III SA/Gd 289/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2008 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia 30 kwietnia 2008 r. w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustalenia sieci i obwodów przedszkoli miejskich na terenie Gminy Miejskiej [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 1 w zakresie słów "oraz w granicach obwodów przedszkoli miejskich na terenie Gminy [...]" i § 2 pkt. 2; 2. stwierdza nieważność Załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały; 3. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części wskazanej w pkt I i II wyroku nie może być wykonana. Uchwałą nr [...] z dnia 30 kwietnia 2008 r. Rada Miejska [...] działając na podstawie art. 14a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym dokonała zmiany § 2 uchwały nr [...] z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie ustalenia sieci i obwodów przedszkoli miejskich na terenie Gminy Miejskiej [...]. W piśmie do Przewodniczącego Rady Miejskiej z dnia 18 czerwca 2008 r. Wojewoda [...] podniósł, iż zapisy § 2 ust. 2 uchwały zmieniającej w przedmiocie ustalenia nowych granic obwodów przedszkoli są sprzeczne z prawem, tj. z art. 14a ust. 1 ustawy o systemie oświaty. W ocenie organu nadzoru gmina w świetle obowiązujących przepisów prawa nie ma kompetencji do określenia granic obwodów przedszkoli. Taka kompetencja przysługuje bowiem gminom jedynie w odniesieniu do publicznych szkół podstawowych i gimnazjów, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na terenie gminy. W odpowiedzi na w/w pismo, Zastępca Prezydenta Miasta [...] podniósł, iż dotychczasowa uchwała nie budziła zastrzeżeń nadzoru prawnego i jest zgodna z prawem. Nadto w świetle art. 14 ust. 1 ustawy o systemie oświaty wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego. Z kolei art. 14a ust. 5 cytowanej ustawy stanowi, że inne formy wychowania przedszkolnego mogą być organizowane dla dzieci w wieku 3 - 5 lat, w miejscu możliwie najbliższym miejsca ich zamieszkania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożonej w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 i § 2 uchwały z dnia 30 kwietnia 2008 r. w części dotyczącej ustalenia granic obwodów przedszkoli miejskich na terenie Gminy Miejskiej [...] oraz załącznika nr 2. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wbrew twierdzeniom organów gminy z treści art. 14 a ustawy o systemie oświaty w żaden sposób nie można wywieść kompetencji rady gminy do ustalenia obwodów przedszkoli. Rada gminy ma bowiem uprawnienie do określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych i gimnazjów, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na terenie gminy. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska [...] wniosła o odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podniósł, że na ustalenie obwodów przedszkoli pozwala wprost dyspozycja art. 14 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Z kolei uchwała zmieniająca stanowi wyłącznie konsekwencję uchwały z 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga Wojewody [...] zasługuje na uwzględnienie. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej części uchwały Rady Miejskiej [...] zasadniczego znaczenia nabiera przepis art. 14a ust. 1 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały. W dacie podejmowania zaskarżonej uchwały przepis ten stanowił, że "rada gminy ustala sieć prowadzonych przez gminę publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych". Sąd zwraca uwagę, iż ustalenie sieci gminnych przedszkoli wykazuje podobny charakter prawny, jak ustalenie planu sieci szkolnej na podstawie art. 17 cytowanej ustawy i tak jak w tym ostatnim przypadku, następuje w drodze uchwały rady gminy. Przedmiot uchwały w sprawie ustalenia sieci przedszkolnej jest jednakże przedmiotowo ograniczony i winien objąć wyłącznie ustalenie nazw i adresów publicznych przedszkoli prowadzonych na terenie gminy. W uchwale nie można natomiast ustalać obwodów przedszkoli, gdyż ustawa o systemie oświaty takiego uprawnienia organowi gminy nie przyznaje. W całej rozciągłości podzielić zatem należy słuszne zastrzeżenia Wojewody [...] co do braku możliwości ustalenia przez organ gminy obwodów przedszkoli. Dyspozycja wzmiankowanego przepisu ustawy o systemie oświaty jest bowiem jasna a treść § 1 i § 2 pkt 2 uchwały wraz z Załącznikiem nr 2 wykracza poza uprawnienia przyznane organowi gminy przez ustawodawcę. Konstatacji tej nie zmienia dyspozycja art. 14 a ust. 5 ustawy o systemie oświaty w którym wskazuje się, że "inne formy wychowania przedszkolnego mogą być organizowane dla dzieci w wieku 3-5 lat, w miejscu możliwie najbliższym miejsca ich zamieszkania". W przedmiotowej sprawie legalność w/w uchwały poddał kontroli Wojewoda [...] w ramach ogólnego nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, przy czym przedmiotem sprawy nie jest wydane przez organ nadzoru rozstrzygnięcie nadzorcze. W myśl art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 (tj. 30 od dnia doręczenia uchwały) organ nadzoru nie może bowiem we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego Z kolei z uwagi na okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14a ust. 1 ustawy o systemie oświaty jest oczywiste, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę i na mocy art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W kwestii wykonalności części zaskarżonej uchwały Sąd orzekł w oparciu o art. 152 w/w aktu prawnego.