IV SA/Wa 1156/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-24

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Marta Laskowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 Kpa, mimo braku wykazania potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał, że zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ pierwszej instancji, co jest warunkiem zastosowania art. 138 § 2 Kpa. Ponadto, organy administracji błędnie uznały osobę nieposiadającą interesu prawnego za stronę postępowania wznowieniowego, co stanowi naruszenie art. 28 Kpa i art. 147 Kpa.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. i A. S. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, która uchyliła decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na wyłączenie gruntów leśnych. Wniosek o wznowienie postępowania złożyła U. J., twierdząc, że na działce skarżących powstał budynek niezgodny z warunkami zabudowy, co skutkowało wyłączeniem większej powierzchni gruntów niż zezwolono. Organy administracji uznały, że U. J. ma interes faktyczny w sprawie i może być stroną, co skarżący kwestionowali, podnosząc brak interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. Zasądzono od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych solidarnie na rzecz skarżących kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi K. S. i A. S. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] października 2007 roku nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych solidarnie na rzecz skarżących K. S. i A. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2007r. Nr [...] Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. powołując się na art. 145 § 1, art. 147, art. 149 § 3 i art. 150 Kpa, po rozpoznaniu wniosku U. J., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na wyłączenie z produkcji leśnej gruntów leśnych o powierzchni [...] ha o typie siedliskowym bór mieszany świeży, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], położonej we wsi J., będącej własnością K. i A. S., zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] kwietnia 2001 r. znak: [...] zmienionej decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż odmówiono wznowienia postępowania z uwagi na to, że w sprawie tej nie zachodzą okoliczności przewidziane Kodeksie postępowania administracyjnego. Podniesione zaś przez U. J. kwestie związane są z prawem budowlanym i mogą być rozstrzygane wyłącznie przez organ wydający stosowne decyzje (w tym przypadku pozwolenie na budowę). W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez U. J., Dyrektor Generalny Lasów Państwowych decyzją z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. W uzasadnieniu decyzji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, iż Dyrektor RDLP decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., (zn. spr. [...]) zezwolił na wyłączenie z produkcji leśnej gruntów leśnych o powierzchni [...] ha o typie siedliskowym bór mieszany świeży, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], położonej we wsi J., będącej własnością K. i A. S. W postępowaniu tym U. J. nie brała udziału. Przedmiotowa decyzja na wniosek właścicieli została następnie zmieniona decyzją z dnia [...] czerwca 2005, zmiana dotyczyła zwiększenia powierzchni wyłączenia z produkcji leśnej gruntów leśnych, z [...] ha na [...] ha. Także w tym postępowaniu U. J. nie brała udziału. W dniu 11 października 2007 r., U. J. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., w uzasadnieniu między innymi podając, że na działce Państwa S. powstał budynek niezgodny z warunkami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Budynek ten jest bowiem o większy niż dopuszczono w w/w decyzji, w konsekwencji zaś doszło do wyłączenia większej niż w zezwoleniu powierzchni gruntów leśnych. Dyrektor RDLP decyzją z dnia [...] października 2007 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na wyłączenie z produkcji leśnej gruntów leśnych o powierzchni [...] ha o typie siedliskowym bór mieszany świeży, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], położonej we wsi J., gmina L., zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora RDLP w W. z dnia [...] czerwca 2005 r., wskazując w uzasadnieniu, że nie zachodzą w tym wypadku okoliczności przewidziane w Kpa. W odwołaniu wniesionym od przedmiotowej decyzji U. J. wskazała, iż złożony przez nią wniosek o wznowienie postępowania zawierał informacje o tym, że decyzja z dnia [...] czerwca 2005r., zmniejszyła dopuszczalny limit powierzchni biologicznie czynnej, oraz że decyzja nie zawiera uzasadnienia. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż U. J. ma interes faktyczny w sprawie i może być uznana za stronę. Ponadto wywiódł, iż decyzje zezwalające na wyłączenie gruntu z produkcji zostały wydane na podstawie decyzji [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] listopada 2000 r., w której U. J. uznana była za stronę. Stwierdził, że w w/w decyzji, zawarta jest informacja o powierzchni zabudowy i utwardzenia terenu w rozmiarze [...] m2, a decyzja z dnia [...] czerwca 2005r. zezwalała na wyłączenie [...] ha, z tego wynika, że faktycznie zezwolono za wyłączenie większej powierzchni niż było można. Ponadto w zaskarżanej decyzji nie podano szerszego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Jednocześnie wskazano, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy rozważyć uznanie, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony, a następnie sprawę rozpatrzyć ze szczególną starannością. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. i A. S., reprezentowani przez pełnomocnika adw. E. S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: * art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 28 Kpa, art. 138 § 2 Kpa, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; * art. 6 Kpa, art. 7 Kpa, 10 § 1 Kpa, art. 77 Kpa, poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 28 Kpa, poprzez ustalenie, że właścicielka sąsiedniej nieruchomości może być uznana za stronę postępowania w sprawie wyłączenia z produkcji leśnej, gruntu leśnego wchodzącego w skład, działki będącej własnością skarżących. W sprawie dotyczącej wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa, posiada jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty gruntu. Tym samym, właścicielka sąsiedniej nieruchomości nie może być uznana za stronę, gdyż nie posiada interesu prawnego (nie jest ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu). Zarówno wykładnia językowa przepisu art. 28 Kpa, jak również orzecznictwo i doktryna wykluczają uznanie za stronę osoby, która posiada interes faktyczny. W związku z powyższym, wskazanie w zaskarżonej decyzji, że U. J. może być uznana za stronę w związku z tym, że ma ona "interes faktyczny", wręcz zaprzecza rozstrzygnięciu i stanowi wewnętrzną sprzeczność zaskarżonej decyzji. Podniesiono także, że w zaskarżonej decyzji i w materiałach sprawy, nie wskazano żadnych argumentów faktycznych czy prawnych, z których wynikałoby, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy praw właścicielki sąsiedniej nieruchomości. Podnoszone zaś kwestie odnoszące się do zgodności budynku z warunkami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu są bezprzedmiotowe, ponieważ Prawo budowlane nakazuje badać zgodność budynku z pozwoleniem na budowę, co jest przedmiotem licznych postępowań administracyjnych, toczących się z inicjatywy U. J. (m.in. opisanych w wyrokach WSA i NSA, złożonych do akt nin. sprawy). Jednakże przedmiotowe postępowanie jest innym postępowaniem, niż postępowanie dotyczące zagospodarowania przestrzennego i Prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja narusza także art. 138 § 2 Kpa, gdyż brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w zakresie wskazanym powyżej, nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Dokumentacja niniejszej sprawy wykazuje, że U. J. nie ma interesu prawnego, co wynika wprost z zaskarżonej decyzji " w której stwierdza się jedynie interes faktyczny. Nie wymaga postępowania wyjaśniającego, również ustalenie czy wskazano ustawowe przesłanki wznowienia, oraz czy został zachowany termin do złożenia podania, określony w art. 148 Kpa. Na skutek ustalenia, że U. J. nie ma interesu prawnego, należało umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, Wskazano także, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 10 Kpa, ponieważ organ nie zapewnił skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismo Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych z dnia 08.01.2008 r., informujące o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, skierowane zostało jedynie do U. J. Wysłanie tego pisma jedynie "do wiadomości" A. S. nie spełnia wymagań z art. 10 § 1 Kpa. Nadto, w/w pismo nie zostało wysłane do K. S. Powyższe uchybienie uniemożliwiło Skarżącym ustanowienie pełnomocnika i przedstawienia stanowiska przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując między innymi, iż w zaskarżonej decyzji organ nie przesądził, iż wnioskująca o wznowienie postępowania posiada interes prawny, lecz wskazał na okoliczności, które mogą ewentualnie o tym świadczyć. Z uwagi zaś na złożoność sprawy, liczne orzeczenia administracyjne dotyczące inwestycji jaka powstaje na gruncie skarżących, oraz konieczność przeprowadzenia porównania rzeczywistego stanu inwestycji z udzielonymi zezwoleniami, konieczne było przekazanie sprawy do ponownego wyjaśnienia przez organ I instancji. Na rozprawie w dniu 24 września 2008r. pełnomocnik organu, wskazał ponadto, iż zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sformułowania " interes faktyczny" było oczywistą omyłką, gdyż chodziło o interes prawny. Do akt sprawy wpłynęło również pismo skarżących dnia 2 września 2008r., w którym wyrazili swoje stanowisko odnośnie kwestii podniesionych przez organ w odpowiedzi na skargę. Wskazując między innymi, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest ustalenie, przed rozpoznaniem sprawy, czy podmiot wnoszący odwołanie jest stroną postępowania. W piśmie z dnia 4 września 2008r. uczestnik postępowania U. J., opisując przebieg postępowań jakie toczyły się w zakresie prowadzonej na działce skarżących inwestycji budowlanej, wskazała między innymi, iż w jej ocenie brak jest podstaw do kwestionowania faktu posiadania przez nią interesu prawnego w niniejszej sprawie. Zdaniem uczestniczki kontrolowana w postępowaniu wznowieniowym decyzja Dyrektora RDLP z dnia [...] czerwca 2005r., pozostaje bowiem w ścisłym związku z toczącymi się od 2001 r. postępowaniami, z jej udziałem, dotyczącymi nielegalnie postawionego przez skarżących obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] października 2007r. naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia. Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 Kpa. W kwestii uprawnień organu odwoławczego, o których mowa w art. 138 § 2 Kpa wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 4 maja 1998 r., sygn. FPS 2198 - ONSA Nr 3 z 1998 r., poz. 79. Odwołując się do treści tej uchwały należy podnieść, że według art. 138 § 2 Kpa. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zatem decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w powołanym przepisie, a więc wtedy gdy -zdaniem organu odwoławczego - organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone przez tenże organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 Kpa. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia ww. przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 Kpa., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 Kpa.). Zgodnie bowiem z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2000.11.02 Sygn akt V SA 856/00 LEX nr 50108). organ orzekający wydając decyzję kasacyjną winien dokonać oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób umotywowany, wskazać, jakie okoliczności nie zostały udowodnione. Zupełnie inna jest przy tym sytuacja, gdy organ I instancji pominie dowody na daną okoliczność, inna - gdy dowody takie przeprowadzi i oceni. W tym drugim przypadku, jeżeli organ odwoławczy uzna postępowanie dowodowe za niewystarczające, to nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że dana okoliczność wymaga udowodnienia, lecz winien podać, dlaczego przeprowadzone dotychczas dowody uważa za nieprzydatne bądź niewystarczające, i wskazać, w jakim kierunku postępowanie dowodowe winno być przeprowadzone (uzupełnione). Trzeba przy tym pamiętać, że jeżeli zakres zalecanego uzupełnienia postępowania dowodowego nie odpowiada "znacznej części" w rozumieniu art. 138 § 2 kpa, dowody powinien prowadzić organ odwoławczy. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż zdaniem Sądu słusznie pełnomocnik skarżących wywodzi, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 Kpa. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie wykazał bowiem, aby w sprawie zachodziła potrzeba wyjaśnienia sprawy w całości lub znacznej części przez organ I instancji. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem w ogóle jakie okoliczności winne być wyjaśnione przez organ I instancji. Organ ograniczył się jedynie do wskazania, iż w sprawie faktycznie zezwolono za wyłączenie większej powierzchni działki z produkcji leśnej, niż wynikało to z decyzji o warunkach zabudowy. Wskazano, że w decyzji organu I instancji nie podano szerszego uzasadnienia rozstrzygnięcia, i w konsekwencji zobowiązano ten organ do rozważenia, czy postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony i rozpatrzenia sprawę ze szczególną starannością. Powyższe w ocenie Sądu nie wyczerpuje przesłanki określonej w art. 138 § 2 Kpa. Zasadny w ocenie Sądu jest również podniesiony przez strony skarżące zarzut naruszenia przez orzekające w sprawie organy zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 Kpa. Oceniając zaskarżone decyzje należy stwierdzić, że nie zostały one poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Z nadesłanych sądowi akt sprawy wynika, że skarżący nie zostali poinformowani o wszczęciu postępowania. Decyzja organu I instancji został przesłane jedynie do wiadomości skarżącego A. S. W aktach nie ma też dowodu zawiadomienia skarżących o przysługującym im prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie takie zostało jedynie przesłane prze organ odwoławczy do U. J., skarżący A. S. otrzymał zaś niniejsze zawiadomienie jedynie do wiadomość. Podstawową kwestią, która legła u podstaw uznania za wadliwe zaskarżona decyzję oraz decyzje organu I instancji, w ocenie Sądu było jednak uznanie przez orzekające w sprawie organy, za stronę niniejszego postępowania U. J.. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, należy podkreślić, iż okoliczność, że organ ten zobowiązał organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zbadania czy U. J. jest stroną postępowania, w żaden sposób nie neguje faktu, iż organ odwoławczy rozpoznał merytorycznie odwołanie wniesione przez w/w, co świadczy o tym, iż uznał ją za stronę postępowania. Tymczasem należy wskazać, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie postępowania wznowieniowego, które jest postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Możliwość wznowienia postępowania stanowi jedną z wyjątkowych instytucji procesowych, które mogą służyć zmianie lub wyeliminowaniu z obrotu ostatecznych decyzji administracyjnych. Instytucja ta stanowi więc wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 Kpa. Jako statuujące wyjątek od reguły, przesłanki wznowienia postępowania zarówno formalne jak i materialne nie mogą być traktowane rozszerzająco, a ich wystąpienie musi być przez organ administracji badane szczególnie wnikliwie. Wskazać bowiem należy, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie właściwy organ bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 Kpa. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest zaś w sytuacji, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 Kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje, gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 Kpa, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu (wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97-LEX nr 43262). Tak więc warunkiem dopuszczenia danego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest stwierdzenie, iż ma on interes prawny w sprawie. Innymi słowy pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 Kpa. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (zob. kom. Kodeks postępowania administracyjnego, Piotr Przybysz, Lexis Nexis, str. 100) Zdarzenia przyszłe nie mogą stanowić o interesie prawnym, a co najwyżej o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż kwestionowana w postępowaniu wznowieniowym decyzja Dyrektora RDLP z dnia [...] czerwca 2005r., została wydana w oparciu o art. 155 Kpa, przepis ten stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepis szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sformułowanie "za zgodą strony" rozumiane jest jednoznacznie w ten sposób, iż obejmuje ono wyłącznie podmioty będące stronami w postępowaniu zakończonym zmienianą decyzją. Analiza akt wskazuje za, iż stronami postępowania zakończonego decyzją Dyrektora RDLP z dnia [...] kwietnia 2001 r., w sprawie zezwolenia na wyłączenie z produkcji leśnej gruntów leśnych o powierzchni [...] ha o typie siedliskowym bór mieszany świeży, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], położonej we wsi J., byli właściciele tej nieruchomości. W postępowaniu tym U. J. nie brała udziału. Postępowanie to toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U tj. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.)., a więc aktu prawnego, który zawiera regulacje ochronne, mające na celu zachowanie rolnego, leśnego charakteru gruntów, dopuszczając zmianę przeznaczenia z leśnego na inny pod określonymi ustawowo warunkami. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2007r. Sygn. akt II OSK 956/06), które w pełnej rozciągłości popiera orzekający w niniejszej sprawie skład sędziowski, jeżeli ustawa przewiduje, że wyłączenie gruntów "z produkcji leśnej" może de facto nastąpić wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu, a więc właściciela tych gruntów (użytkownika wieczystego), to oczywiste jest, że w kwestiach wiążących się z ochroną gruntów należących do określonego właściciela interesu prawnego nie może mieć właściciel nieruchomości sąsiedniej. Tym samym uznać należy, iż skoro U. J., jako właścicielka nieruchomości sąsiadującej z działką nr [...] położoną we wsi J., nie może być uznana za stronę w niniejszym postępowaniu wznowieniowym, tym samym nie może ona skutecznie domagać się od organu wznowienia postępowania zakończonego decyzją Dyrektora RDLP z dnia [...] czerwca 2005r.. Wobec powyższego organ pierwszej instancji, do którego wpłynął wniosek U. J. zobowiązany był odmówić wznowienia postępowania, wskazując, iż jego wznowienie z przyczyn podmiotowych jest niedopuszczalne. Podnieść również należy, iż podniesione przez organ oraz U. J., okoliczności, iż była ona stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę, oraz że w sprawie doszło do naruszenia warunków zabudowy poprzez zmniejszenie limitu wyznaczonej powierzchni biologicznie czynnej, wskazują wyłącznie na jej interes faktyczny w niniejszej sprawie, nie miały natomiast związku z jej z interesem prawnym. Podkreślić bowiem należy, iż postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz postępowanie w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych i leśnych z produkcji rolniczej i leśnej oparte są na odrębnych podstawach prawnomaterialnych oraz prowadzone przez odrębne organy administracji. W związku z tym ewentualne uchybienia w postępowaniu jednego z tych organów nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez drugi z tych organów. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż wobec rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w oparciu o wniosek podmiotu, który nie ma interesu prawnego w sprawie, a zatem nie może być uznany za stronę postępowania, doszło do naruszenia art. 147 w zw. z art. 28 Kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy p.p.s.a orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło