II OSK 9/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-07
Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, del. NSA Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę na postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, może badać merytoryczną zasadność decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, bada jedynie legalność tego postanowienia, a nie merytoryczną zasadność decyzji organu pierwszej instancji. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, a stwierdzenie go przez organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. powoduje, że decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna. Kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się do oceny, czy rzeczywiście skarżący uchybił terminowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. M. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody Lubelskiego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Świdnickiego oraz zażalenia na postanowienie tego samego starosty. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym nieważność postępowania i nierozpoznanie istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) sędzia (del.) NSA Jerzy Solarski Protokolant asystent Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 399/08 w sprawie ze skargi B. M. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zażalenia w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
II OSK 9 / 09
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B. M. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r., którym to postanowieniem stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania i zażalenia.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Wojewoda Lubelski postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Starosty Świdnickiego z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...], odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie wbudowania lukarn oraz okien połaciowych w budynku oraz po rozpoznaniu zażalenia B. M. na postanowienie Starosty Świdnickiego z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...], nakładające obowiązek uzupełnienia określonych dokumentów w terminie do 4 lutego 2008 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i zażalenia.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona B. M. w dniu [...] marca 2008 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenie odbioru. Odwołanie B. M. od tej decyzji zostało wniesione za pośrednictwem organu I instancji w dniu 18 marca 2008 r. (data stempla pocztowego), tj. jeden dzień po terminie. Tym samym zdaniem organu, niezachowanie terminu do wniesienia odwołania skutkowało równocześnie stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty Świdnickiego z dnia [...] stycznia 2008 r., wniesionego wraz z odwołaniem od decyzji na mocy art. 142 k.p.a.
Skargę, oznaczoną jako odwołanie, na powyższe postanowienie B. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się uchylenia:
1. postanowienia Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...];
2. postanowienia Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...];
3. decyzji Starosty Świdnickiego z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...];
4. decyzji Starosty Świdnickiego z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...];
jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący zawarł szeroką polemikę z treścią i argumentacją zaskarżonych decyzji Starosty Świdnickiego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę podkreślił, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było wydane na mocy art. 134 k.p.a. postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Świdnickiego z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...] oraz zażalenia wniesionego na podstawie art. 142 k.p.a. na postanowienie Starosty Świdnickiego z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...]. Pozostałe, zaskarżone jedną skargą B. M. rozstrzygnięcia organów administracji, wyłączone zostały zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału do odrębnego postępowania.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w rozpatrywanej sprawie decyzja Starosty Świdnickiego z dnia [...] lutego 2008 r. została doręczona skarżącemu B. M. w dniu [...] marca 2008 r., co skarżący przyznał w treści swojej skargi. Organ w treści postanowienia zawarł również pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Odwołanie od tej decyzji wraz z zażaleniem na postanowienie Starosty Świdnickiego z dnia [...] stycznia 2008 r., skarżonym w trybie art. 142 k.p.a., skarżący wniósł drogą pocztową w dniu 18 marca 2008 r. (data stempla pocztowego), a zatem jeden dzień po terminie określonym w art. 19 § 2 k.p.a. Skarżący nie zwracał się także z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stąd też organ odwoławczy obowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a.
Ponadto Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zgłoszonego przez skarżącego na rozprawie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia ze względu na nieprawidłowe określenie w tymże postanowieniu miejsca położenia obiektu budowlanego, w którym miałyby być prowadzone roboty budowlane, wskazał na jego bezzasadność. Błędny zapis w zaskarżonym postanowieniu w ocenie Sądu, że budynek mieszkalny położony jest w [...] Nr [...][...], w sytuacji, gdy znajduje się on w miejscowości [...][...], nie stwarza trudności w należytej identyfikacji rzeczywistego położenia obiektu, a błędne określenie w zaskarżonym postanowieniu dwuczłonowej nazwy miejscowości poprzez przestawienie kolejności członów tej nazwy powinno być sprostowane jako oczywista omyłka w trybie art. 113 § 1 k.p.a., w żadnym zaś razie nie stanowi prawnej podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu administracyjnego.
Mając powyższe względy na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższe wyroku wniósł B. M., zarzucając jej:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:
a. art. 153 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęciu jakoby orzeczenie Wojewody Lubelskiego nie naruszało prawa, pomimo zarzutów:
1). nieważności postępowania stosownie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na:
- prowadzenie przez organ w tym samym czasie dwóch równoległych postępowań w tej samej sprawie, tj. w trybie art. 30 Prawa budowlanego oraz w trybie art. 35 Prawa budowlanego;
- braku działania przez organ do czego był zobowiązany przez Sąd w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2007 r. i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r. i nie budzącym wątpliwości fakcie przedłożenia przez skarżącego projektu budowlanego wraz z dokumentami;
2). nieważność postępowania stosownie do art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z wadą w decyzji organu I instancji, a dotyczącą miejsca położenia budynku, w którym mają być wykonywane prace budowlane;
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 184 Konstytucji RP, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nie ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów naruszenia art. 6 pkt 1, art. 7, art. 9, art. 10 pkt 2 i 3, art. 16 pkt 1 i 2, art. 22 pkt 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r. i zasad Kodeksu postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 §, art. 80 w trakcie postępowania administracyjnego i w sytuacji zgłoszonego zarzutu nieważności postępowania administracyjnego, powodujących w konsekwencji naruszenie prawa do rzetelnego procesu i zaniechania sprawowania wymiaru sprawiedliwości, do którego WSA są zobowiązane, stosownie z postanowieniami art. 175 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i art. 135 p.p.s.a.;
c. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd zarzutu przyjęcia błędnie przyjętego stanu faktycznego i dokonanej oceny dowodów, co w konsekwencji spowodowało przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz nieuzasadnionego zastosowania odmowy, którym to uchybiły organy administracyjne, a które to uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał za stanowiące wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi. Zwłaszcza, że zarzuty te są na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść skargi Sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku bez odniesienia się do nich, a w szczególności, że:
- art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego rozróżnia trzy różne stany prawne i w sytuacji, gdy organ uważa, że są podstawy w ich zastosowaniu to powinien w orzeczeniu jednoznacznie odnieść się do tego stanu i wskazać, na których opiera swoje stanowisko;
- art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego stwarza możliwość zgłoszenia sprzeciwu jedynie w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, a nie w dowolnym czasie np. w trzy lata od zgłoszenia jak ma miejsce w niniejszej sprawie;
II. naruszenie prawa procesowego w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
- art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw;
- art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd zgłoszonego zarzutu nieważności postępowania w związku z wadą zawartą w orzeczeniu, a dotyczącą miejsca położenia budynku, w którym skarżący zamierza wykonać prace budowlane jest [...], a w rzeczywistości chodzi o [...];
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z treści niniejszego przepisu, dlaczego pomimo zgłoszonych zarzutów o prowadzonych równolegle dwóch postępowań administracyjnych w tej samej sprawie oraz faktu przedłożenia projektu budowlanego wraz z dokumentami, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa;
III. art. 145§ 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd do tego co było przedmiotem sprawy i zaniechanie zbadania zgłoszonych zarzutów przez skarżącego, przyjmując bezkrytycznie, że zaistniały przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji negatywnej;
IV. naruszenia art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z uwagi na fakt, iż w rozpoznawaniu niniejszej sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy stosownie do art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący B. M., będący radcą prawnym, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a w przypadku gdyby Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku wraz z poprzedzającym go postanowieniem Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz decyzją Starosty Świdnickiego z dnia [...] lutego 2008 r. Ponadto skarżący wniósł o "zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych za wszystkie instancje".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym został pozbawiony obrony swoich praw przez naruszenie art. 98 § 1, art. 104, art. 105, art. 106 i art. 113 p.p.s.a. poprzez niewywołanie sprawy, nie przedstawienie przez sędziego sprawozdawcę istoty sporu i uniemożliwienie skarżącemu ostatecznego stanowiska i zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych. Zarzut ten został przez skarżącego zgłoszony przed ogłoszeniem sentencji, ale Sąd postanowieniem wydanym po sporządzeniu uzasadnienia do wyroku wskazanych przez skarżącego uchybień nie uwzględnił.
Wskazując na zarzut naruszenia art. 134 k.p.a. skarżący wskazał, iż błędnie przyjęto, że chodziło o tryb odwoławczy, pomimo zgłoszonych zarzutów nieważności postępowania. Przedmiotem zaskarżonych decyzji są prace budowlane polegające na wmontowaniu dwóch okien typu lukarna oraz dwóch okien połaciowych w budynku położonym w [...][...]. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku błędnie przyjął stan faktyczny i dokonaną ocenę dowodów bezkrytycznie, utrzymując bezzasadnie zgłoszony sprzeciw oraz nie odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów.
Skarżący wskazał na stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2007 r. i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r. Ignorując te zalecenia Starosta Świdnicki wydał decyzję z dnia [...]lutego 2008 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu i wykonania określonych prac.
Skarżący wskazał także, iż z przepisów art. 125 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 p.p.s.a., w szczególności w kontekście art. 45 ust 1 i art. 184 Konstytucji RP, wynika generalny nakaz, aby sądy administracyjne rozpoznawały merytorycznie wszystkie podniesione w skardze zarzuty, gdy jest to konieczne do końcowego załatwienia sprawy bez uzasadnionej zwłoki.
W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie zachodziła także nieważność postępowania wynikająca z faktu, iż w sprawie prowadzone były równolegle w różnych trybach dwa postępowania, w wyniku czego zapadły dwie decyzje w tej samej sprawie (sprzeciw oraz odmowa zatwierdzenia projektu), a także z faktu, iż przedmiotem sporu są prace w budynku położonym w [...][...], a nie jak błędnie organy wskazują w [...][...]. Stąd zdaniem skarżącego zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., do czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle się nie odniósł. W takiej sytuacji zdaniem skarżącego Sąd powinien uwzględnić skargę i stwierdzić nieważność postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. i uchylić zaskarżone decyzje.
W odniesieniu do zarzutu nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, skarżący wskazał, iż Sędzia NSA L. L. był w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i orzekał już w niniejszej sprawie, wydał bowiem wyrok z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Lu 78/06, którym Sąd orzekł o oddaleniu skargi na decyzję Wojewody Lubelskiego w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych. Negatywna ocena skargi dokonana przez Sąd, a zwłaszcza przez Sędziego L. L., jako przewodniczącego składu orzekającego, nie zmieniła się pomimo uchylenia tego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postawa taka świadczy jedynie o negatywnym podejściu wbrew faktom i zgłoszonym zarzutom, co utwierdza o braku stronniczości i niezależności, a co narusza art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, iż postępowanie prowadzone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest ograniczone. Sprowadza się ono, bowiem poza nieważnością postępowania badaną z urzędu, do kontroli orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego tylko w granicach przedstawionych w skardze kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się zaistnienia nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, o jakiej mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., w tym naruszenia dyspozycji art. 183 § 2 pkt 4 i 5 p.p.s.a.
Strona wnosząca kasację upatruje nieważność postępowania w oparciu o okoliczność, iż w rozpoznawanej sprawie brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy tj. sędzia NSA L. L., który był członkiem składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydającego wyrok zaskarżony niniejszą skargą kasacyjną, jak i też wyrok z dnia 28 lutego 2006 r. Podstawowe znaczenie dla sprawy miało ustalenie, czy powyżej wskazany sędzia podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu na mocy art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Badanie sprawy w tym aspekcie przyniosło negatywny wynik. Zaskarżony rozpatrywaną skargą kasacyjną wyrok obejmował, bowiem kontrolę postanowienia Wojewody Lubelskiego wydanego na podstawie art. 134 k.p.a., co nie było uprzednio przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stąd też skarżonemu rozpatrywaną skargą rozstrzygnięciu nie można było skutecznie zarzucić naruszenia art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do drugiej podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wskazanej w kasacji tj. naruszenia art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a. również należało uznać jej bezpodstawność.
Stwierdzić trzeba, iż przypadek nieważności postępowania, o jakim mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi w sytuacji, gdy strona jest pozbawiona możności obrony swych praw, to jest gdy wskutek uchybień procesowych nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., sygn. III CKN 416/98, OSNC 2000 nr 12, poz. 220). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała, bowiem skarżącemu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji zapewniono udział.
Skarżący precyzując ten zarzut wskazał, iż wynikał on z faktu niewywołania sprawy, nie przedstawienia przez sędziego sprawozdawcę istoty sporu i uniemożliwienie skarżącemu ostatecznego zajęcia stanowiska i zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych. Skarżący za pomocą tak postawionego zarzut próbował, więc zakwestionować rozstrzygnięcie podjęte w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o wpisanie do protokołu zastrzeżeń co do uchybień przepisom postępowania, które zarządzeniem Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2008 r. zostały oddalone. Natomiast odwołanie na powyższe zarządzenie zostało oddalone postanowieniem Sądu z dnia 31 października 2008 r.
W kontekście kolejnych zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej i sposobu skonstruowania ich uzasadnienia, warto zwrócić uwagę na to, że postępowanie prowadzone przez Sądy Administracyjne jest ograniczone rozstrzygnięciem, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. "w granicach danej sprawy". Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Zauważyć w związku z tym należy, że zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny (por. np. B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Nie winno budzić wątpliwości strony wnoszącej kasację, iż przedmiotem skargi do Sądu pierwszej instancji było postanowienie wydane przez organ odwoławczy na mocy art. 134 k.p.a., a więc akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., to jest postanowienie kończące postępowanie. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania powoduje, iż przedmiotem kontroli Sądu jest to właśnie rozstrzygnięcie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., a stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego ( por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, Lex nr 27060, wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, nr 5, poz. 32).
Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, a następnie wydanie postanowienia opartego na art. 134 k.p.a. powoduje, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji staje się ostateczne. W konsekwencji kontrola powyższego postanowienia dokonywana przez Sąd administracyjny, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do zakwestionowania legalności postanowienia wydanego na mocy art. 134 k.p.a. nie może obejmować badaniem rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Jak wyżej to już przedstawiono postanowienie organu odwoławczego nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie, zażalenie nie może zostać rozpoznane. Tak, więc kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się do oceny, czy rzeczywiście skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania i zażalenia.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie było postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r., którym to stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Świdnickiego z dnia [...] lutego 2008 r. i zażalenia od postanowienia Starosty z dnia [...] stycznia 2008 r. W konsekwencji powyższego postanowienia rozstrzygnięcie organu I instancji stało się ostateczne, a więc wywołało określone w nim skutki prawne. Tym samym postawione we wniesionej skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do oceny merytorycznej sprawy i rozstrzygnięć podejmowanych przez organ I instancji, nie mogły być przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji. Stąd też stawiane zarzuty wskazujące na naruszenie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. oraz art. 30 ust. 5 i 6 i art. 35 Prawa budowlanego, na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 184 Konstytucji RP, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nie ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów naruszenia art. 6 pkt 1, art. 7, art. 9, art. 10 pkt 2 i 3, art. 16 pkt 1 i 2, art. 22 pkt 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r. i zasad Kodeksu postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 , art. 80 naruszenie art. 1 § 1 i art. 135 p.p.s.a. oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a należało uznać za bezskuteczne.
Wbrew odmiennym wywodom kasacji Sąd pierwszej instancji nie uchybił też art. 134 § 1 p.p.s.a., bowiem rozpoznał sprawę w granicach kontrolowanego rozstrzygnięcia, a tym było postanowienie oparte na art. 134 k.p.a.
Za nieuzasadniony należy też uznać zarzut naruszenia przepisu postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem zaskarżony wyrok wszystkie wymagane tą normą elementy zawiera, a przyjęte przez Sąd ustalenia faktyczne istotne dla oparcia kontrolowanego rozstrzygnięcia na regulacji zawartej w art. 134 k.p.a. znajdują oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Z uwagi na powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło