IV SA/Wa 925/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-24
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Marta Laskowska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, ale posiada tytuł prawny do nieruchomości, która może być negatywnie oddziaływana przez tę inwestycję, posiada interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ skarżąca nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Interes prawny musi być oparty na przepisach prawa materialnego i bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Wskazywane przez skarżącą uciążliwości, takie jak hałas, ruch drogowy czy brak dostępu do drogi publicznej, należy kwalifikować jako interes faktyczny, a nie prawny, co nie uzasadnia przyznania statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze M. od decyzji Prezydenta W. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z garażem podziemnym. Kolegium uznało, że M. nie wykazała interesu prawnego do wniesienia odwołania, ponieważ nie posiadała praw rzeczowych do nieruchomości, na której miała być realizowana inwestycja. M. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i twierdząc, że planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na jej nieruchomości, co uzasadnia jej status strony.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi M. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Prezydent W., na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku "K." z siedzibą w W. przy ul. [...], ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie drugiego etapu budynku mieszkalnego z garażem podziemnym przy ul. [...] na działkach nr ew. [...] w obrębie [...] na terenie [...] w W.
Od powyższej decyzji odwołały się M. i S.
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania wniesionego przez M.
Uzasadniając wydaną decyzję organ, odwołując się do treści art. 28 kpa stwierdził, iż M., mimo wezwania organu, nie wykazała interesu prawnego - praw rzeczowych do nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru ewidencji gruntów wynika, iż S. jest jedynie władającą tą nieruchomością, dlatego też nie posiada legitymacji prawnej do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 11, 28, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, które to naruszenia miały zdaniem skarżącej, istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż w obowiązującym stanie prawnym brak jest wyraźnego przepisu prawnego, który wykluczałby udział w charakterze strony innych podmiotów niż właściciel i użytkownik wieczysty
Sygn. akt IV SA/Wa 925/08
nieruchomości sąsiednich, dlatego też za stronę w konkretnych okolicznościach może zostać uznana osoba legitymująca się ograniczonym prawem rzeczowym, prawem obligatoryjnym lub trwałym zarządem.
Skarżąca przyznała, iż nie posiada praw rzeczowych do działek nr [...]. Działką nr [...], na której zlokalizowany jest parking naziemny, włada na podstawie umowy dzierżawy, zaś działką nr [...], stanowiącą wąski pas niezabudowanego gruntu, włada bez tytułu prawnego. Powyższe okoliczności pozostają jednak, zdaniem skarżącej, bez wpływu na przyznanie jej przymiotu strony, bowiem przysługuje jej prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] oraz prawo własności posadowionych na działkach nr [...] budynków. Wskazane działki wprawdzie nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, gdyż oddziela je od tego terenu działka nr [...], to jednak kryterium decydującym o przyznaniu statusu strony jest fakt oddziaływania planowanej inwestycji na te nieruchomości.
W niniejszej sprawie negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej, przejawia się w braku rzeczywistego dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej, który to problem będzie musiał, w ocenie S., znaleźć rozwiązanie poprzez zapewnienie przejścia i przejazdu przez należące do niej tereny. Ponadto realizacja przedmiotowej inwestycji może w istotny sposób ograniczyć możliwości [...] w zakresie korzystania z ich własnych nieruchomości poprzez negatywne jej oddziaływanie, polegające w szczególności na zwiększonej emisji hałasu, zanieczyszczeń, zwiększonym ruchu drogowym oraz zmniejszonej możliwości parkowania pojazdów na tym obszarze.
Powołując się na wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r. sygn. IV SA 858/97
(Lex nr 47313) skarżąca stwierdziła, że fakt ujemnego oddziaływania planowanej inwestycji na należące do niej nieruchomości jest równoznaczny z naruszeniem interesu prawnego, co z kolei warunkuje istnienie przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działki nr [...], na których znajdują się budynki mieszkalne S. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8 i
11 kpa skarżąca podniosła, iż organ I instancji, pomimo że nie uznał S. za stronę postępowania, to doręczył jej odpis swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. o warunkach zabudowy.
Sygn. akt IV SA/Wa 925/08
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nie narusza prawa w stopniu mogącym prowadzić do jej uchylenia.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych lub z przyczyn przedmiotowych.
Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce wtedy, gdy strona skutecznie cofnie odwołanie (art. 137 kpa), jak i wówczas, gdy organ odwoławczy w toku postępowania stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie w rozumieniu art. 28 kpa.
Według utrwalonego orzecznictwa, w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są, poza podmiotem zainteresowanym uzyskaniem takiej decyzji (wnioskodawcą, inwestorem), właściciele
Sygn. akt IV SA/Wa 925/08
lub użytkownicy wieczyści nieruchomości terenu, na którym realizowana będzie planowana inwestycja, oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów położonych w najbliższym otoczeniu planowanej do realizacji inwestycji, tj. bezpośrednio z nią sąsiadujący. Natomiast właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów dalej położonych tylko wtedy, o ile zamierzona inwestycja może wywołać dla nich negatywne skutki ze względu na ochronę środowiska ( por. wyrok NSA z dnia
2 lipca 1997 r., sygn. akt II SA/Kr 62/1996, niepublikowany).
Trafnie podniósł organ, iż stosownie do art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu musi być rozumiany jako interes oparty na przepisach prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że fakt stosowania tej normy może mieć wpływ na
sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu
sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala uznać jej za stronę. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację w której dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1285/98).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym działek bezpośrednio przylegających do terenu inwestycji. W takim przypadku przyznanie statusu strony S. w tymże postępowaniu uzależnione było od ustalenia, czy planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na nieruchomości S. niesąsiadujące bezpośrednio z terenem inwestycji, a do których ma tytuł prawny.
Sygn. akt IV SA/Wa 925/08
W rozpatrywanej sprawie skarżąca wywodzi swój interes prawny, a tym
samym przymiot strony postępowania o ustalenie przedmiotowych warunków zabudowy z faktu, że w jej ocenie planowana inwestycja może wywoływać uciążliwe dla jej [...] skutki w postaci m. in. hałasu, różnego rodzaju zanieczyszczeń, wzmożonego ruchu, zmniejszenia wykorzystywania miejsc parkingowych oraz z
faktu, iż problem rzeczywistego braku dostępu przedmiotowej inwestycji do drogi publicznej będzie musiał być w przyszłości rozwiązany poprzez zapewnienie
przejścia i przejazdu przez tereny S.
Wskazać należy, że przedmiotowa inwestycja, polegająca na budowie drugiego etapu budynku mieszkalnego z garażem podziemnym, nie jest zalicza się
w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jak również w niniejszej sprawie nie było wydane postanowienie organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjąć iż stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, gdyż w toku postępowania odwoławczego nie wykazała interesu prawnego opartego na konkretnych przepisach prawa. Za takim wnioskiem przemawia przede wszystkim to, że wskazane przez stronę skarżącą uciążliwości jakie ewentualnie może powodować planowana inwestycja należy kwalifikować w kategoriach naruszenia interesu faktycznego, a nie interesu prawnego (patrz: wyrok NSA z dnia 24 listopada 1999 r., sygn. akt IV SA 1866/97, LEX nr 48704). Twierdzenia S., iż w przyszłości dostęp do przedmiotowej inwestycji będzie musiał być zapewniony przez należące do niej nieruchomości, jak również przypuszczenia co do możliwości powstania utrudnień spowodowanych ewentualnym zwiększeniem natężenia ruchu pojazdów oraz zmniejszenia się liczby miejsc parkingowych wskazują wyłącznie na interes faktyczny (patrz: wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1959/06).
Podnoszona przez skarżącą możliwość zwiększenia się poziomu hałasu może być rozpatrywana przez właściwy organ ochrony środowiska po realizacji planowanej inwestycji.
Sygn. akt IV SA/Wa 925/08
Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą zarzutów, dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego stwierdzić należy, że co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się w nim do kwestii upatrywania interesu prawnego skarżącej w negatywnym oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko, to w ocenie Sądu, uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, a tylko takiego rodzaju uchybienia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło