiału dowodowego. Zgodnie z zasadą oficjalności, ciężar dowodu spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić." Przedstawił orzecznictwo sądów administracyjnych na poparcie prezentowanej tezy. Nadto nie można stosować argumentacji odnoszących się do nośników reklamowych o dużych powierzchniach do przedmiotowego nośnika, skierowanego głównie pieszych, o niewielkiej powierzchni. Pełnomocnik skarżącej odwołał się nadto do argumentacji zawartej w odwołaniu, wskazując przede wszystkim, iż także i organ odwoławczy nie podał, dlaczego jego zdaniem nośnik reklamowy skarżącej nie wypełnia normy art. 39 ust. 3 u.t.d. mimo, że istnieją realne podstawy do jej zastosowania. Zwłaszcza w sytuacji wydania uprzedniej decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego w tej samej lokalizacji, uzasadnienia wymagała, jego zdaniem, zmiana poglądu organu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo organ przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące na to, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania "uzasadnionego przypadku" spoczywa na stronie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie narusza prawa. W szczególności Sąd nie dopatrzył się uchybienia przez ten organ przepisów postępowania - w tym przepisów art. 7 i 77 k.p.a., jak również prawa materialnego w postaci wadliwej interpretacji art. 39 ust.1 i 3 u.t.d.
Zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1, ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 39 ust. 3 ww. ustawy, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Wyjątek o jakim mowa w ww. przepisie został sprecyzowany, co do przedmiotu, w art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych - zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
Zezwolenie wydawane na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych jest decyzją mająca charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak prawa do wydania decyzji dowolnej. Przepis art. 39 ust. 3 ww. ustawy zawęża uznaniowe przesłanki wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod reklamę do szczególnie uzasadnionych przypadków ze względu na ochronę dóbr wskazanych w art. 39 ust. 1 tej ustawy. Przez te przypadki należy rozumieć między innymi sytuacje, w których umieszczenie takich obiektów (reklam) nie będzie kolidowało z funkcjonalnością drogi lub potrzebami ruchu drogowego, w tym z bezpieczeństwem tego ruchu, albo z innymi przepisami, jak na przykład z prawem miejscowym (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2006 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 251/06).
Jeżeli więc umieszczenie obiektów, w tym reklam, będzie kolidowało z warunkami określonymi w art. 39 ust. 1 ustawy, w tym z bezpieczeństwem ruchu drogowego, wówczas należy odmówić zezwolenia na zlokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Decyzje uznaniowe służą z zasady realizacji polityki administracyjnej w określonej dziedzinie spraw (vide: M. Kulesza, "Administracyjnoprawne uwarunkowania polityki przestrzennej", Wydawnictwa UW, Warszawa 1987, str. 9 i n.). W rozpatrywanym przypadku chodzi natomiast o politykę miasta wobec szeroko pojmowanego bezpieczeństwa ruchu drogowego, której częścią jest polityka tegoż miasta wobec reklamy zewnętrznej. Politykę administracyjną w określonej dziedzinie spraw wyrażają różnego rodzaju dokumenty, takie jak plany czy uchwały podejmowane przez uprawnione organy, a więc akty prawa miejscowego, ale również ekspertyzy, opinie przygotowane przez właściwe ciała doradcze itp. Należy przy tym zauważyć, że żaden przepis k.p.a. czy inny przepis szczególny nie określa, że tego rodzaju opracowania muszą przytaczać całe instrumentarium naukowe stosowane przy ich sporządzeniu, i że to właśnie ich naukowy charakter przesądza o możliwości ich zastosowania. Z punktu widzenia organu administracyjnego orzekającego w określonej dziedzinie spraw tego rodzaju opracowania (ekspertyzy, oceny, opinie, itp.) mają w istocie charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. - tyle, że wykraczającej poza zakres jednej sprawy administracyjnej i obejmujących całą dziedzinę takich spraw.
Sprawy związane z zajęciem pasów drogowych przez nośniki reklamy zewnętrznej mają w W. charakter masowy i wobec ich typowości nie można wymagać, by w przypadku każdej lokalizacji przeprowadzane było pogłębione postępowanie dowodowe, wykraczające zakresem poza kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy - przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1026/04, stwierdził m.in. "...zarządy dróg publicznych były i są odpowiedzialne za ochronę wskazanego dobra i od nich zależy ocena, czy występują w konkretnym przypadku oznaczone zagrożenia. Art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (...) zabrania poczynań zagrażających wartościom w nim wskazanym, zatem analiza skutków powstałych zagrożeń nie mogła stanowić pozytywnej przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 39 ust. 3 powołanej ustawy. Nie ma podstaw do tego, iżby w każdym przypadku wydania decyzji o likwidacji reklamy w wielkim mieście, gdzie jest ich bardzo wiele, należało korzystać ze środków dowodowych w postaci oględzin, względnie opinii biegłych, analizy dokumentów (np. informacji policyjnych o wypadkach) itp."
Organ administracji, rozpatrując niniejszą sprawę, wziął pod uwagę przyjęty przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2005 - 2007 - 2013 GAMBIT 2005, w którym stwierdzono m.in., że obecny stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce oraz członkowstwo Polski w Unii Europejskiej wymagają potraktowania działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego jako jednego z najważniejszych priorytetów polityki transportowej państwa.. Organ oparł się też na wynikach badań natężenia ruchu drogowego przedmiotowej lokalizacji w porannym i popołudniowym szczycie opracowanych przez Biuro Planowania Rozwoju W. S.A. oraz opinię w sprawie zagrożeń kierujących pojazdami wynikających z umieszczenia reklam w pasach dróg w W., opracowaną przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów - Pracownię Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Materiał ten, dotyczący całej dziedziny spraw związanych z umieszczaniem reklam w pasach drogowych ulic w W., został zindywidualizowany i skonkretyzowany przez dołączenie doń szczegółowego planu sytuacyjnego reklamy załączonego do wniosku strony oraz charakterystykę reklamy i jej wymiarów. Zarząd Dróg Miejskich uwzględnił też fakt powszechnie znany, jakim jest dopuszczalny limit prędkości na odcinku drogi, przy którym strona wnioskuje o umieszczenie reklamy.
Istota reklamy, jak podkreślano to już wielokrotnie w orzecznictwie sądu administracyjnego, polega na szeroko pojmowanym rozpowszechnianiem informacji o konkretnych wyrobach i usługach zaś jej funkcja polega na równie szeroko pojmowanym oddziaływaniu na potencjalnych nabywców tych wyrobów i usług. Zatem by spełniać te cele wyróżnia się swoim zamocowaniem, wyglądem, powierzchnią, kolorystyką, treścią itp., niekiedy w sposób bardzo ekspansywny (ofensywny), by przyciągnąć uwagę uczestników ruchu drogowego, co w konsekwencji ma istotny wpływ na jego bezpieczeństwo. Zjawisko tzw. fiksacji, to jest chwilowego zatrzymania wzroku przez kierujących pojazdami w jednym punkcie (na przykład na reklamie) niewątpliwie powoduje dekoncentrację kierowców. Podzielność uwagi kierujących pojazdami i ich doświadczenie w prowadzeniu pojazdów jest bardzo różne. Po ulicach poruszają się pojazdy kierowane przez kierowców zawodowych lecz także przez kierowców starszych i takich, którzy dopiero niedawno nabyli uprawnienia. Można więc przyjęć za pewnik stwierdzenie, że reakcja kierowców na obiekty umieszczane w pasach drogowych, a nie związane z organizacją ruchu, jako dodatkowe elementy przyciągające wzrok kierowców, jest różna. Jednakże, o ile na prowadzenie pojazdów przez kierowców doświadczonych o pełnej zdolności psychomotorycznej takie obiekty (w tym reklamy) nie mają większego istotnego znaczenia, to każde nadmierne zaangażowanie uwagi pozostałych kierowców może stanowić realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Organ administracji, uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał, był władny dokonać samodzielnej oceny, czy reklama spółki nie będzie naruszała wymagań z art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w tym czy nie będzie miała istotnego wpływu na pogorszenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zarządca drogi jest bowiem odpowiedzialny za skonkretyzowanie takich warunków na drodze i w pasie drogowym, by nie dopuścić do wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 39 ust. 1 ustawy, a także do zagrożenia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Pas drogowy co do zasady nie jest przeznaczony do instalowania reklam. Umieszczanie ich zatem w jego granicach należy uznać za wyjątek, na co wskazują również przepisy art. 39 ust. 1 oraz ust. 3 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (Kotowski W. Komentarz do art. 34 ustawy o drogach publicznych).
Obowiązkiem zarządcy drogi jest zapanować nad zjawiskiem nadmiernego gromadzenia reklam w pasach drogowych, albowiem ich negatywny wpływ na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, w szczególności w dużym mieście o dużym natężeniu tego ruchu, nie powinien budzić wątpliwości. Z tych względów, w warunkach rozpoznawanej sprawy, Sąd orzekający uznał, że organ administracji nie dokonał dowolnej oceny materiału i dowodów zgromadzonych w sprawie.
Należy podkreślić, iż zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu instalacji reklamy jest decyzją czasową. Po upływie okresu w niej wskazanym zezwolenie wygasa co oznacza, iż na dalsze zajęcie pasa drogowego wymagane jest uzyskanie nowego zezwolenia. W związku z tym fakt otrzymania zezwolenia, na zajęcie pasa drogowego pod umieszczenie reklamy, nie rodzi po stronie przedsiębiorcy skutecznego uprawnienia do żądania dalszego zajęcia pasa drogowego, ani po stronie zarządcy drogi obowiązku ponownego udzielenia zezwolenia. Sąd orzekający w sprawie nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącej w zakresie interpretacji art. 39 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem Sądu, w przedmiotowych sprawach – z uwagi na brzmienie ust. 3 art. 39 u.d.p – ciężarem dowodu wykazania "uzasadnionego przypadku" obarczona jest zarówno strona, jak i organ administracji. Takiego dowodu skarżąca nie przedstawiła, ograniczając się do kwestionowania ustaleń organów w przedmiocie negatywnego wpływu reklam na bezpieczeństwo ruchu drogowego oraz twierdząc, iż jej nośnik reklamowy nikomu nie zagraża.
Organy administracyjne natomiast podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, obejmujące również zbadanie okoliczności w zakresie istnienia – bądź nieistnienia – "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, dochodząc do zasadnego – w ocenie Sądu - przekonania, iż w niniejszej sprawie taki przypadek nie zachodzi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło