VI SA/Wa 1487/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2008 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającą wydania pozwolenia na broń palną myśliwską W. M. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte z urzędu z uwagi na fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 2006 r. (sygn. akt: [...]) za przestępstwo określone w art. 178a par. 1 kk (prowadzenie pojazdu samochodowego w stanie nietrzeźwości). W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że przeciwko W. M. prowadzone jest postępowanie karne o czyny z art. 178a par.1 kk, 244 kk, 226 par. 1 i 224 kk. Mianowicie - w dniu [...] września 2007 r. W. M., zatrzymany do kontroli drogowej, w trakcie której ujawniono, iż prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, w znacznym stopniu utrudniał wykonywanie czynności służbowych przez funkcjonariuszy. Podstawą prawną zastosowaną w powyższym stanie faktycznym był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm). Z dyspozycji tych przepisów wynika, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kategorii osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. t.j. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazano, iż w ocenie organu katalog przestępstw, które zgodnie z powołanym wyżej przepisem przesądzają o istnieniu wyżej wzmiankowanej obawy – nie jest zamknięty. Nadto – zdaniem organów Policji – do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni należy zaliczyć m.in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zwłaszcza te, do których znamion należy nietrzeźwość sprawcy. Pośrednio bowiem zagrażają one życiu, zdrowiu oraz mieniu ludzi. W przypadku niniejszej sprawy organy wzięły pod uwagę dodatkowo takie okoliczności, jak pięciokrotne oraz prawie pięciokrotne przekroczenie progu nietrzeźwości sprawcy przy popełnieniu przestępstw z art. 178a kk, nadto – jego nieodpowiedzialność polegającą na ponownym popełnieniu tego samego czynu (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości) pomimo wyroku karnego skazującego za czyn poprzedni, oraz naruszając orzeczony tym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Na okoliczność zachowania strony w trakcie zdarzenia w dniu [...] września 2007 r. w postępowaniu administracyjnym został przeprowadzony dowód z zeznań świadków – funkcjonariuszy, którzy brali wówczas udział w czynnościach służbowych. Pozyskana w postępowaniu administracyjnym pozytywna opinia o stronie z koła łowieckiego oraz informacje o jej społecznym zaangażowaniu w inicjatywy lokalne nie mogą stanowić, zdaniem organu, podstawy zmiany poglądu na sylwetkę strony w kontekście jej uprawnień do posiadania broni. W odwołaniu od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2007 r. pełnomocnik strony adw. A. S. wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: "rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni amunicji (...)" oraz "rażące naruszenie przepisów o postępowaniu, to jest art. 7 k.p.a., 77 par. 1 k.p.a. i 107 par. 3 k.p.a.". Jak wynika z uzasadnienia, w ocenie pełnomocnika strony doszło do uchybienia przepisów postępowania poprzez nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu strony. Wadliwa interpretacja przepisów prawa materialnego polega na uznaniu, iż w przypadku W. M. została spełniona przesłanka uzasadnionej obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego podczas, gdy nie został on prawomocnie skazany za żadne z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni amunicji. Jedynym organem władnym dokonywać ustaleń w zakresie naruszenia prawa karnego jest sąd powszechny. Strona korzysta z zasady domniemania niewinności i – zdaniem pełnomocnika – "nikt nie może wywodzić dla niego niekorzystnych skutków prawnych ze zdarzeń, co do których nie zapadło jeszcze prawomocne orzeczenie właściwego Sądu. Przypisywanie mu naruszenia porządku prawnego w powołaniu na okoliczności, co do których nie orzekł prawomocnie Sąd jest bezpodstawne, ma charakter pomówienia i stanowi wkraczanie organu administracji w kompetencje zastrzeżone dla Sądu i jednocześnie przekroczenie przez organ administracji jego własnych kompetencji." Organ administracji pominął nadto część treści wywiadu środowiskowego oraz opinię policyjną, a z których to dokumentów wynika, iż nie istnieje uzasadniona obawa, że strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., wskazał ponownie na fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo z art. 178 a par. 1 kk, prowadzenie przeciwko niemu kolejnego postępowania karnego za czyny z art. 178a par.1 kk, 244 kk, 226 par. 1 i 224 kk. oraz wywiad środowiskowy, z którego wynika, że W. M. posiada skłonności do nadużywania alkoholu. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika strony, podkreślił, że katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni amunicji nie jest katalogiem zamkniętym, lecz przykładowym, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę wyrazu "w szczególności". Przepis ten stanowi wskazówkę interpretacyjną dla organów policji co do przesłanek rozstrzygania spraw dotyczących pozwoleń na broń. Organy te mają prawo i obowiązek uwzględniać wszystkie okoliczności mogące mieć w pływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazując na okoliczności faktyczne będące podstawą cofnięcia pozwolenia na broń przez organ I instancji, podkreślił, iż czynów sprzecznych z prawem W. M. dopuścił się pomimo tego, że jest osobą znaną w środowisku lokalnym, przeszłości pełnił funkcję radnego, zaś świetle nie budzących wątpliwości ustaleń świadczących o lekceważącym stosunku do obowiązującego porządku prawnego podważa domniemanie, że będzie on użytkował broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. W świetle ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym poglądu organu o zagrożeniu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia nie mogą zmienić dowody świadczące o pozytywnej opinii strony wśród władz łowieckich, prawidłowym przechowywaniu broni, włączaniu się w lokalne inicjatywy społeczne, sponsorowaniu potrzebujących i tp. Pełnomocnik W. M. adw. A. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2007 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: "rażące naruszenie prawa materialnego, to jest błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni amunicji (...)" poprzez przyjęcie, że w stosunku do skarżącego W. M. istnieje uzasadniona obawa, że mógłby użyć broni palnej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz "rażące naruszenie przepisów o postępowaniu, to jest art. 7 k.p.a., 77 par. 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 par. 3 k.p.a poprzez nierozważnie słusznego interesu strony, nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób zupełny, dokonanie wybiórczej i dowolnej oceny dowodów i poprzez niewskazanie, którym dowodom zgromadzonym w sprawie organ administracji nie dał wiary.", nadto – "rażące naruszenie art. 5 par. 1 k.p.k. poprzez przypisanie skarżącemu naruszenia norm prawa karnego przed wydaniem prawomocnego orzeczenia przez Sąd powszechny". W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn. Skarżący – W. M. – został w postępowaniu administracyjnym uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co było podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń było ustalenie, że W. M. był prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 2006 r. (sygn. akt: [...]) za przestępstwo określone w art. 178a par. 1 kk (prowadzenie pojazdu samochodowego w stanie nietrzeźwości, k.[...] akt administracyjnych), a ponadto - że przeciwko W. M. prowadzone jest postępowanie karne o czyny z art. 178a par.1 kk, 244 kk, 226 par. 1 i 224 kk. ( akt oskarżenia – k.184). Na okoliczność przebiegu zdarzenia z dnia [...] września 2007 r. w postępowaniu administracyjnym przeprowadzony został dowód z przesłuchania świadków: M. S., Ł. S., A. K., Ł. P. M. O. i P. K., którzy potwierdzili fakt nagannego zachowania W. M. w trakcie kontroli drogowej, w trakcie której stwierdzono, iż prowadził on pojazd pod wpływem alkoholu. W trakcie postępowania administracyjnego zostały przeprowadzone czynności sprawdzające prowadzące do ustalenia, że skarżący wykazuje skłonności do nadużywania alkoholu (opinia k.[...], notatka urzędowa - k.[...]). Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, iż decyzja wydana w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia ma cechy związania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą - ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie formułuje jednak stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy zgromadzony w sprawie materiał świadczy o spełnieniu przesłanki ustawowej cofnięcia pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia). Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do jednych z takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia eksponując, poprzez użycie słów "w szczególności", skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub toczące się postępowania w takich sprawach), a więc precyzując stan faktyczny, od którego zależy zastosowanie normy prawnej wobec osoby – posiadacza broni, której skazanie lub postępowanie karne dotyczy, przesądził o tym, iż co do takich osób jest uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkować musi cofnięciem pozwolenia na broń. W rozpatrywanej sprawie skarżący został skazany za przestępstwo (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości – art. 178a § 1 k.k.) zaliczane do kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo to nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. W takim przypadku organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, lecz ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której traktuje art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Należy pamiętać, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu, czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 uobia. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia (vide: wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany). Dlatego też wyroki skazujące za czyny inne niż w przepisie wyszczególnione można traktować jako jeden z dowodów koniecznych dla dokonania wspomnianej oceny, ale nie jako dowód jedyny. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W przypadku niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy policji zgromadziły w sposób pełny dowody świadczące, że skarżący nie daje rękojmi, iż nie użyje broni w sposób sprzeczny z prawem. Fakt, iż po prawomocnym skazaniu za czyn określony w art. 178a par. 1 kk dopuścił się czynu podobnego, a ponadto – zachowywał się w sposób rażąco naganny w trakcie kontroli drogowej, za które to czyny został postawiony ponownie w stan oskarżenia – uzasadnia w pełni pogląd, iż nie jest on osobą gwarantującą postępowanie zgodne z prawem. Prawidłowe jest zatem twierdzenie, że pomimo, iż żadem z czynów popełnionych – bądź zarzucanych – skarżącemu nie mieści się expressis verbis w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, to spełniona została dyspozycja tego przepisu w postaci uzasadnionej obawy niezgodnego z prawem użycia przez skarżącego broni w przyszłości. Należy w tym miejscu podkreślić, iż "uzasadniona obawa" nie jest tożsama z pewnością. "Uzasadniona" to znaczy w tym przypadku znajdująca oparcie w całokształcie okoliczności sprawy. Organy policji zgromadziły także szereg dowodów świadczących na korzyść skarżącego. Są to dowody świadczące o wysokiej pozycji skarżącego w społeczności lokalnej, zajmowanego przez niego w przeszłości stanowiska radnego, udzielaniu pomocy potrzebującym, nadto – pozytywnej opinii, jaką posiada w Kole Łowieckim "R.". Sąd doszedł wszakże do przekonania, iż dowody te nie mogą stanowić przeciwwagi dla ustalonych w toku postępowania administracyjnego negatywnych cech osobowościowych strony, potwierdzonych wyrokiem karnym skazującym, popartym pozostałymi, wskazanymi wyżej dowodami. Posiadanie broni jest pewnego rodzaju przywilejem, zaś prawem organów policji jest prowadzenie swoistej polityki w ramach przysługującego w granicach obowiązującego prawa swobodnego uznania – co do interpretacji przesłanek rękojmi koniecznej do dysponowania bronią. W niniejszej sprawie organy policji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, przeprowadzając postępowanie dowodowe w sposób zgodny z prawidłami postępowania administracyjnego. W szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7 k.p.a., 77 par. 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 par. 3 k.p.a. Organy policji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, ani swobodnej oceny dowodów, nie ograniczając się do stwierdzenia faktu popełnienia przez skarżącego przestępstw określonych w art. 178a par.1 kk, 244 kk, 226 par. 1 i 224 kk. Przeprowadziły w tym zakresie własne ustalenia odnoszące się do zdarzenia, które miały miejsce w dniu [...] września 2007 r., ustalając fakty na podstawie dokumentów (informacja policyjna o prowadzonym postępowaniu karnym, akt oskarżenia), oraz na podstawie zeznań świadków. Bezzasadny jest zarzut pełnomocnika skarżącego dotyczący naruszenia zasady domniemania niewinności (art. 5 par. 1 k.p.k.). Sąd nie aprobuje interpretacji tego przepisu dokonanej przez pełnomocnika skarżącego. Zasada, o której mowa, ma charakter stricte procesowy, uniemożliwiając naruszenie praw osoby, wobec której toczy się postępowanie karne, przez organy procesowe. Ustawodawca może jednak wiązać – i wiąże - pewne negatywne konsekwencje z określonymi zachowaniami, które mogą spełniać również dyspozycje norm prawa karnego. Odpowiednie organy mają obowiązek ustalania stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym z uwzględnieniem tych zachowań. Tak jest w przypadku spraw dotyczących pozwoleń na broń, kiedy to organy policji dokonują wszechstronnych ustaleń pozwalających ocenić sylwetkę osobowościową strony w kontekście obaw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Sąd podzielił także poglądy organów policji odnoszące się do interpretacji prawa materialnego uznając, że subsumpcja została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia prawa procesowego ani materialnego mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.