II SA/Op 205/08

WyrokWSA w Opolu2008-09-29

Skład orzekający: Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres wykonywania czynności sprzedawcy w ramach pomocy w prowadzeniu działalności gospodarczej męża, a także okres prowadzenia własnej działalności gospodarczej, mogą być zaliczone do wymaganego 6-letniego stażu pracy w zawodzie sprzedawcy, uprawniającego do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie "stażu pracy w nauczanym zawodzie", zawężając je wyłącznie do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Sąd stwierdził, że do stażu pracy zaliczyć należy zarówno okres prowadzenia własnej działalności gospodarczej, jak i okres wykonywania czynności sprzedawcy w ramach pomocy mężowi w prowadzeniu jego działalności, pod warunkiem przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego w celu udowodnienia tych faktów. Brak takiego postępowania stanowił naruszenie przepisów K.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K.-G. wniosła o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Organy administracji odmówiły przyznania dofinansowania, uznając, że skarżąca nie posiada wymaganego 6-letniego stażu pracy w zawodzie sprzedawcy. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, domagając się zaliczenia do stażu okresu prowadzenia własnej działalności gospodarczej oraz okresu pomocy mężowi w prowadzeniu jego sklepu. Po utrzymaniu w mocy decyzji odmownej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2008 r. sprawy ze skargi J. K.-G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz J. K.-G. kwotę 441 (słownie: czterysta czterdzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 27 września 2007 r. J. K.-G., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "[...]" z siedzibą w G. zwróciła się do Burmistrza [...] o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika S. W. Do wniosku skarżąca załączyła umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, dyplom Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej we W. z dnia 31 sierpnia 2007 r., z którego wynika, że S. W. zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawca, a ponadto dokumenty potwierdzające jej kwalifikacje, tj. dyplom ukończenia studiów w Wyższej Szkole Pedagogicznej w O. z dnia 8 lipca 1985 r. na kierunku pedagogika opiekuńczo-wychowawcza, zaświadczenie z 31 sierpnia 2004 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej na nazwisko wnioskodawczyni i 7 zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej na nazwisko A. G. - męża wnioskodawczyni. Na wezwanie organu I instancji skarżąca przedłożyła również oświadczenie z dnia 29 października 2007 r., iż w okresie od 15 czerwca 1995 r. do 31 grudnia 2000 r., jako pełnomocnik męża wykonywała zawód sprzedawcy w wymiarze ½ etatu w sklepie prowadzonym przez małżonka. W dniu 13 listopada 2007 r. załączyła kolejne oświadczenie, iż nie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, a obowiązki sprzedawcy wykonywała w ramach pomocy w prowadzeniu firmy zarejestrowanej na męża. Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) Burmistrz [...] po rozpatrzeniu wniosku J. K.-G. odmówił wnioskodawczyni przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika-S. W. w celu przygotowania zawodowego z tytułu nauki zawodu. Jak wynikało z treści uzasadnienia wskazanego rozstrzygnięcia, odmowne rozpoznanie wniosku nastąpiło w związku brakiem udokumentowania wymaganego przepisami prawa 6 letniego stażu pracy w charakterze sprzedawcy, którego to wnioskodawczyni nauczała. Zdaniem organu, przedstawione przez skarżącą jako załączniki do wniosku dokumenty wskazują, iż posiadała ona jedynie 4 lata i 8 miesięcy stażu pracy, zaliczając okres prowadzenia działalności gospodarczej, a pomaganie mężowi w prowadzeniu działalności gospodarczej nie mogło zostać zaliczone do stażu pracy, gdyż wykładnia gramatyczna tego pojęcia prowadzi do wniosku, iż chodzi tu o staż na podstawie umowy o pracę. W odwołaniu złożonym od opisanej wyżej decyzji J. K.-G. wniosła o jej zmianę i przyznanie wnioskowanego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego. Skarżąca zakwestionowała dokonaną przez organ interpretację treści przepisu § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, poprzez odmowę uznania okresu 2 lat sprzed 2001 r., tj. okresu wykonywania zawodu w charakterze pełnomocnika właściciela sklepu, a tym samy zaliczenia go do stażu pracy w charakterze sprzedawcy. Wskazała, iż wymagany staż pracy wynika z przedłożonych zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, gdzie ujawniona jest jako pełnomocnik męża, który prowadził sklep spożywczo-przemysłowy w G. Wówczas wykonywała ona obowiązki sprzedawcy w wymiarze 4 godzin dziennie. Strona podniosła, iż organ I instancji niezasadnie, zaliczył jedynie do stażu pracy okres, w którym prowadziła ona działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek, odmawiając zaś zaliczenia okresu współpracy z mężem jako jego pełnomocnik i osoby faktycznie wykonującej zawój sprzedawcy. Po rozpoznaniu sprawy, wskutek wniesionego przez skarżącą odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ odwoławczy uznał za słuszne odmówić odwołującej posiadania wymaganego przepisami prawa 6 letniego stażu pracy w charakterze sprzedawcy, przy czym nie podzielił on w całej rozciągłości stanowiska organu I instancji przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powołując się na treść art. 70b ustawy o systemie oświaty, Kolegium stwierdziło, iż dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje, jeżeli pracodawca albo osoba prowadząca zakład w jego imieniu lub u niego zatrudniona, posiada kwalifikacje określone w treści § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Cytując pkt 4 wskazanego przepisu organ podniósł, iż instruktorem praktycznej nauki zawodu niemającym tytułu mistrza w zawodzie może być osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. W ocenie Kolegium, w przypadku skarżącej poza sporem był fakt ukończenia przez młodocianego pracownika praktycznej nauki zawodu, zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu, złożenia podania o dofinansowanie w ustawowym terminie, a także fakt ukończenia przez J. K.-G. kursu pedagogicznego i legitymowanie się przez nią dyplomem ukończenia studiów na kierunku innym niż odpowiedni dla zawodu sprzedawcy. Sporną kwestią pozostawała długość stażu pracy odwołującej się w zawodzie sprzedawca w dniu rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu przez S. W. tj. w dniu 1 września 2005 r. Kolegium stwierdziło, że skarżąca, pomimo wezwania, nie przedłożyła żadnego dowodu na okoliczność pozostawania kiedykolwiek w stosunku zatrudnienia w charakterze sprzedawcy. Organ odwoławczy przyjął, wbrew stanowisku organu I instancji, iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, że podjęcie działalności gospodarczej na własny rachunek od dnia 1 stycznia 2001 r. jest równoznaczne z rozpoczęciem biegu stażu pracy w zawodzie sprzedawca. Wskazał, że taka ocena nie wpłynęła na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, bowiem skarżąca tym bardziej nie legitymuje się 6 letnim stażem pracy w zawodzie sprzedawca wymaganym przed datą 1 września 2005 r. Następnie podzielił pogląd organu niższej instancji, iż status pełnomocnika firmy, bez dokumentów potwierdzających zatrudnienie w charakterze sprzedawcy, nie uprawnia do zaliczenia tego okresu do stażu pracy. Odnosząc się do argumentacji skarżącej odnośnie sprzeczności w postępowaniu organu I instancji polegającej na przyjęcia, iż staż pracy, o którym mowa w § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu odnosi się wyłącznie do zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę i równoczesnym zaliczeniu do stażu pracy okresu prowadzenia działalności gospodarczej, organ odwoławczy wskazał, iż warunkiem zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia pracownika jest umowa o pracę, z której wynika, na jakim stanowisku pracownik jest zatrudniony, natomiast warunkiem ustalenia długości stażu pracy osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na własny rachunek jest faktyczne wykonywanie obowiązków w danym zawodzie. W skardze skierowanej od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pełnomocnik J. K.-G. powtórzył zarzut odwołania sprowadzający się do błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przez organ § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Powołując całokształt regulacji prawnych w kwestiach związanych z dofinansowaniem kosztów kształcenia młodocianego pracownika skarżąca podniosła, iż w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 z późn. zm.) posiadała odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia praktycznej nauki zawodu i byłaby uprawniona do skorzystania z ulgi w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia ucznia. Wejście w życie nowego rozporządzenia, które nastąpiło w dniu 1 września 2002 r. pozbawiło wskazanych wyżej uprawnień osoby, które nabyły je na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów. Wprowadzenie nowej regulacji nastąpiło, więc z naruszeniem norm konstytucyjnych w zakresie ochrony praw nabytych. Stwierdziła, iż przyjęty przez organy zakres pojęcia "staż pracy w zawodzie" nie ma swojego uzasadnienia. Ograniczenie bowiem tego pojęcia jedynie do wykonywania obowiązków sprzedawcy w ramach stosunku pracy jest sprzeczne z celami jakim mają służyć wymagania stawiane osobom uprawnionym do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Zdaniem skarżącej, doświadczenie i praktyka w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu nie jest równorzędna doświadczeniu nabytemu przez osobę zatrudnioną w ramach stosunku pracy na stanowisku sprzedawcy, biorąc pod uwagę zakres podejmowanych działań i ryzyka gospodarczego. W jej ocenie użycie określenia "staż pracy w zawodzie" dotyczy wykonywania obowiązków i czynności sprzedawcy niezależnie od formy organizacyjno-prawnej, czy statusu osoby nabywającej koniecznego doświadczenia praktycznego w zawodzie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie. Oprócz powtórzenia argumentacji wyrażonej w zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż orzekał na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania swojej decyzji, czyli rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, a nie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu. Organ podniósł, iż ukończony przez skarżącą kierunek studiów nie ma nic wspólnego z zawodem sprzedawcy, skarżąca nie przedłożyła dowodów, iż legitymuje się co najmniej 6-letnim stażem jako sprzedawca, a status osoby prowadzącej działalność gospodarczą (sklep) jest niewystarczający do uznania, iż nabyła ona wymagany staż jako sprzedawca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) Przeprowadzone w tych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Skarga zatem musi być uwzględniona choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są trafne. Sąd uznał za zasadny postawiony w skardze zarzut, błędnej wykładni przez organy § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988 ze zm.). Poza sporem w niniejszej sprawie był fakt ukończenia przez młodocianego pracownika praktycznej nauki zawodu, zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu, złożenia podania o dofinansowanie w ustawowym terminie, a także fakt ukończenia przez J. K.-G. kursu pedagogicznego i legitymowanie się przez nią dyplomem ukończenia studiów na kierunku innym niż odpowiedni dla zawodu sprzedawcy. Sporną kwestią pozostawała długość stażu pracy odwołującej się w zawodzie sprzedawca w dniu rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu przez S. W., tj. w dniu 1 września 2005 r. Spór pomiędzy organami a skarżącą powstał na gruncie interpretacji użytego przez ustawodawcę w § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu pojęcia "stażu pracy w nauczanym zawodzie", którym to zawodem w przypadku J. K.-G. był sprzedawca. Skarżąca domagała się zaliczania jej do stażu pracy w zawodzie zarówno okresu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (od dnia 1 stycznia 2001 r.) jak i okresu, w którym sprawowała funkcję, m. in. jako pełnomocnik męża, który tą działalność gospodarczą wówczas prowadził (przed dniem 1 stycznia 2001 r.). Należy nadmienić, iż działalność gospodarcza, o której mowa powyżej dotyczyła prowadzenia placówki handlowej tj. sklepu, a skarżąca nadto oświadczyła, iż okresie prowadzenia sklepu przez męża wykonywała czynności sprzedawcy. W opisanej wyżej kwestii organ I instancji stanął na stanowisku, iż do "stażu pracy w nauczanym zawodzie" można zaliczyć okres prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek, lecz nie zaliczył do niego okresu pełnienia funkcji pełnomocnika osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Organ II instancji przyjął natomiast, iż w obydwu przypadkach nie mamy do czynienia ze stosunkiem pracy, a pojęcie "staż pracy w nauczanym zawodzie" winno być rozumiane jako staż pracowniczy w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. W ramach oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, stwierdzić przeto należało, że nietrafna była powyższa wykładnia przepisów prawa materialnego. Wskazać trzeba, że przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu nie zawierają definicji pojęcia "stażu pracy w nauczanym zawodzie". W takiej sytuacji niezbędne staje się odnalezienie znaczenia pojęcia sformułowanego przez ustawodawcę. Pojęcie "stażu" w Słowniku języka polskiego oznacza "czas, w którym trwała czyjaś praca lub zdobywanie doświadczenie w jakimś zakresie, okres pracy, okres działalności w jakiejś dziedzinie". W tymże słowniku, pojęcie "pracy" oznacza "celową działalność człowieka zmierzającą do wytworzenia określonych dóbr materialnych i kulturalnych, działanie, robienie czegoś, wykonywany zawód, zajęcie, zatrudnienie jako źródło zarobku, posada, zarobkowanie". Jak więc wynika z powyższego, zarówno pojęcie "stażu" jak i definicja "pracy" mają szerokie znaczenie. Warto odnotować, iż przepisy rozporządzenia nie formułują żadnych wymagań dotyczących w jaki sposób instruktorzy praktycznej nauki zawodu mieliby udowodnić co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie. Zatem w tym kontekście za nieuprawnione należy uznać zawężenie interpretacji tych pojęć przez organy na gruncie rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, jedynie do pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy. Sąd stanął na stanowisku, iż do "stażu pracy w nauczanym zawodzie" bez wątpienia zaliczyć można okres prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek przez skarżącą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Należy zauważyć, iż charakter prowadzonej przez skarżącą działalności (sklep) pozwala na przyjęcie, iż J. K.-G. w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. nabyła niezbędny staż pracy w zawodzie sprzedawca, gdyż wykonywała zajęcie polegające na sprzedaży towarów w ramach prowadzonej palcówki handlowej. Jeżeli chodzi natomiast o okres od 15 czerwca 1995 r. do 31 grudnia 2000 r., gdzie skarżąca figuruje w zaświadczeniach o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej jako pełnomocnik męża należy zwrócić uwagę, iż organy w kwestii zaliczenia tegoż okresu do "stażu pracy w nauczanym zawodzie" nie przeprowadziły niezbędnego postępowania wyjaśniającego, albowiem w swoich rozważaniach pominęły inne dowody przedłożone przez skarżącą. Organy obu instancji nie zauważyły, iż w toku postępowania wyjaśniającego skarżąca przedłożyła oprócz zaświadczeń wskazujących, że była pełnomocnikiem męża w okresie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, także oświadczenia z dnia 29 października 2007 r. oraz z dnia 13 listopada 2007 r., z których treści wynika, że wprawdzie nie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, lecz wykonywała obowiązki sprzedawcy, pomagając mężowi w prowadzeniu działalności gospodarczej. Nieodniesienie się do tych dowodów spowodowało, że naruszone zostały przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy poszczególne okoliczności zostały udowodnione. W kontekście reguł postępowania administracyjnego dotyczących prowadzenia postępowania wyjaśniającego, na organach ciążył obowiązek weryfikacji okresu "pomagania w prowadzeniu działalności rolniczej" w przedmiocie zaliczenia go do "stażu pracy w nauczanym zawodzie sprzedawcy". Zawężenie postępowania dowodowego jedynie do żądania przedłożenia przez stronę umowy o pracę, w świetle powyższych wywodów było nieuprawnione. W tym miejscu zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a jednocześnie nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast, "Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio" ( § 2). W świetle powyższych rozważań natury ogólnej stanowisko zajęte w omawianej kwestii w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji należało uznać za chybione. Organy mogły bowiem sięgnąć chociażby do innych prawem przewidzianych środków dowodowych w postaci np. informacji z ubezpieczenia społecznego dotyczącej zgłoszenia małżonka jako tzw. osoby współpracującej, czy też dowodów z zeznań świadków na okoliczność wykonywania czynności sprzedawcy w sklepie prowadzonym przez męża skarżącej, jak też poprzestać na oświadczeniu skarżącej, złożonym w przewidzianej formie przez ww. przepis. Sąd nie podzielił natomiast drugiego z zarzutów skargi odnośnie naruszenia praw nabytych skarżącej. Powołane przez skarżąca w skardze rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. Nr 97 poz. 479) wydane na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95 poz. 425) o systemie oświaty, określało kwalifikacje wymagane dla osób prowadzących praktyki zawodowe. Stwierdzało ono w § 7, że zajęcia praktyczne z uczniami prowadzić mogą nauczyciele zawodu, a także nazwani instruktorami praktycznej nauki zawodu - pracownicy zakładów pracy, dla których praca dydaktyczna stanowiła podstawowe zajęcie wykonywane w tygodniowym wymiarze godzin, a także właściciele i pracownicy zakładów pracy, dla których praca dydaktyczna nie stanowiła podstawowego zajęcia. W § 9 ust 3 cyt. rozporządzenie określiło kwalifikacje instruktorów praktycznego zawodu, dla których funkcja ta stanowić miała podstawowe zajęcie, wskazując, iż odpowiadać one miały kwalifikacjom określonym dla nauczycieli. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu, dla których zajęcie to było zajęciem dodatkowym powinni byli posiadać kwalifikacje zawodowe co najmniej mistrza w zawodzie, w którym będą nauczać, a także określone przygotowanie pedagogiczne. Na gruncie stanu faktycznego będącej przedmiotem rozstrzygnięcia sprawy, skarżąca, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie spełniała warunków wymaganych dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Ukończyła ona niewątpliwie kurs pedagogiczny, na co przedłożyła stosowne zaświadczenie, jednakże nie posiadała tytułu mistrza w zawodzie. Tymczasem wspomniany § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu wymagał spełnienia obydwu przesłanek kumulatywnie, co wynika jednoznacznie z treści tegoż przepisu. W tak przedstawionym stanie faktycznym zarzut naruszenia praw nabytych, w sytuacji nie posiadania wymaganych kwalifikacji przez skarżącą, jest niezasadny. Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca zakwestionowała obowiązującą w dniu wydawania decyzji regulację prawną pod względem jej zgodności z ustawą zasadniczą, wskazując na naruszenie jej praw nabytych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zasadne odniesienie się także do kwestii naruszenia "praw nabytych" w ogólności. Trybunał Konstytucyjny sprecyzował bliżej zakres sytuacji prawnych określonych jako prawa nabyte objęte ochroną w orzeczeniu z 11 lutego 1992 r. (sygn. akt K. 14/91, OTK w 1992 r., cz. I, s. 93 i nast.). Stwierdził wówczas, że "zasadą ochrony praw nabytych objęte są zarówno prawa nabyte w drodze skonkretyzowanych decyzji, przyznających świadczenia, jak i prawa nabyte in abstracto zgodnie z ustawą". Pojęcie nabycia praw oznacza więc, że następuje jakieś przysporzenie na rzecz określonego podmiotu w jego sferze prawnej. Podmiot taki zyskuje wówczas szersze możliwości działania, świadczenia, lub zaniechania. Z twierdzeń skarżącej przedstawionych w skardze wynikało, iż nabycie uprawnień do szkolenia młodocianych pracowników uważa ona za prawo podmiotowe nabyte na mocy uprzednio obowiązujących przepisów. Należy podnieść, iż w chwili wystąpienia przez skarżącą do Burmistrza [...] z wnioskiem o przyznanie jej dofinansowania do kosztów kształcenia ucznia, nie obowiązywał już analizowany wyżej § 9 ust. 4 rozporządzenia z 11 grudnia 1992 r. Akt ten został uchylony mocą rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w treści art. 70 ust. 4 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym od dnia 21 października 2001 r. Stan faktyczny i prawny poddanej kontroli sądowej sprawy nie wskazuje na naruszenie w niej praw nabytych przez skarżącą. Zasada ochrony praw nabytych zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce lub innym podmiotom prywatnym występującym w obrocie prawnym. Ochrona praw nabytych nie oznacza jednak nienaruszalności tych praw i nie ma charakteru absolutnego. Nie wyklucza stanowienia regulacji mniej korzystnych dla jednostki. Zauważyć należy, iż regulacja rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu w zakresie wymagań dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, w ocenie Sądu, była korzystniejsza niż poprzednio obowiązujące normy. Stało się tak za sprawą umożliwienia szkolenia uczniów w zawodzie także dla osób bez tytułu mistrza w zawodzie, której to możliwości nie przewidywało rozporządzenie z 11 grudnia 1992 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd, uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i opierając swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a orzekł jak w pkt. 1 wyroku, uznając jednocześnie w pkt 2 wyroku, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do chwili jego uprawomocnienia ( art. 152 P.p.s.a). Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., zasądzono od organu odwoławczego na rzecz skarżącej, zwrot kosztów postępowania w kwocie 441 złotych, uwzględniając przy tym wysokość opłaty sądowej, kancelaryjnej oraz minimalnej stawki wynagrodzenia radcy prawnego określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło