I OSK 48/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-29
Skład orzekający: Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca wniosku o nabycie nieruchomości (sprzedaż w trybie bezprzetargowym lub zamiana) oraz brak działań organu w tym zakresie, stanowi sprawę administracyjną podlegającą kognicji sądu administracyjnego, czy też sprawę cywilną podlegającą kognicji sądów powszechnych?Ratio decidendi
Sprawy związane ze sprzedażą lub zamianą nieruchomości, w tym brak działań organu w tym zakresie, mają charakter cywilny i podlegają kognicji sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Sądy administracyjne kontrolują akty i czynności z zakresu administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a., a sprawy dotyczące obrotu nieruchomościami nie mieszczą się w tym katalogu.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w dwóch sprawach: wniosku o nabycie nieruchomości i wniosku o zamianę nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę, uznając, że sprawy te mają charakter cywilny. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt II SAB/Bd 25/08 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. M. i A. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M. i A. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarga skarżących dotyczyła bezczynności Prezydenta Miasta Bydgoszczy w dwóch sprawach:
- sygn. [...] w przedmiocie wniosku o nabycie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...] sprawie tej nadano sygnaturę akt sądowych II SAB/Bd 25/08,
- sygn. [...] w przedmiocie wniosku o zamianę części nieruchomości położonej B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...] stanowiąca własność gminy na część nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...].
Niniejsza sprawa dotyczy pierwszej z nich. Skarga skarżących, jak wskazał Sąd, nie ma charakteru sprawy administracyjnej tylko cywilnej. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej. Sprawy związane zaś z przeprowadzeniem przetargu reguluje rozdział 4 cytowanej ustawy. Natomiast przepis art. 37 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje w jakich sytuacjach nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej. Po ustaleniu nabywcy nieruchomości w drodze przetargu następuje zawarcie umowy przeniesienia własności. Sprawy te mają jednak charakter sprawy cywilnej i nie podlegają właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną od tego postanowienia wnieśli skarżący. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. Pełnomocnik skarżących nie podzielił stanowiska Sądu zaprezentowanego w kwestionowanym postanowieniu. Prawa skarżących, jak argumentował autor skargi kasacyjnej, nie mogą być dochodzone na drodze cywilnej, ponieważ uprawniony do działania organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych czynności. Zdaniem strony skarżącej, działania tego rodzaju są ewidentnym wykorzystywaniem nierówności stron w postępowaniu administracyjnym, które prowadzi do naruszenia praw skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zakres działania sądów administracyjnych na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., został ukształtowany szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Podstawowym jednak kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej wyznaczony przez art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Sprawa niniejsza nie ma charakteru sprawy sądowoadminiatracyjnej. Skarżący jak wynika ze złożonej skargi kwestionują przewlekle prowadzone postępowanie i brak merytorycznego rozpoznania ich wniosków w sprawie zamiany nieruchomości lub sprzedaży jej w trybie bezprzetargowym, jak też wycofania przedmiotowej nieruchomości z dotychczasowych planów sprzedaży w trybie przetargowym. W myśl art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, sprzedaż nieruchomości albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Sprzedaż ta albo oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste może odbywać się – w myśl ustawy o gospodarce nieruchomościami – w drodze przetargowej albo bezprzetargowej. Po ustaleniu nabywcy w drodze przetargu, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, następuje zawarcie umowy przeniesienia własności. Sprawy te mają jednak charakter spraw cywilnych i podlegają kognicji sądów powszechnych.
W tym stanie rzeczy, należało uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji za odpowiadające prawu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło