I FZ 336/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 567/08 w przedmiocie udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.500 zł i oddalenie wniosku w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi P. K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 20 lutego 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. i styczeń 2002 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 08.07.2009 r., sygn. I SA/Po 567/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa" P. K. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1500 zł. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi 3.541 zł. Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córkami. Koszty miesięcznego utrzymania rodziny skarżącego według jego oświadczenia wynoszą 1.400 zł. Skarżący osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.128,77 zł, zaś jego żona z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2.715 zł. Skarżący posiada dom o pow. 88 m2 , nie posiada innych nieruchomości jak również samochodu. Skarżący nie przedstawił dokładnej sytuacji finansowej swojej żony, mimo wezwania sądowego, twierdząc, że tych informacji nie uzyska z powodu istniejącej między nim a żoną rozdzielności majątkowej. Sąd uznał, biorąc pod uwagę kwotę, która pozostaje skarżącemu do dyspozycji po odliczeniu kosztów utrzymania rodziny, że skarżący jest w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.500 zł. Sąd zaakcentował przy tym, że skarżący przemilczał kwestię finansowania swojego pełnomocnika z wyboru – doradcy podatkowego. Zdaniem Sądu skarżący, zabezpieczając wydatki na koszty postępowania, powinien był w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim tych o charakterze publicznoprawnym (koszty wpisu sądowego). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy w całości ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący argumentował, że rozstrzygnięcie Sądu jest dal niego krzywdzące, albowiem nie uwzględnia ciągle pogarszającej się sytuacji majątkowej spowodowanej zajęciami komorniczymi. Skarżący podkreślił również, że jego żona nie ma względem niego żadnego obowiązku pomagania mu finansowo z uwagi na istniejącą między nimi rozdzielność majątkową. W ocenie skarżącego odmowa przyznania prawa pomocy w całości w istocie pozbawia go prawa do rozstrzygnięcia jego sprawy przez niezawisły Sąd i to w sytuacji gdy organy podatkowe w sposób oczywisty naruszyły szereg przepisów prawa wskazanych w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Podstawą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawię był art. 246 § 1 pkt 2 popsa. Przepis ten stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sytuacja majątkowa skarżącego odpowiada tej, która jest wymagana dla zastosowania art. 246 § 1 pkt 2 popsa. Zestawienie przedstawionych przez skarżącego dochodów oraz wysokości wydatków wyraźnie wskazuje, iż uiszczenie kwoty 3.415 zł przewyższa aktualne możliwości finansowe skarżącego. Jednakże zadeklarowany przez skarżącego dochód jego rodziny pozwala oczekiwać, że przy rozsądnej gospodarce posiadanymi środkami finansowymi skarżący będzie w stanie uiścić wpis sądowy w kwocie 1.500 zł, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy, był w stanie opłacić pełnomocnika z wyboru. Warto również zwrócić uwagę, że negatywne rozstrzygnięcie dla skarżącego, tzn. brak przyznania prawa pomocy w całości było podyktowane faktem nie udzielenia przez skarżącego informacji co do aktualnej sytuacji finansowej jego żony. W tych ramach tut. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie w postanowieniu z dnia 26.11.2008 r. sygn. I FZ 463/08 w kwestii obowiązków, jakie spoczywają na współmałżonkach mimo istnienia między nimi rozdzielności majątkowej. Konstrukcja postępowania o przyznanie prawa pomocy, a w szczególności treść art. 255 popsa wskazuje, że w przypadku braku należytego współdziałania między stroną postępowania a Sądem skarżący musi liczyć się z odmową realizacji w pełni jego żądań procesowych, gdyż to na nim spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności opisanych w art. 246 § 1 pkt 1 popsa, a te udowodnione w niniejszym postępowaniu nie zostały. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 popsa orzekł jak w sentencji.