II OZ 858/09

Dnia 14 października 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z dnia 27 lutego 2009 roku sygn. akt II SA/Gl 747/08 o odmowie dopuszczenia K.Z. i W.B. do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2008 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. odmówiło dopuszczenia K.Z. i W.B. do udziału w postępowaniu sądowym toczącym się w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2008 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że skarga dotyczy decyzji nakładającej na skarżącą Spółkę obowiązek rozbiórki kontenerowej zlewni ścieków zlokalizowanej na działce nr [...] w M. W związku ze sprawą do Sądu wpłynęło pismo z dnia 24 kwietnia 2008 r. podpisane przez mieszkańców okolicznych ulic, w którym domagają się oni oddalenia skargi Spółki i opisują uciążliwości powodowane jej działalnością. Zarządzeniami z dnia 20 czerwca 2008 r. a następnie z dnia 7 lipca 2008 r. Sąd zwrócił się do osób podpisanych pod pismem o wyjaśnienie w terminie 7 dni, czy ich pismo stanowi wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników, pod rygorem przyjęcia, że wniosku takiego nie zawiera. W sytuacji, gdy w intencji osób podpisanych pod pismem zawiera ono żądanie dopuszczenie do udziału w postępowaniu, Sąd zobowiązał do wykazania interesu prawnego w sprawie, w szczególności poprzez wykazanie tytułu prawnego do nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą nakazem, pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. K.Z. w piśmie z dnia 19 sierpnia 2008 r. podał, że wnioskuje o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym. Jest osobą poszkodowaną działalnością skarżącej spółki, narażoną na smród ulatniający się z kanału przebiegającego pod ulicami K. i M. W.B. w piśmie z 19 sierpnia 2008 r. potwierdził, że zamiarem jego było zgłoszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że status uczestnika może być przyznany tylko osobie, której interesu prawnego dotyczy postępowanie sądowe. K.Z., mimo wezwania Sądu, w żaden sposób nie wykazał swego interesu prawnego w sprawie. Z tego względu nie jest możliwa weryfikacja zasadności jego wniosku. Wnioskodawca był pouczony o skutkach zaniechania i mimo tego nie wskazał, z jakiego tytułu prawnego swój interes prawny wywodzi. Uciążliwości związane z funkcjonowaniem stacji zlewnej i kanalizacji deszczowej oraz sanitarnej uzasadniają interes faktyczny wnioskodawcy w sprawie, nie jest on jednak wystarczający do nadania mu statusu uczestnika postępowania. W.B. podał, że jest co prawda właścicielem nieruchomości, jest ona jednak oddalona od terenu inwestycji ok. 1 km. Właściciel działki nie sąsiadującej z terenem objętym inwestycją, nie może, w ocenie Sądu I instancji zostać uznany za osobę legitymującą się interesem prawnym w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej. Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli K.Z. oraz W.B. Podnieśli argumenty w zakresie merytorycznej zasadności decyzji będącej przedmiotem skargi. W ich ocenie zaskarżone postanowienie narusza prawo do uczciwego procesu sądowego. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie W.B. w związku z brakiem uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia zakres rozpoznania niniejszego zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Postępowanie prowadzone w zakresie dopuszczenia osoby do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postępowaniem specyficznym, w tym znaczeniu, że może ono dawać uprawnienia do podejmowania czynności procesowych podmiotom nie posiadającym statusu strony. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podmiot, któremu sąd administracyjny odmawia statusu strony w postępowaniu ma możliwość złożenia zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie, a zatem podejmuje czynność procesową, lecz możliwość ta jest ograniczona tylko i wyłącznie do kwestionowania rozstrzygnięć sądu w takim zakresie w jakim dotyczą one uprawnień tegoż podmiotu, bowiem owe uprawnienia są źródłem legitymacji do ewentualnego wystąpienia ze środkiem odwoławczym. Mimo rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji wniosków K.Z. i W.B. jednym postanowieniem, uznać należy, że stanowiło ono dwa rozstrzygnięcia – odrębnie dla obu wnioskodawców. Mając na uwadze wcześniejsze rozważania wyjaśnić należy, że wobec odrzucenia zażalenia W.B., przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie WSA w Gliwicach jedynie w części w jakiej dotyczy ono odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie K.Z. Zażalenie K.Z. nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już na wstępie wskazano, osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył ich interesu prawnego, mogą zgłosić udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wnioskować o dopuszczenie do tego postępowania w charakterze uczestnika. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Jednocześnie obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa na wnioskodawcy. Wezwania w tym zakresie K.Z. na wykonał, a zatem Sąd I instancji nie był w stanie ocenić spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek do przyznania statusu uczestnika postępowania. Podniesione przez wnioskodawcę argumenty pozwoliły jedynie na stwierdzenie, że posiada on ewentualny interes faktyczny w przystąpieniu do postępowania. W związku z powyższym, uznać należy, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji prawa nie narusza. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.