II SA/Ol 327/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-09-23
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Adam Matuszak, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo powinien być zaliczany do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat funkcjonariusza Służby Więziennej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo powinien być zaliczany do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat funkcjonariusza Służby Więziennej. Argumentacja opiera się na wykładni systemowej przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony, która traktuje nadterminową służbę wojskową jako formę zasadniczej służby wojskowej. Nierówne traktowanie tych okresów prowadziłoby do naruszenia art. 32 Konstytucji RP.Stan faktyczny
M.R. złożył wniosek o zaliczenie okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo do dodatku za wysługę lat. Organy administracji odmówiły, uznając, że do dodatku zalicza się jedynie okres zasadniczej służby wojskowej, a nie jej formy nadterminowej. Skarżący argumentował, że nadterminowa służba wojskowa jest kontynuacją zasadniczej służby i powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, sprawa trafiła do WSA w Olsztynie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Ewa Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2008 roku sprawy ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zaliczenia okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby nadterminowej do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
W dniu 15 stycznia 2008r. M. R. skierował do Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego w "[...]" wniosek o stwierdzenie nieważności, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, decyzji personalnej Dyrektora Zakładu Karnego w "[...]" nr "[...]", z powodu rażącego naruszenia prawa tj. art. 100 ustawy o Służbie Więziennej, § 1 ust. 1 pkt 3 zarządzenia nr 36/96/CZSW Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1996r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby i prac podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu dodatków za wysługę lat funkcjonariuszy Służby Więziennej w związku z art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz art. 32 Konstytucji RP, polegającego na nie zaliczeniu do wysługi lat okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo w okresie od dnia 19 kwietnia 1994r. do dnia 19 kwietnia 1998r. Jednocześnie M. R. wniósł o zaliczenie okresu czynnej służby wojskowej pełnionej w okresie od dnia 28 października 1992r. do dnia 18 kwietnia 1994r., który potwierdza wpis w książeczce wojskowej wydanej przez WKU w "[...]".
Decyzją personalną Nr "[...]" z dnia "[...]" Dyrektor Zakładu Karnego w "[...]" odmówił M. R. zaliczenia okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby nadterminowej, jako okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, iż decyzją personalną nr "[...]" z dnia "[...]" zaliczono wnioskodawcy do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat okres zasadniczej czynnej służby wojskowej. Stwierdził, iż stosownie do art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej do dodatku za wysługę lat bierze się pod uwagę okresy świadczonej pracy bądź służby w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej i tylko w pełnym wymiarze czasu pracy oraz okres powołania do czynnej zasadniczej służby wojskowej w ramach obowiązku, a nie pełnionej służby w znaczeniu świadczenia pracy w myśl przepisów kodeku pracy czy kodeksu cywilnego. Dyrektor wskazał, że w aktach osobowych znajduje się zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za okres odbywania zasadniczej nadterminowej służby wojskowej, wystawione przez Jednostkę Wojskową Nr "[...]". Brakuje jedynie świadectwa służby za okres pełnienia zasadniczej służby nadterminowej, z którego wynikałby wymiar zatrudnienia. Wskazane wyżej zaświadczenie jest dowodem na to, że świadczona była przez wnioskodawcę praca, za którą otrzymywał uposażenie (wynagrodzenie). W związku ze świadczeniem pracy w okresie odbywania zasadniczej nadterminowej służby wojskowej, nie można zaliczyć tego okresu do okresu uprawniającego do wyższego dodatku za wysługę lat, gdyż wskazany powyżej przepis art. 100 ust. 2 cytowanej ustawy o Służbie Więziennej zezwala na zaliczenie okresu świadczonej pracy czy służby w pełnym wymiarze czasu, jednak dotyczy to wyłącznie jednostek organizacyjnych Służby Więziennej.
Nadto organ wskazał, iż cytowane we wniosku zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1996r. jest nieaktualne, albowiem zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 7 lutego 2002r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej.
Na powyższą decyzję personalną M. R. wniósł odwołanie, w którym zarzucił podjętemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego - art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej poprzez ich błędną wykładnię. Wniósł o uchylenie decyzji i ustalenie dodatku za wysługę lat z uwzględnieniem okresu odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej.
Podniósł, iż w niniejszej sprawie przy zaliczeniu nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat należy odnieść się do zapisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, w której określono pojęcie "zasadniczej służby wojskowej" oraz "nadterminowej służby wojskowej". Przywołał art. 86 tej ustawy, z którego wynika, iż żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą pełnić ją nadterminowo przez okres od jednego roku do siedmiu lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia. Wskazał, iż z powyższego wynika, że nadterminowa służba wojskowa jest kontynuacją służby zasadniczej. Wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r., sygn. I OSK 283/06, w którym stwierdzono, iż nadterminowa służba wojskowa nadal pozostaje zasadniczą służbą wojskową, bowiem brak jest istotnych, racjonalnych przesłanek aby odmiennie traktować osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową i nadterminową służbę wojskową. Ponadto wskazał, iż decyzja zawiera również wady, które stanowią podstawę do stwierdzenia jej nieważności, gdyż w ustawie o Służbie Więziennej brak jest przepisu prawnego w oparciu, o który można podjąć rozstrzygnięcie w formie decyzji o "odmowie zaliczenia odbywania służby wojskowej do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat". Powyższa teza wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2004r., sygn. II SA/Wa 1920/2003, w którym stwierdzono, że zaliczenie bądź niezaliczenie okresu służby stanowić powinno jedynie przedmiot postępowania dowodowego. Oznacza to, że przede wszystkim należało ocenić dowody, a dopiero na tej podstawie decyzję administracyjną ustalającą prawo do dodatku stażowego. Natomiast kwestia ewentualnego zaliczenia bądź odmowy zaliczenia powinna stanowić jedynie przedmiot uzasadnienia decyzji.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", działając na podstawie art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761, ze zm.) oraz § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż z kserokopii książeczki wojskowej M. R. wynika, iż od dnia 28 października 1992r. do dnia 18 kwietnia 1994r. pełnił on zasadniczą służbę wojskową, zaś od dnia 19 kwietnia 1994r. do dnia 19 kwietnia 1998r. nadterminową służbę wojskową. Zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej wynika, iż przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Z chwilą przyjęcia odwołującego się do służby uwzględniono mu do wysługi lat okres zasadniczej służby wojskowej w wymiarze 1 roku 5 miesięcy i 20 dni. Przywołano art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej wyjaśniając, iż zasadnicza służba wojskowa jest odbywana w ramach obowiązku obrony, przy czym ustawodawca określił jej czas trwania, natomiast służba nadterminowa pełniona jest na podstawie dobrowolnego zgłoszenia i może być pełniona przez okres od jednego roku do siedmiu lat. Organ wskazał, że zarówno sformułowania ustawy o SW jak i ustawy o powszechnym obowiązku obrony pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że do wysługi lat funkcjonariusza SW dolicza się jedynie okres zasadniczej służby wojskowej nie zaś zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo. Odnośnie do przywołanych orzeczeń sądów administracyjnych wyjaśniono, iż poglądy tam wyrażone nie mają mocy wiążącej dla organów administracyjnych, dotyczą jedynie sprawy, w której zostały wydane.
Na powyższa decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył M. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w "[...]", ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 100 ust. 2 ustawy o SW i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, nadto pozbawioną podstawy prawnej odmowę stwierdzenia nieważności decyzji personalnej Dyrektora Zakładu Karnego w "[...]". Skarżący w całości powołał argumenty i zarzuty zawarte w odwołaniu ponownie wskazując, iż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do różnicowania pojęcia "zasadniczej służby wojskowej" i "nadterminowej zasadniczej służby wojskowej" w kontekście uprawnienia do zaliczenia tych okresów do uprawniających do dodatku za wysługę lat. W ocenie skarżącego osoby, które pełnią zasadniczą służbę wojskową nadterminowo nadal pełnią służbę wojskową i nie ma znaczenia, iż zasadnicza służba wojskowa jest pełniona w ramach określonego ustawowo obowiązku, zaś służba nadterminowa oparta jest na zasadzie dowolności jej pełnienia. Również ponownie podniósł zarzut nieważności decyzji "o odmowie zaliczenia okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby wojskowej jako okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat" ze względu na brak przepisu prawnego, który upoważniałby organ administracji do wydawania takiego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Organ uprawniony jest jedynie do ustalenia w drodze decyzji dodatku za wysługę lat, która przekłada się na ustalenie wysokości dodatku stażowego.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto wyjaśnił, iż w świetle przepisów ustawy o SW brak jest podstaw prawnych do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie zaliczenia bądź odmowy zaliczenia funkcjonariuszom Służby Więziennej okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat lub nagrody jubileuszowej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2004r. sygn. II SA 1920/2003), zgodnie z którym ewentualne zaliczenie bądź odmowa zaliczenia poszczególnych okresów powinna stanowić jedynie przedmiot postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie przyznania określonego świadczenia pieniężnego, tym samym postępowanie to nie stanowi przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy administracji rozstrzygające sprawę naruszyły przepisy prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Wobec powyższego rola Sądu sprowadza się do oceny, czy zaskarżona decyzja organu drugiej instancji, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie narusza obowiązującego prawa, tj. przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761, ze zm., zwanej dalej: ustawą o SW) oraz wydanego na podstawie tego aktu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 lutego 2002r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137, zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie dodatków), jak również przepisów Kodeku postępowania administracyjnego.
Przed dokonaniem merytorycznej analizy i oceny zarzutów skargi należy wskazać na uchybienia w postępowaniu administracyjnym, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071, ze zm. zwana dalej K.p.a.), postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (§ 3 tego przepisu).
W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego nie budzi wątpliwości okoliczność, iż organ administracji publicznej jest związany żądaniem strony w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego oraz treścią zgłoszonego żądania, o ile dotyczy ono sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji, zostało złożone przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., odpowiada wymaganiom formalnym oraz organ, do którego zostało skierowane jest właściwy w sprawie. Powyższe wskazuje, iż organ administracji publicznej nie może samodzielnie i swobodnie, według własnego uznania rozpoznać wniesionego przez stronę postępowania żądania, jako wniosku o rozpoznanie sprawy po raz pierwszy w toku instancji, jeżeli strona składa żądanie wszczęcia postępowania w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego.
Organom orzekającym w niniejszej sprawie umknęła okoliczność, iż wniosek skarżącego złożony do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 15 stycznia 2008r., wskazywał na żądanie stwierdzenia nieważności decyzji personalnej z dnia "[...]", nr "[...]", z powodu rażącego naruszenia prawa, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Mimo tak oczywistego wskazania podstawy prawnej dla podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zainicjowania nadzwyczajnego trybu postępowania w jakim możliwa jest weryfikacja ostatecznej decyzji administracyjnej, organ I instancji rozpoznał ten wniosek bez wyjaśnienia jego charakteru i intencji strony, która przecież kwestionowała dotychczasowe rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Organy orzekające złożony raport z dnia 15 stycznia 2008r., jak i raport z dnia 4 lutego 2008r. potraktowały jako pierwszy wniosek o doliczenie do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby nadterminowej, pomijając okoliczność, iż do takiego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej brak jest podstaw prawnych. Wskazywał na to skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Na okoliczność tę także powołał się organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, przytaczając orzeczenie sądu administracyjnego w tym zakresie. Wcześniej jednakże, na etapie rozpoznawania odwołania skarżącego, organ drugiej instancji nie zwrócił uwagi na okoliczność, iż podjęte rozstrzygnięcie nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach ustawy o SW, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wobec stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji niezrozumiałe jest podniesienie w odpowiedzi na skargę argumentu o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia bądź odmowy zaliczenia funkcjonariuszom okresów służby i pracy do stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat lub nagrody jubileuszowej, gdyż ewentualne doliczenie tych okresów następuje w decyzji przyznającej określone świadczenie, a nie może stanowić przedmiotu odrębnej sprawy. Skoro rozpoznając w tym zakresie sprawę skarżącego na etapie postępowania odwoławczego, na tę bardzo istotną okoliczność organ nie zwrócił uwagi przyjmując, że żądanie skarżącego faktycznie dotyczyło takiego doliczenia do okresu służby, to winien wyeliminować skarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, w trybie stwierdzenia nieważności tych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., skoro w tym zakresie organy wydały decyzje administracyjne bez podstawy prawnej upoważniającej je do takiego działania.
Sąd jednak, z uwagi na przedmiot wniosku skierowanego do Dyrektora Zakładu Karnego uznał, iż treścią jego nie było wydanie decyzji administracyjnej w kwestii doliczenie okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo lecz zweryfikowanie ostatecznej decyzji personalnej, w której ustalono skarżącemu na podstawie art. 100 ust. 2 ustawy o SW dodatek za wysługę lat obejmujący jedynie okres odbywania zasadniczej służby wojskowej w wymiarze 1 roku 5 miesięcy i 20 dni. Weryfikacja takiej decyzji może być dokonana zarówno w trybie art. 156 K.p.a, na co wskazywał skarżący, ale także w innym trybie, chociażby art. 155 K.p.a.
Oceniając merytorycznie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż organ dokonał analizy art. 100 ust. 2 ustawy o SW z naruszeniem prawa polegającym na błędnej jego wykładni.
Stosownie do art. 100 ust. 1 ustawy o SW, funkcjonariuszom przysługują do uposażenia zasadniczego dodatki o charakterze stałym tj. dodatek za wysługę lat, dodatek za stopień i dodatek służbowy. Z kolei z ust. 2 tegoż przepisu wynika, iż przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Na podstawie art. 100 ust. 3 tej ustawy zostało wydane rozporządzenie w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej Z treści § 2 ust. 2 pkt 5 tego rozporządzenia wynika, że zaliczenie okresów służby lub zatrudnienia do okresu służy w SW następuje m.in. na podstawie wyciągu z książeczki wojskowej.
W tym miejscu należy podzielić pogląd skarżącego, który posiłkuje się stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I OSK 283/06, iż wobec braku zdefiniowania w ustawie o SW pojęcia "zasadnicza służba wojskowa", którym ustawodawca posłużył się w art. 100 ust. 2 ustawy o SW, a która to instytucja znajduje swoje uregulowanie w ustawie z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony (Dz. U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416, ze zm.), mając na uwadze całość systemu prawnego należało odnieść do wskazanego pojęcia "zasadnicza służba wojskowa" zapisy wynikające z tej właśnie ustawy o powszechnym obowiązku obrony.
Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony winny stanowić podstawę do rozstrzygnięcia kwestii, czy zapis o zasadniczej służbie wojskowej odnosi się jedynie do niej, czy także do jej formy pełnionej nadterminowo.
Jak wskazały organy orzekające w sprawie, art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony stanowi, iż żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe oraz okresową służbę wojskową. Posługując się zatem jedynie wykładnią gramatyczną tego przepisu można dojść do wniosku, iż ustawodawca obok zasadniczej służby wojskowej zamieścił nadterminową zasadniczą służbę wojskową, co sugerowałoby, iż są to odmienne instytucje. Natomiast ustawa o SW posługuje się tylko pojęciem zasadniczej służby wojskowej. Jednakże w takim przypadku oparcie się jedynie na wykładni gramatycznej nie doprowadzi do właściwego odczytania treści normatywnej wskazanego przepisu prawa, bowiem należy posłużyć się także wykładnię systemową. W tym zakresie należy zauważyć, iż ustawodawca zasadniczej służbie wojskowej poświęcił cały rozdział 3 w dziale III ustawy o powszechnym obowiązku obrony traktującym ogólnie o służbie wojskowej. I tak przepis art. 82 tej ustawy dotyczy zasadniczej służby wojskowej, jej czasu trwania i sposobu odbywania, natomiast art. 86 normuje nadterminową zasadniczą służbę wojskową. W przepisie tym wskazano że żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą ją pełnić nadterminowo przez okres od jednego do siedmiu lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia. Z ust. 2 wynika natomiast, że żołnierze ci mogą zostać pozostawieni w nadterminowej zasadniczej służbie wojskowej, jeżeli takie są potrzeby osobowe jednostki wojskowej, a żołnierze ci spełniają łącznie określone warunki (ust. 1a). Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, iż chodzi o utrzymywanie bytu tej samej instytucji prawnej. Wprawdzie nadterminowa zasadnicza służba wojskowa przebiega z wyszczególnionymi modyfikacjami wynikającymi z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 października 2004r. w sprawie trybu przyjmowania oraz sposobu odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. Nr 238, poz. 2396, ze zm.) nie zmienia to jednakże oceny, iż jest to nadal zasadnicza służba wojskowa, a jedynie pełniona nadterminowo. Należy w tym miejscu wskazać na wyrok NSA z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I OSK 283/06, w którym zawarto tezę, iż "nie ma żadnych racjonalnych przesłanek by odmiennie traktować osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową i nadterminową zasadniczą służbę wojskową. Oceny tej nie może zmienić i to, że jedna z tych służb wynika z określonego obowiązku, druga natomiast zasadza się na dowolnym jej pełnieniu. Taka też była intencja ustawodawcy, który obydwie te służby objął wspólnym mianem zasadniczej służby wojskowej (rozdział 3 dział III)".
Powyższe stanowisko w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, przyjmując pogląd, iż w rozdzieleniu i nadaniu innego, odmiennego znaczenia z punktu widzenia przepisu art. 100 ust. 2 ustawy o SW instytucji zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służbie wojskowej, należałoby upatrywać nierównego traktowania wobec prawa, co skutkowałoby naruszeniem art. 32 Konstytucji
Ze wskazanych powyżej względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a., dostrzegając zarówno naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa materialnego (art. 100 ust. 2 ustawy o SW), które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł o przyznaniu skarżącemu kosztów postępowania według norm przepisanych, bowiem skarżący nie poniósł takich kosztów w tej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło