IV SA/Gl 521/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-09-18
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba rozwiedziona, która wychowuje dzieci wspólnie z ich ojcem, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, uprawniającą do przyznania zaliczki alimentacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady prawdy obiektywnej i postępowania dowodowego, nie wyjaśniając dostatecznie, czy skarżąca faktycznie wychowuje dzieci wspólnie z ich ojcem. Samo zainteresowanie ojca dziećmi, sporadyczne kontakty czy wręczanie prezentów nie jest równoznaczne ze wspólnym wychowywaniem w rozumieniu ustawy. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona z powodu istotnych naruszeń prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Skarżąca B.G. ubiegała się o zaliczkę alimentacyjną. Organ I instancji wznowił postępowanie i wydał decyzję odmawiającą przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, ponieważ ojciec dzieci uczestniczy w ich wychowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów dotyczące wspólnego wychowywania dzieci.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. Ś. przyznano B. G. zaliczkę alimentacyjną na dzieci: A. G. oraz A. G. w kwocie po [...] zł miesięcznie, na okres od [...] do [...].
W dniu [...], postanowieniem nr [...], wydanym w trybie art. 145 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego – zwanego dalej K.p.a. w związku z art. 9a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w rzeczonej sprawie, w wyniku czego w dniu [...] wydał decyzję nr [...], mocą której uchylił w całości z dniem [...] przywołaną wyżej decyzję własną z dnia [...], nr [...] odmawiając równocześnie skarżącej przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci: A. G. i A. G.
W podstawie prawnej rzeczonego rozstrzygnięcia powołane zostały: art. 104, art. 108 i art. 151 §1 pkt 2 K.p.a., art. 9a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz art. 3 pkt 16 i17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że ubiegając się o sporne świadczenie strona oświadczyła, iż jest osobą rozwiedzioną i nie wychowuje dzieci wspólnie z ich ojcem. Tymczasem w toku wywiadu środowiskowego, którego przeprowadzenie zlecono w dniu [...] ustalono, że od [...] ojciec dzieci uprawnionych do zaliczki – M. G. uczestniczy w ich wychowaniu albowiem utrzymuje z nimi cotygodniowy lub nawet częstszy kontakt, zabiera je [...] i partycypuje w kosztach związanych z zakupem odzieży i przyborów szkolnych. Równocześnie, w piśmie złożonym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Ś. w dniu [...] skarżąca podała wprawdzie, że ojciec jej dzieci nie pracuje i nie łoży na ich utrzymanie a przekazywane im prezenty nie stanowią zaspokojenia ich niezbędnych potrzeb. Sam M. G. w toku wywiadu środowiskowego oświadczył jednak, że jest z dziećmi związany emocjonalnie, uczestniczy w ich wychowywaniu poprzez wspólne wyjazdy oraz - w ramach swoich możliwości - łożenie na ich utrzymanie i chciałby mieć wpływ na decyzje dotyczące córek.
Mając na względzie powyższe organ I instancji podkreślił, że B. G. nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych a tym samym nie spełnia wymogu, od którego cytowana wyżej ustawa z dnia 22 kwietnia 2005r. uzależnia przyznanie świadczenia stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika bowiem, że wychowuje ona swe córki wspólnie z ich ojcem, który ma niewątpliwy wpływ na kształtowanie osobowości tych dzieci.
W rezultacie okoliczności sprawy uzasadniały wznowienie postępowania w sprawie przyznania wyżej wymienionej spornego świadczenia i wydanie decyzji odmownej.
W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. B. G. oświadczyła, iż nie zgadza się z decyzją zapadłą w I instancji podnosząc, że ojciec jej dzieci nie współuczestniczy w ich wychowaniu. Skarżąca podkreśliła, że mocą wyroku wydanego w dniu [...], Sąd Rejonowy w R. Ś. orzekł rozwód pomiędzy nią a M. G. powierzając jej wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi z równoczesnym zastrzeżeniem, że ich ojciec ma prawo do utrzymywania osobistych kontaktów i współdecydowania o istotnych sprawach córek. Wywiodła jednak, że były małżonek nie uiszczał należnych alimentów na utrzymanie dzieci i dlatego wystąpiła o pozbawienie go władzy rodzicielskiej, jednak Sąd stwierdził brak podstaw do takiego rozstrzygnięcia.
W dalszej części odwołania strona przyznała, że jej córki wyjeżdżały z ojcem [...] i spotykały się z nim [...] w tygodniu, jednak czyniły to niechętnie gdyż do spotkań tych dochodziło w wyniku presji wywieranej przez M. G. Skarżąca potwierdziła też, iż jej były małżonek przekazuje córkom prezenty o wartości [...] złotych miesięcznie. Wywiodła jednak, że nie są one adekwatne do potrzeb dzieci.
Nadto B. G. zaakcentowała, że w najbliższej przyszłości zamierza złożyć do Sądu wniosek o ograniczenie częstotliwości kontaktów byłego małżonka z dziećmi do [...] razy w roku.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy akt stanowiący przedmiot odwołania. Organ II instancji powołał się na art. 2 ust. 5 lit. a w związku z art. 7 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej podnosząc, że sporne świadczenie przysługuje osobie uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, wdowa lub wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
W świetle powyższego Kolegium wywiodło, że B. G. nie spełnia przesłanek koniecznych do przyznania zaliczki alimentacyjnej.
Z ustaleń poczynionych w toku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] z ojcem jej dzieci wynika bowiem, że utrzymuje on kontakt z córkami, pomimo iż jest on utrudniony przez skarżącą, miesięcznie przeznacza kwotę [...] zł na wydatki związane z zaspokajaniem ich potrzeb (ubrania, przybory szkolne, kieszonkowe, wyjazdy na wakacje), interesuje się nimi, zna ich potrzeby i mogą one liczyć na jego wsparcie. Równocześnie sama skarżąca w dniu [...] oświadczyła, że ojciec jej dzieci uczestniczy w procesie ich wychowywania poprzez cotygodniowe spotkania w każdą [...] w godz. od [...]do [...].
W tym stanie rzeczy wyżej wymieniona nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą swe dzieci, gdyż wychowuje je wspólnie z mającym pełną władzę rodzicielską nad nimi ojcem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. G. wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia podjętego przez organ II instancji. Skarżąca zakwestionowała, jakoby jej były małżonek brał udział w wychowywaniu córek. Podniosła bowiem, że proces wychowywania nie może sprowadzać się jedynie do cotygodniowych spotkań i sporadycznego przekazywania prezentów, lecz polega na codziennej pomocy w rozwiązywaniu problemów dzieci, uczestniczeniu w ich edukacji, stałej dbałości o zdrowie i rozwój oraz na zapewnianiu ich wszystkich istotnych potrzeb życiowych. Strona dodała, że w rzeczywistości to na niej spoczywa cały trud wychowywania i zabezpieczenia finansowego córek, widują się one z ojcem niechętnie i nie istnieje pomiędzy nimi więź emocjonalna. Zainteresowanie byłego małżonka ich losem miało przy tym miejsce jedynie w okresie pomiędzy [...] a [...], od kiedy to nie utrzymuje on z nimi kontaktu i zaprzestał wręczania podarunków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu swej decyzji podkreślając, iż zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli między innymi jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
W tym miejscu organ odwoławczy dał wyraz swym wątpliwościom dotyczącym przepisów regulujących kryteria osoby samotnie wychowującej dziecko a w szczególności wskazał na kolizję pomiędzy powołanym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przepisem art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych a poprzednią definicją określoną w pkt 17 przywołanego przepisu.
W konkluzji wywiódł, iż w jego ocenie cytowany art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. utracił moc z chwilą ukazania się w Dzienniku Ustaw z 2006 r., Nr 139 w poz. 992 obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 3 pkt 17a cytowanej ustawy, który został wprowadzony do tego aktu prawnego na mocy art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260). Stosownie do treści tego unormowania, osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Mając na względzie powyższe organ II instancji zaakcentował, że skarżąca nie spełnia wymogów warunkujących nabycie wnioskowanego świadczenia. Z akt sprawy jak również z treści jej odwołania wynika bowiem jednoznacznie, że wychowuje ona swoje dzieci wspólnie z ich ojcem a tym samym nie mieści się w pojęciu osoby samotnej w rozumieniu cytowanego wyżej uregulowania. Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że małżonek skarżącej posiada pełną władzę rodzicielską nad dziećmi, która obejmuje w szczególności prawo i obowiązek do sprawowania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do jego wychowywania. Jeżeli zatem władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, to każde z nich jest uprawnione do jej wykonywania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na wstępie godzi się podnieść, że stosownie do treści art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.
Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które w sposób istotny mogły wpłynąć na wynik sprawy a w konsekwencji nie może ono pozostać w obrocie prawnym.
Warunki nabywania prawa do zaliczki alimentacyjnej, obowiązujące w dacie wydania decyzji stanowiącej przedmiot skargi określone zostały w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o zaliczce alimentacyjnej.
Stosownie zatem do art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy, prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługiwało osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia, albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, jeżeli dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty 583,00 zł.
Zgodnie przy tym z art. 2 pkt 5 cytowanej regulacji, pod pojęciem osoby uprawnionej, o której mowa wyżej, należy rozumieć osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub jeśli jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona a także wtedy, gdy jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
W niniejszej sprawie przyczyną wznowienia postępowania administracyjnego a następnie uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącej zaliczki alimentacyjnej na dzieci z równoczesną odmową przyznania jej rzeczonego świadczenia było dokonanie ustaleń, które zdaniem orzekających w sprawie organów wskazywały na to, iż nie mieści się ona w definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, wynikającej z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).
Omawiana definicja sformułowana została w art. 3 pkt 17a wspomnianej ustawy. Stanowi on, że osoba samotnie wychowującą dziecko to panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Skarżąca jest osobą rozwiedzioną, jednak organy obydwu instancji uznały, że wychowuje ona swe córki wspólnie z ich ojcem.
W pierwszej kolejności trzeba zaakcentować, że ustawodawca w żadnym z obowiązujących aktów prawnych nie zdefiniował pojęcia "wychowywania" czy też "wspólnego wychowywania". Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią jedynie, że wychowywanie jest elementem władzy rodzicielskiej, zaś rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim (art. 95 i 96). Obowiązani są przy tym troszczyć się o fizyczny, duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
Z kolei, zgodnie ze znaczeniem językowym, do którego należy się odwołać w braku ustawowej definicji, "wychowanie" to całokształt zabiegów mających na celu ukształtowanie człowieka pod względem fizycznym, moralnym i umysłowym oraz przygotowanie do życia w społeczeństwie, wykształcenie w określonym kierunku (por.: Słownik Języka Polskiego – praca zbiorowa pod redakcją prof. dr hab. M. Szymczaka, tom III str. 786, PWN Warszawa, 1994 r. - wydanie IX). Wychowanie jest więc procesem polegającym na stałym oddziaływaniu na osobowość dziecka w kierunku jego wszechstronnego rozwoju. Zdaniem Sądu, w art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych chodzi zatem o faktyczne wykonywanie funkcji wychowawczych. Natomiast zawarta w tym przepisie normatywna przesłanka "wspólnego wychowywania" zakłada zgodne, stałe współdziałanie rodziców w procesie wychowawczym.
W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych nie budzi wątpliwości, że indywidualizacja przywołanego unormowania powinna być dokonana na tle konkretnego stanu faktycznego. Stwierdzenie, czy sytuacja faktyczna pozwala na przyjęcie, że skarżąca wychowuje dzieci wspólnie z ich ojcem powinna być poprzedzona wszechstronną oceną jej wszystkich aspektów. Powyższe wymusza przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, dokonanie precyzyjnych ustaleń faktycznych oraz wnikliwe rozważenie wszelkich okoliczności sprawy.
W ocenie Sądu wymogi te nie zostały w niniejszej sprawie zachowane.
Jednym z zasadniczych dowodów przesądzających o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej były uzyskane w trakcie wywiadów środowiskowych przeprowadzonych ze stroną oraz z jej byłym małżonkiem informacje, na podstawie których ustalono, że wychowuje ona swe córki wspólnie z ich ojcem. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji wniosek taki wyprowadzono z oświadczeń M. G., że interesuje się on dziećmi, zna ich potrzeby i mogą one na niego liczyć oraz z wywodów skarżącej (oświadczenie z dnia [...]) potwierdzających, że ojciec jej dzieci "uczestniczy w wychowywaniu córek poprzez cotygodniowe spotkania", zabiera je na wspólne wyjazdy i częściowo partycypuje w kosztach ich utrzymania wręczając im prezenty (zakup ubrań i pomocy szkolnych).
Wskazane wywody nie uprawniają jednak do formułowania wniosku o tym, iż dzieci te są wychowywane wspólnie przez obojga rodziców. Nie sposób bowiem tracić z pola widzenia, że w toku przeprowadzonego postępowania (vide: treść pisma z dnia [...] jak również odwołania do decyzji organu I instancji) strona zakwestionowała fakt wspólnego wychowywania dzieci z byłym małżonkiem oraz wskazywała na sporadyczność jego kontaktów z dziećmi, brak stałości i regularności w przekazywaniu im upominków.
Omawiana kwestia nie została wyjaśniona w sposób dostatecznie wnikliwy i przekonujący, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zawarta w uzasadnieniach dokonanych rozstrzygnięć argumentacja nie pozwala na zajęcie przez Sąd stanowiska co do słuszności rozumowania organów wydających w sprawie decyzje, tym bardziej, że budzi ono zastrzeżenia z punktu widzenia prawa materialnego.
Trzeba bowiem podkreślić, że - jak trafnie wywiodła skarżąca, wychowywaniem dziecka nie można nazwać częstszych lub rzadszych, ale sporadycznych kontaktów rodzica z dzieckiem, gdyż prawo do takich kontaktów może mieć nawet osoba pozbawiona władzy rodzicielskiej. Wychowanie, jak wskazano na wstępie niniejszych rozważań, sprowadza się do stałego oddziaływania na osobowość dziecka w kierunku jego wszechstronnego rozwoju. Wychowanie jest zatem permanentnym procesem przejawiającym się w trosce o codzienny byt dziecka, jego fizyczny i psychiczny rozwój poprzez zapewnienie mu zarówno środków utrzymania, właściwych warunków bytowych, edukacyjnych, czy też osobistą dbałość. Oznacza to, że wspólne wychowywanie zakłada zgodne, stałe współdziałanie rodziców w procesie wychowawczym.
Tymczasem materiał zawarty w aktach administracyjnych niniejszej sprawy nie daje podstaw do jednoznacznego ustalenia faktu współdziałania skarżącej z ojcem jej córek w procesie ich wychowania. Jakkolwiek bowiem M. G. widuje się z dziećmi i wręcza im różnego rodzaju prezenty, to jednak zajęcie stanowiska o jego udziale w ich wychowywaniu wymagało ustalenia, iż wykonuje on swój obowiązek przez stałe, osobiste starania w tym zakresie.
Z przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oświadczeń złożonych przez stronę i jej byłego męża wynika natomiast tylko tyle, że M. G. odwiedza swe córki co tydzień, zabiera je od czasu do czasu na wycieczki i kupuje im różnego rodzaju podarki. Zdaniem Sądu, brak przesłanki "samotnego wychowywania dziecka" nie może jednak nastąpić tylko dlatego, że ojciec dzieci pozostających pod faktyczną opieką skarżącej wykazuje nimi zainteresowanie w większym lub mniejszym stopniu, bez konkretnego ustalenia jego wpływu na przebieg procesu wychowawczego dziecka, w tym w kwestii stałości i regularności wywierania przezeń tego wpływu. O nieistnieniu wymaganej w treści art. 3 pkt 17a przesłanki nie mogą bowiem decydować zachowania które mają na celu jedynie utrzymanie między rodzicem i dzieckiem dobrej więzi emocjonalnej, ale dopiero takie, które wpływają zasadniczo na przebieg procesu wychowawczego dziecka. Odmowy uznania skarżącej za osobę samotnie wychowującą dzieci nie może również uzasadniać sam fakt, iż jej byłemu małżonkowi przysługuje nad nimi władza rodzicielska. Jakkolwiek bowiem posiadanie tej władzy nakłada na wyżej wymienionego obowiązek wychowywania dziecka, to jednak nie oznacza, że obowiązek ten jest przezeń należycie wykonywany.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dokona powtórnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, kierując się wskazaniami płynącymi wprost z treści niniejszego wyroku.
Równocześnie, niezależnie od zaprezentowanej wyżej argumentacji należy podkreślić, że będące podstawą prawną zaskarżonej decyzji przepisy: art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o zaliczce alimentacyjnej oraz art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiły przedmiot pytania prawnego o zgodność z Konstytucją, skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (postanowienie z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 374/06). Ponieważ tutejszy Sąd podzielał wątpliwości, które zostały wyrażone w rzeczonym pytaniu prawnym, postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r. orzekł o zawieszeniu postępowania.
Wydanym w wyniku omawianego pytania prawnego wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 18/06) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim oraz osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy obowiązany jest zatem uwzględnić wnioski zawarte w treści tego orzeczenia.
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7, art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 5 pkt a ustawy o zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Równocześnie, Sąd działając na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło