II FZ 90/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2050/08 w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" 2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2050/08, odmówił przyznania doradcy podatkowemu K. S. – K. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 marca 2008 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji powołał się na postanowienie z 23 lipca 2008 r. przyznające skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym w przedmiotowej sprawie. Pismem z 8 września 2008 r. pełnomocnik skarżącego – doradca podatkowy K. S. – K. - odpowiedziała na odpowiedź na skargę i wniosła o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia za zastępstwo prawne. W dniu 23 grudnia 2008 r. pełnomocnik złożyła skargę kasacyjną od wyroku z 28 października 2008 r., a w dniu 14 stycznia 2009 r. zażalenie na postanowienie z 5 stycznia 2009 r. wydane w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistych błędów pisarskich. W pismach tych wniosła ponownie o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji powołał się na § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075) zw. dalej: Rozporządzeniem zgodnie, z którym wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści powołanego przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Sąd pierwszej instancji powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w dniu 28 sierpnia 2008 r, sygn. akt I OZ 615/08, w którym podkreślono, że brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła pełnomocnik skarżącego wnosząc o jego uchylenie w całości i przyznanie jej wynagrodzenia za zastępstwo prawne: w przedmiocie "stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia", sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 12 października 2008 r. oraz zażalenia na postanowienie z dnia 5 stycznia 2009 r. Ponadto uznanie zwolnienia od kosztów sądowych skarżącego od niniejszego zażalenia ze względu na przyznane w sprawie zwolnienia z kosztów skarżącej w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu pełnomocnik podkreśliła, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące ze względu na to, że wniosła o zasądzenie kosztów w piśmie z dnia 8 września 2008 r., żądanie podtrzymała na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. i nie została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia, że wynagrodzenie zostało jej wypłacone w całości lub w części. Nie bez znaczenia jest również, że wykonała pracę w sposób należyty biorąc udział w rozprawie, sporządzając skargę kasacyjną oraz zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 513, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 Rozporządzenia regulującego powyższe zasady wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści tych przepisów wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, co pozwala w istocie określić wysokość tego wynagrodzenia. Brak oświadczenia w przedstawionym brzmieniu, jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45 - 48 p.p.s.a. Oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Wobec tego bezzasadny jest zarzut pełnomocnika dotyczący braku wezwania Sądu do złożenia powyższego oświadczenia. Z akt sprawy wynika, że zawarte w odpowiedzi na odpowiedź na skargę z dnia 8 września 2008 r., w skardze kasacyjnej z dnia 23 grudnia 2008 r. oraz w zażaleniu na postanowienie z dnia 5 stycznia 2009 r. wnioski o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawierają oświadczenia w powyższym brzmieniu, tj. nie określono w nich, czy opłaty z tytułu prowadzonej sprawy zostały zapłacone w całości lub w części, czy też nie. Natomiast stosowne oświadczenie z dnia 14 stycznia 2009 r. pełnomocnik złożyła dopiero po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia. Skoro zatem przedmiotowe wnioski nie zawierają wskazanego oświadczenia, to zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 3