II OSK 851/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-05-14

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędzia NSA del. Jerzy Dudek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o wymeldowaniu, prawidłowo ustalił, czy osoba opuściła miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny, uwzględniając całokształt zebranego materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.), nie zbierając i nie rozpatrując w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceniając dowody z naruszeniem zasady swobodnej oceny. Nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy opuszczenie przez L. B. miejsca pobytu stałego miało charakter trwały i dobrowolny, co jest niezbędne do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy (I. B.-Ł. i A. B.) wystąpili o wymeldowanie L. B. z pobytu stałego, twierdząc, że nie mieszka on pod wskazanym adresem od co najmniej 18 lat. Organy administracji (Wójt Gminy Stanisławów, Wojewoda Mazowiecki) wydały decyzje o wymeldowaniu, opierając się na oświadczeniach wnioskodawców, zeznaniach świadków i ustaleniach Policji. L. B. odwołał się, podnosząc, że nigdy nie opuścił miejsca stałego pobytu, prowadzi tam działalność gospodarczą i posiada rzeczy osobiste, a oświadczenia sąsiadów potwierdzają jego obecność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów postępowania. Skargę kasacyjną od wyroku WSA wnieśli wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA del. Jerzy Dudek /spr./ Protokolant: Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. B. – Ł. i A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1119/08 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. B. i I. B.-Ł. solidarnie na rzecz L. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 19 września 2008 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Wa 1119/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy Stanisławów z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania L. B. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w Stanisławowie. Powyższy wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Z wnioskiem o wymeldowanie L. B. z przedmiotowej nieruchomości wystąpili Izabela B. – Ł. i A. B. podnosząc, iż są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, a L. B. nie mieszka pod wskazanym adresem co najmniej 18 lat, o czym mogą zaświadczyć mieszkańcy Stanisławowa. Wnioskodawcy wskazali, iż korespondencja urzędowa L. B. kierowana jest na adres faktycznego pobytu w Konstancinie Jeziornie, gdzie mieszka on u swoich teściów. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Wójt Gminy Stanisławów, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu Leszka B. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w Stanisławowie. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z wyjaśnień wnioskodawców, zeznań świadków J. T. i A. S. oraz ustaleń Policji wynika, iż L. B. dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu ponad 17 lat temu i zamieszkał z rodziną w domu teściów w Konstancinie. W odwołaniu od powyższej decyzji L. B. podniósł, iż wniosek o wymeldowanie złożony został przez byłą bratową i jej syna, albowiem strony nie mogą porozumieć się co do podziału spadku. Jednocześnie odwołujący się wyjaśnił, iż jest zameldowany pod wskazanym adresem od urodzenia i mieszkał tam nawet po założeniu rodziny. Ponadto odwołujący się do wielu lat prowadzi pod wskazanym adresem działalność gospodarczą. Od 2005 r. działalność gospodarczą prowadzi również w Konstancinie przy ul. [...]. Z uwagi na trudne warunki mieszkaniowe, jak i podjęcie przez małżonkę pracy w Warszawie oraz konieczność opieki nad rodzicami, małżonka przeniosła się do Konstancina, jednak odwołujący się nigdy nie opuścił miejsca stałego pobytu w Stanisławowie. Podniósł, że na terenie posesji przy ul. [...] 8 znajdują się zarówno jego rzeczy osobiste, jak i narzędzia niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem odwołującego się, Policja nie mogła potwierdzić faktu opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu, gdyż w Stanisławowie nie ma nawet swojej siedziby, a komisariat znajduje się w innej miejscowości. Ponadto odwołujący się załączył cztery podpisane oświadczenia bezpośrednich sąsiadów, potwierdzających fakt jego przebywania na terenie przedmiotowej posesji. Zdaniem L. B., nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wymeldowanie go z miejsca stałego pobytu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe potwierdziło, iż L. B. opuścił sporną nieruchomość i nie dopełnił czynności meldunkowych, a zatem spełnione zostały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie Wojewody, załączone do odwołania oświadczenia sąsiadów potwierdzają jedynie fakt widywania L. B. na przedmiotowej nieruchomości, co nie jest równoznaczne z przyjęciem, że on tam na stałe zamieszkuje. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje również okoliczność prowadzenia przez L. B. działalności gospodarczej w budynku nr [...] przy ul. [...] w Stanisławowie, albowiem nie przesądza, że pobyt zainteresowanego na terenie posesji ma charakter pobytu stałego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. B., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 powoływanej ustawy, albowiem skarżący nigdy nie opuścił miejsca stałego pobytu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy Stanisławów z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania L. B. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w Stanisławowie, sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazał, iż organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązane są na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody oceniły z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 k.p.a. tj. zasady swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podkreślając, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach osoby zainteresowanej. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, czy koncentracja interesów życiowych w danym miejscu. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2003r, sygn. akt V SA 2323/02 LEX nr 159183). A zatem, w ocenie sądu, o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Sąd wskazał, iż skarżący w toku postępowania administracyjnego podkreślał, iż nigdy nie opuścił miejsca stałego zameldowania, czego dowodem jest fakt, iż w miejscu stałego zameldowania prowadzi działalność gospodarczą oraz że znajdują się tam jego rzeczy osobiste. Ponadto fakt zamieszkiwania przez skarżącego w spornym budynku potwierdzili na piśmie jego bezpośredni sąsiedzi. Odmienne ustalenia poczyniły jednak orzekające w sprawie organy, które uznały, iż L. B. opuścił miejsce stałego pobytu na przeszło 17 lat, co wynika z wyjaśnień wnioskodawców, zeznań świadków oraz ustaleń Policji. W ocenie sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły jednak, czy skarżący rzeczywiście opuścił przedmiotową nieruchomość, a tym samym naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Zdaniem sądu, bez wyjaśnienia powyższych okoliczności nie można podjąć ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Jednocześnie organ, prowadząc postępowanie administracyjne, nie powinien ograniczać się do przesłuchania stron tego postępowania, czy wskazanych przez wnioskodawców świadków, ale zobowiązany był w świetle powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, podjąć działania z urzędu, umożliwiające wyjaśnienie okoliczności sprawy i ustalenie stanu faktycznego. W ocenie sądu pierwszej instancji, organ powinien przede wszystkim przesłuchać bezpośrednich sąsiadów skarżącego, których oświadczenia załączone zostały do odwołania i dopiero wówczas dokonać ich oceny. Ponadto organ powinien podjąć próby przesłuchania również innych osób, w tym m. in. małżonki skarżącego. Istotnych informacji w sprawie mogłyby także dostarczyć ustalenia Policji w Konstancinie. Należy mieć również, zdaniem sądu, na uwadze, iż zgodnie z art. 89 § 2 k.p.a., organ może przeprowadzić rozprawę administracyjną, zwłaszcza, że w niniejszej sprawie zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron. W doktrynie podkreśla się, że potrzeba uzgodnienia interesów stron zachodzi wówczas, jeżeli w sprawie biorą udział co najmniej dwie strony o sprzecznych interesach, które organ powinien uzgodnić. Wartość dowodowa oświadczeń obu stron o sprzecznych interesach jest jednakowo niepewna, wobec czego oświadczenie jednej strony nie może przemawiać za bezkrytycznym odrzuceniem przez organ oświadczenia strony przeciwnej. Zdaniem sądu, dopiero uzupełnienie materiału dowodowego, a następnie jego ocena zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a., pozwoli na ustalenie stanu faktycznego i podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wnieśli Izabela B. – Ł. i A. Ł., zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, iż nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania L. B., 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy postępowanie organów administracji publicznej zostało przeprowadzone prawidłowo i w konsekwencji nie jest dotknięte wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazali, iż sąd pierwszej instancji dokonał błędnej subsumcji, polegającej na nieodniesieniu ustalonego stanu faktycznego do hipotezy art. 15 ust. 2 z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podnieśli, iż wbrew ustaleniom poczynionym przez sąd pierwszej instancji, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób należyty i wyczerpujący, a wiec przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności organ administracji, wydając decyzję w przedmiocie wymeldowania L. B., oparł się na zeznaniach wnioskodawców, jak również wskazanych w sprawie świadków. Skarżący podkreślili, iż fakt niezamieszkiwania L. B. w przedmiotowym budynku potwierdziła także kontrola meldunkowa przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w Dobrem. Co więcej, pełnomocnik pozwanego przyznał, iż L. B. zamieszkuje w Konstancinie - Jeziornie. W świetle powyższego zdaniem skarżących, doszło do naruszenia prawa przez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem sąd błędnie odniósł ustalony stan faktyczny do normy prawa, tj. art. 15 ust. 2 z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący wskazali, iż opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Według skarżących, L. B. mieszka w Konstancinie - Jeziornie wraz ze swoją żoną, gdzie również koncentruje się prowadzona przez niego działalność gospodarcza, zaś w przedmiotowym budynku przy ul. [...] w Stanisławowie znajdują się jedynie stare meble i sprzęt AGD, które, co ważne, nie noszą śladów używania. Nadto budynek jest zniszczony i wygląda na opuszczony. W odpowiedzi na skargę kasacyjną L. B. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. L. B. wskazał, iż w jego ocenie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są bezzasadne, bowiem podstawą wydania wyroku było nie naruszenie prawa materialnego, lecz naruszenie przepisów postępowania przez organy administracyjne, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraźnie podkreślił w uzasadnieniu wyroku, a wiec brak jest w wyroku tezy, która została zaskarżona, a co za tym idzie, powoływanie przez stronę w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej wykładni. W jego ocenie, wyrok wydany przez sąd pierwszej instancji jest zasadny, gdyż podstawą uchylenia decyzji organów administracji był fakt, iż organy administracji nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego są zobowiązane na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., a ponadto zebrane w sprawie dowody oceniły z naruszeniem zasadny zawartej w art. 80 k.p.a., tj. zasady swobodnej oceny dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym organy administracji przy rozpoznaniu niniejszej sprawy dopuściły się naruszenia dyspozycji art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast stosownie do treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji, który, w myśl art. 136 k.p.a., może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ocena legalności decyzji wydanej w trybie art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy wymaga zatem dokonania wykładni sformułowania: "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące bez wymeldowania". W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu (wyroki NSA: z dnia 3 lipca1985 r., SA/Gd 573/85; z dnia 18 marca 1987 r., SA/Gd 1073/86; z dnia 16 kwietnia 1987 r., SA/Wr 110/87, z dnia 10 lutego 1989 r., SA/Wr 789/88, z dnia [...] kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, z dnia 18 grudnia 2002 r., V SA 935/2002, z dnia 7 grudnia 2005 r., II OSK 302/05). Stąd wniosek, iż postępowanie dowodowe prowadzone przez organ w ramach postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania danej osoby winno zmierzać do jednoznacznego ustalenia, czy opuściła ona dany lokal w sposób nie tylko dobrowolny, ale i trwały. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, iż organy administracji nie wykazały, że opuszczenie przez L. B. budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Stanisławowie miało charakter trwały. Przesądzając, iż opuszczenie przez L. B. przedmiotowej nieruchomości miało charakter trwały, organy obu instancji oparły się wyłącznie na oświadczeniach wnioskodawców, którzy byli bezpośrednio zainteresowani wymeldowaniem L. B. z ul. [...] 8 w Stanisławowie oraz na zeznaniach świadków J. T. i A. S., a także na ustaleniach Policji. Tymczasem organ drugiej instancji, dysponując oświadczeniami czterech właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością położoną przy ul. [...] w Stanisławowie: tj. oświadczeniem H. L., A. G., J. L. i Z. L., którzy wskazali, iż widują L. B. na terenie przedmiotowej nieruchomości, zaniechał przesłuchania tych osób w charakterze świadków. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał jedynie, iż załączone do odwołania oświadczenia sąsiadów potwierdzają jedynie fakt widywania L. B. na przedmiotowej nieruchomości, co nie jest równoznaczne z przyjęciem, że on tam na stałe zamieszkuje. Odnosząc się do powyższego, należy przede wszystkim podkreślić, iż wprawdzie fakt widywania L. B. na przedmiotowej nieruchomości przez sąsiadów nie przesądza o tym, iż on tam na stałe zamieszkuje, ale może świadczyć o tym, iż opuszczenie przez niego tej nieruchomości nie miało charakteru trwałego, co stanowi okoliczność uniemożliwiającą wymeldowanie. Ponadto wskazać należy, iż oświadczenia złożone przez sąsiadów L. B. nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. Skoro art. 7 k.p.a. obliguje organ do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, organ odwoławczy powinien był przesłuchać osoby, które złożyły oświadczenia, w charakterze świadków, co umożliwiłoby wyjaśnienie wątpliwości co do przesłanek wymeldowania L. B. przy udziale stron niniejszego postępowania (art. 79 k.p.a.). Złożenie oświadczenia przez świadka nie może ponadto polegać na podpisaniu wypełnionego przez inną osobę druku, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Powinno być ono oparte na jego własnej wiedzy, a nie relacji osób osobiście zainteresowanych wynikiem sprawy, którą świadek potwierdza własnoręcznym podpisem. Sąd odwoławczy podzielił również stanowisko sądu pierwszej instancji, iż dla oceny istnienia po stronie L. B. zamiaru trwałego opuszczenia nieruchomości przy ul. [...] 8 w Stanisławowie istotne znaczenie ma okoliczność prowadzenia przez niego działalności gospodarczej pod tym adresem. Z zaświadczenia o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zamieszczonego w aktach administracyjnych jednoznacznie wynika bowiem, iż miejscem wykonywania przez L. B. działalności gospodarczej jest, oprócz lokalu przy ul. [...] w Konstancinie, budynek położony przy ul. [...] w Stanisławowie. Wobec powyższego, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy postępowanie organów administracji publicznej zostało przeprowadzone prawidłowo, uznać należy za pozbawiony uzasadnionych podstaw. Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd pierwszej instancji, oceniając prawidłowość postępowania organów administracji w niniejszej sprawie, kierował się bowiem dyspozycją powołanej normy, zawierającą przesłanki wymeldowania z miejsca pobytu stałego, w rezultacie czego, uznając, iż na etapie postępowania administracyjnego nie zostały wyczerpująco wyjaśnione wszystkie okoliczności uzasadniające wymeldowanie L. B. z nieruchomości położonej przy ul. [...] w Stanisławowie, uchylił decyzje organów obu instancji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w treści art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło