I OSK 48/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-29

Skład orzekający: Irena Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca wniosku o nabycie nieruchomości (sprzedaż w trybie bezprzetargowym lub zamiana) oraz brak działań organu w tym zakresie, stanowi sprawę administracyjną podlegającą kognicji sądu administracyjnego, czy też sprawę cywilną podlegającą kognicji sądów powszechnych?
Ratio decidendi
Sprawy związane ze sprzedażą lub zamianą nieruchomości, w tym brak działań organu w tym zakresie, mają charakter cywilny i podlegają kognicji sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Sądy administracyjne kontrolują akty i czynności z zakresu administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a., a sprawy dotyczące obrotu nieruchomościami nie mieszczą się w tym katalogu.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w dwóch sprawach: wniosku o nabycie nieruchomości i wniosku o zamianę nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę, uznając, że sprawy te mają charakter cywilny. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. oraz Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt II SAB/Bd 25/08 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. M. i A. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M. i A. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarga skarżących dotyczyła bezczynności Prezydenta Miasta Bydgoszczy w dwóch sprawach: - sygn. [...] w przedmiocie wniosku o nabycie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...] sprawie tej nadano sygnaturę akt sądowych II SAB/Bd 25/08, - sygn. [...] w przedmiocie wniosku o zamianę części nieruchomości położonej B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...] stanowiąca własność gminy na część nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...]. Niniejsza sprawa dotyczy pierwszej z nich. Skarga skarżących, jak wskazał Sąd, nie ma charakteru sprawy administracyjnej tylko cywilnej. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej. Sprawy związane zaś z przeprowadzeniem przetargu reguluje rozdział 4 cytowanej ustawy. Natomiast przepis art. 37 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje w jakich sytuacjach nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej. Po ustaleniu nabywcy nieruchomości w drodze przetargu następuje zawarcie umowy przeniesienia własności. Sprawy te mają jednak charakter sprawy cywilnej i nie podlegają właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną od tego postanowienia wnieśli skarżący. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. Pełnomocnik skarżących nie podzielił stanowiska Sądu zaprezentowanego w kwestionowanym postanowieniu. Prawa skarżących, jak argumentował autor skargi kasacyjnej, nie mogą być dochodzone na drodze cywilnej, ponieważ uprawniony do działania organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych czynności. Zdaniem strony skarżącej, działania tego rodzaju są ewidentnym wykorzystywaniem nierówności stron w postępowaniu administracyjnym, które prowadzi do naruszenia praw skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres działania sądów administracyjnych na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., został ukształtowany szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Podstawowym jednak kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej wyznaczony przez art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sprawa niniejsza nie ma charakteru sprawy sądowoadminiatracyjnej. Skarżący jak wynika ze złożonej skargi kwestionują przewlekle prowadzone postępowanie i brak merytorycznego rozpoznania ich wniosków w sprawie zamiany nieruchomości lub sprzedaży jej w trybie bezprzetargowym, jak też wycofania przedmiotowej nieruchomości z dotychczasowych planów sprzedaży w trybie przetargowym. W myśl art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, sprzedaż nieruchomości albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Sprzedaż ta albo oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste może odbywać się – w myśl ustawy o gospodarce nieruchomościami – w drodze przetargowej albo bezprzetargowej. Po ustaleniu nabywcy w drodze przetargu, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, następuje zawarcie umowy przeniesienia własności. Sprawy te mają jednak charakter spraw cywilnych i podlegają kognicji sądów powszechnych. W tym stanie rzeczy, należało uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji za odpowiadające prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło