III SA/Lu 278/08
WyrokWSA w Lublinie2008-10-14
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu, który stał się własnością Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, powinna być ustalana w oparciu o stawkę z taryfy opłat prowadzącego parking, czy też w oparciu o stawki rynkowe przyjęte w danych stosunkach?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu, który stał się własnością Skarbu Państwa, powinna być ustalana w oparciu o stawki rynkowe przyjęte w danych stosunkach, zgodnie z art. 836 Kodeksu cywilnego, a nie na podstawie taryfy opłat prowadzącego parking, zwłaszcza gdy strony nie zawarły wiążącej umowy w tym zakresie. Skoro skarżący wystąpili o wynagrodzenie na podstawie przepisów administracyjnych, nie mogą domagać się stosowania procedury cywilnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku firmy M.R. i W.R. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu, który został odholowany na mocy dyspozycji Policji i po 6 miesiącach stał się własnością Skarbu Państwa. Organ I instancji przyznał wynagrodzenie w niższej kwocie niż żądana przez skarżących, opierając się na analizie stawek rynkowych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący domagali się uchylenia postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, a także błędne ustalenie wysokości wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. sprawy ze skargi M.R. i W.R. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "[...]" w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 3 pkt 1 a, § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2008r. w sprawie przyznania M. i W. R., współwłaścicielom firmy [...] w Z., zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia w kwocie [...] zł za dozór pojazdu samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...].
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynikało, że w/w pojazd usunięty został z drogi w dniu [...] maja 2006 r. na mocy dyspozycji Policji i odholowany na parking strzeżony prowadzony przez firmę [...]. Właściciel tego samochodu nie odebrał go w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o przejęciu samochodu z dniem [...] listopada 2006 r. na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa – w trybie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz zarządził likwidację tego pojazdu.
W dniu [...] marca 2007 r. samochód odebrano z parkingu firmy [...]. Firma ta wystąpiła do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przyznanie jej wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie od dnia [...] listopada 2006 r. do dnia [...] marca 2007 r. w kwocie [...]zł wynikającej ze stosowanej na parkingu taryfy opłat ( stawki dobowej wynoszącej [...]zł pomnożonej przez ilość dni - [...] to jest okres sprawowania dozoru).
Wniosek powyższy został rozpoznany po raz pierwszy postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. ([...]) uchylonym w trakcie kontroli instancyjnej, podobnie jak i kolejne postanowienia z [...] lipca 2007 r. i [...] grudnia 2007 r.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem Dyrektor Izby Skarbowej zaakceptował ostatnio wydane w tej sprawie postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2008 r. przyznające stronie wynagrodzenie w kwocie [...]zł za dozór pojazdu.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej podał, że skarżonemu postanowieniu niesłusznie zarzuca się naruszenie art. 22 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie swobody działalności gospodarczej, art. 7 i art. 8 Kpa, przez różną interpretację tych samych przepisów prawa, w zależności od sytuacji, oraz niedbałe i opieszałe prowadzenie postępowania oraz art. 100 i 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na błędnym przyjęciu stawki za parkowanie i zaniechaniu czynności odebrania pojazdu lub ustanowienia dozorcy.
Stwierdził przy tym, że zgodnie z art. 22 Konstytucji, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny oraz zaznaczył, że organ likwidacyjny, to jest Naczelnik Urzędu Skarbowego działał wyłącznie w oparciu o przepisy ustawowe, a mianowicie Kodeks postępowania administracyjnego, ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawę - Prawo o ruchu drogowym.
Zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów przejętych na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wynika – jak wyjaśnił Dyrektor Izby Skarbowej - z realizacji dyspozycji ustawowej określonej w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl tego przepisu, organ likwidacyjny przyznaje na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.
Między stroną skarżącą a organem likwidacyjnym istniał zatem stosunek dozorca - organ likwidacyjny. Strona występując do organu likwidacyjnego z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za dozór nie kwestionowała swojej pozycji jako dozorcy. Stąd też niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 100 ustawy egzekucyjnej w kontekście braku zgody strony na przechowywanie pojazdu.
Dyrektor Izby Skarbowej argumentował dalej, że organ likwidacyjny nie podważa statusu żalących się jako dozorcy, nie uchyla się od zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wypłacenia wynagrodzenia za dozór. Kwestią sporną pozostaje wyłącznie wysokość wynagrodzenia, które zostało ustalone w sposób prawidłowy.
Zauważył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego ma rację stwierdzając, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wynagrodzenia za dozór co powoduje konieczność posiłkowania się w tym zakresie art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie - przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.
W tych okolicznościach zadaniem organu likwidacyjnego było ustalenie odpowiedniego wynagrodzenia za dozorowanie przedmiotowego pojazdu przy uwzględnieniu faktu, że skoro wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie została określona w umowie, to dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Na wysokość tego wynagrodzenia mają wpływ takie okoliczności jak czas przechowywania, właściwości i wartość rzeczy przechowywanej, wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy, ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ I instancji, dążąc do ustalenia prawidłowej wysokości stawki, sięgnął do metody porównawczej i ustalił poziom stawek stosowanych przez innych przedsiębiorców, zajmujących się świadczeniem usług parkingowych na rynku lokalnym, na terenie miasta Z. o zbliżonej liczbie miejsc parkingowych dla samochodów osobowych. Na tej podstawie ustalono średnią stawkę dobową na poziomie [...]zł.
Zwrócił jednocześnie uwagę, że wyliczeń dokonano w oparciu o dane ze zwykłych parkingów strzeżonych, gdzie przechowywane są pojazdy pełnowartościowe, a więc ryzyko gospodarcze prowadzących te parkingi jest znacznie wyższe, jak w przypadku przechowywania pojazdu porzuconego, zużytego i unieruchomionego, co do którego nikt nie rości sobie pretensji, a jego wartość odpowiada w zasadzie wartości złomu, tym samym ryzyko gospodarcze dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego przedmiotu jest znikome.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż w wyroku z dnia 16 lutego 1999r. sygn. akt. I SA/WR 2390/97 (opubl. w ONSA 2000/1/28) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd prawny, że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości.
Podkreślił przy tym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w celu wyczerpującego i obiektywnego rozstrzygnięcia problemu posłużył się dodatkowo analizą stawek stosowanych przez parkingi specjalistyczne z terenu województwa lubelskiego, z powiatów o zbliżonej dla powiatu liczbie mieszkańców i uzyskał dane o wartościach zbliżonych do stawki uśrednionej z terenu rynku lokalnego - miasta Z. Szczegółowe wyliczenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia polega ono na ustaleniu średniej arytmetycznej stawek stosowanych na parkingach specjalistycznych przez Naczelników Urzędów Skarbowych w C., B., P., K., B., T. i H. W ten sposób uzyskano stawkę za jednodobowy dozór pojazdu w wysokości [...]zł za 2005 r., [...]zł za 2006 r. i 2007 r. Tę ostatnią stawkę przyjęto w rozpatrywanym przypadku. Wyliczenie należności (wynagrodzenia) z tytułu dozoru nastąpiło według wzoru - [...] dni x [...]zł = [...]zł.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że o prawidłowości przyjętych w tym przypadku stawek świadczą stawki stosowane przez inne podmioty, a mianowicie przez Prokuraturę Okręgową, która przechowując pojazdy na parkingu firmy [...] stosowała w 2006 r. i 2007r. stawkę w wysokości [...] zł netto. W tych okolicznościach stwierdził, że brak jest podstaw do kwestionowania metody ustalającej stawkę wynagrodzenia za dozór.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 8 kpa, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że wszystkie podjęte przez organ I instancji działania zmierzały do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w tym celu podjęto czynności kontrolne w zakresie zbadania kosztów prowadzenia parkingu. Badanie to przeprowadzone przez organ likwidacyjny miało wykazać ekonomiczną zasadność stawki żądanej przez stronę, chociaż zgodnie ze stanowiskiem WSA w L. zawartym w wyroku z dnia [...] marca 2008r. sygn. akt III SA/LU [...], rolą organów nie jest badanie rentowności i szacowanie zysków przedsiębiorstw.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie można się zgodzić również z zarzutem opieszałego prowadzenia postępowania, bowiem od dnia [...] lutego 2008 r., kiedy to postanowieniem nr [...]uchylono w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazano mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, do dnia [...] kwietnia 2008 r. (data wydania skarżonego postanowienia organu I instancji) nie upłynęły 2 miesiące, a taki termin dopuszczalny jest w przypadku spraw szczególnie skomplikowanych (art. 35 § 3 kpa), a do takich spraw bez wątpienia należał rozpoznawany spór o wysokość stawki za dozór pojazdu.
Dyrektor Izby Skarbowej podniósł dodatkowo, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] marca 2008 r. działając na podstawie art. 36 § 1 kpa, postanowieniem nr [...], wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2008r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a w obszernie uzasadnionym skarżonym postanowieniu wyjaśnił dlaczego nie może zadośćuczynić żądaniu strony i przyjąć dobowej stawki w wysokości [...] zł z tytułu dozoru.
W skardze do Sądu M. i W. R. zarzucili, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wydane zostało z naruszeniem przepisów :
- art. 7 kpa, poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
- art. 20 i art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przez zmuszenie firmy [...]do pozostania dozorcą pojazdu będącego własnością Skarbu Państwa oraz narzucenie niekorzystnych warunków wynagrodzenia za dozór pojazdu,
- art. 100 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na zaniechaniu czynności odebrania pojazdu lub ustanowienia dozorcy doręczenia odpisu protokołu zajęcia ruchomości pozostawianej pod dozorem ,
- art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 836 Kodeksu cywilnego, poprzez prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie stawki dobowej za dozór w sytuacji, gdy organ był informowany o wysokości stawki za parkowanie na parkingu.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnoszą między innymi, że w sytuacji kiedy organ nie wydał postanowienia o ustanowieniu ich dozorcami w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to przysługujące im wynagrodzenie należało ustalić w drodze procedury cywilnej.
We wnioskach skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Bezspornym jest w sprawie, że samochód osobowy marki [...]nr rej. [...]od dnia [...] listopada 2006 r. stanowił własność Skarbu Państwa. Sporną zaś kwestią pozostaje przede wszystkim wysokość wynagrodzenia. Skarżący twierdzą, że należy im się wynagrodzenie według stawki w kwocie [...]zł za dobę za parkowania pojazdu w okresie od [...] listopada 2006 r. do dnia [...] marca 2007 r. i argumentują, że wysokość dobowej stawki ustalonej przez organ likwidacyjny w kwocie [...]zł narusza prawo.
Stanowisko skarżących nie znajduje uzasadnienia w świetle prawidłowo zastosowanych i zinterpretowanych przez organ przepisów leżących u podstaw zaskarżonego postanowienia.
Stosownie do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ) - zwanej dalej ustawą egzekucyjną - organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Ustawa egzekucyjna nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór i dlatego Dyrektor Izby Skarbowej słusznie argumentuje, że w tym zakresie należy posiłkować się treścią art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w sytuacji kiedy wysokość wynagrodzenia za przechowywanie rzeczy nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.
W rozpoznawanej sprawie należąca do skarżących firma [...] była dozorcą. Przesądza o tym jednoznacznie treść złożonego wniosku z dnia [...] marca 2007 r. (k. 16 akt adm.), w którym firma ta wystąpiła o przyznanie na podstawie art. 102 ustawy egzekucyjnej wynagrodzenia za dozór pojazdu. Skoro sami skarżący wskazali administracyjny tryb dochodzenia roszczenia związanego z dozorem pojazdu, to nie mogą obecnie mówić, że o należnym im wynagrodzeniu organ powinien orzekać w myśl zasad właściwych dla procedury cywilnej. Ta wchodziłaby w grę, gdyby wysokość wynagrodzenia wynikała z umowy, a takiej nie zawarto, albo z taryfy opłat stosowanej przez firmę [...], zaakceptowanej przez organ likwidacyjny, który – co wynika z akt sprawy - zdecydowanie odrzucił stawkę [...] zł przewidzianą w taryfie, na którą powoływała się firma.
W tych okolicznościach zadaniem organu likwidacyjnego było ustalenie wysokości wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu we wskazanym okresie, mając na uwadze, że dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Na jego wysokość główny wpływ miał czas przechowywania pojazdu oraz ceny notowane przy takich usługach przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność.
W ocenie Sądu, organ likwidacyjny bardzo starannie przeprowadził postępowanie dotyczące ustalenia wysokości dobowej stawki wynagrodzenia za dozór pojazdu. W tym zakresie organ posłużył się metodą porównawczą i ustalił na podstawie stawek stosowanych przez innych przedsiębiorców zajmujących się świadczeniem usług parkingowych na rynku lokalnym (na terenie Z.), że średnia stawka wynosi [...] zł, a więc dużo mniej niż żądana przez skarżących, podkreślając iż wyliczenia wynikały z danych uzyskanych ze zwykłych parkingów strzeżonych, gdzie przechowywane były pojazdy pełnowartościowe. Ryzyko tych podmiotów było dużo większe niż w przypadku przechowywania pojazdu porzuconego, zużytego i unieruchomionego, o wartości złomu. W związku z czym ryzyko gospodarcze firmy [...]było znikome skoro był to pojazd porzucony przez poprzedniego właściciela.
Skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. podziela w pełni pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r. o sygn. akt I SA/Wr 2390/97 (publ. ONSA 2000, Nr 1, poz.28), że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości.
Jak wynika z akt sprawy organ likwidacyjny dodatkowo przeanalizował stawki stosowane przez parkingi specjalistyczne z terenu województwa l. świadczące usługi na rzecz Urzędów Skarbowych w C., B., P., K., B., T. i H. I na tej podstawie ustalił dobową stawkę za dozór pojazdu w wysokości [...]zł. Zaznaczył jednocześnie, że Prokuratura Okręgowa w Z. przechowuje samochody na parkingu skarżących za odpłatnością [...]zł netto (w okresie 2006 i 2007 r.).
Przeprowadził również – aczkolwiek rolą organów nie jest badanie rentowności przedsiębiorstw - w toku kontroli podatkowej analizę dokumentacji firmy [...] pod kątem zasadności żądanej stawki [...]zł za dozór, mającej wynikać z jednostkowych kosztów prowadzenia parkingu, ponoszonych przez tę firmę. Dokumentacja ta nie pozwalała na określenie rzeczywistej wysokości tych kosztów. Ich wysokości nie potrafili również podać sami skarżący.
Wbrew stanowisku skarżących nie można mówić o wypaczeniu zasady wolności gospodarczej skoro przyznane wynagrodzenie wynikało z realizacji dyspozycji art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej i prawidłowego zastosowania normy określonej w art. 836 Kodeksu cywilnego i odpowiadało wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymywały inne podmioty działające na rynku. Skoro organ uwzględnił ceny rynkowe, to skarżący niezasadnie zarzucają naruszenie konstytucyjnych zasad, odnoszących się gospodarki rynkowej i podstawowych wolności człowieka i obywatela. Powoływany przez nich przepis art. 20 Konstytucji RP stanowi, że społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego w Polsce. Skarżący zatem nieskutecznie powołują się na treść art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji. Przewiduje on, że wolność człowieka podlega ochronie prawnej (ust. 1) i każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych, przy czym nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje (ust. 2). Prawo do wynagrodzenia zostało skarżącym przyznane i jego wysokość – jak organ wykazał – nie jest dyskryminujące z ekonomicznego punktu widzenia, biorąc pod uwagę stawki stosowane przez innych przedsiębiorców, działających na wolnym rynku.
Niezasadne są wnioski skarżących, że z firmą [...] zawarto umowę przechowania pojazdu w sposób dorozumiany z uwagi na ich oświadczenia złożone organowi i sposób jego zachowania się po wystosowania do niego pisma z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie należnego wynagrodzenia za dozór. Stosownie do art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. przechowawcą pojazdu. Zastosowanie tego przepisu nie wchodziło w grę bowiem skarżący wprost w w/w wniosku wystąpili o wynagrodzenie za dozór ze wskazaniem podstawy prawnej - art.102 ustawy egzekucyjnej.
Pozostawienie przez organ pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżących powoduje zajęcie miejsca parkingowego dla innych osób, które płacą – chociaż nie wszyscy, jak wykazał organ - za parkowanie stawkę w wysokości [...]zł, ale nie obliguje to samo przez się do zapłacenia takiej stawki przez organ likwidacyjny, bowiem strony sporu nie zawarły w tym zakresie wiążącej umowy określającej wzajemne prawa i obowiązki.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że Skarb Państwa od momentu kiedy stał się właścicielem pojazdu zobowiązany jest do uiszczenia zapłaty za jego parkowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r. o sygn. akt I OSK 1184/2005 publ. Lex Polonica 416647). Istnieje również zgodność co do tego, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie usuniętych pojazdów, nie ma charakteru cywilnoprawnego. Jest to typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Wskutek nieodebrania pojazdu przeze osobę uprawnioną następuje przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, w konsekwencji pomiędzy nowym właścicielem pojazdu (Skarbem Państwa), a jednostką prowadzącą parking nie dochodzi do zawarcia umowy przechowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r. o sygn. akt I OSK 924/07 – niepubl. oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. o sygn. akt III CZP 47/07 – LEX 270447).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 100 ustawy egzekucyjnej, należy stwierdzić, że przepis ten w § 1 – 4 określa przede wszystkim obowiązek ustanowienia dozoru nad zajętą ruchomością. Skarżący nie podają, który z paragrafów wymienionych w tym artykule został naruszony. Można się tylko domyślać w świetle argumentacji podnoszonej w uzasadnieniu skargi, że skoro organ nie ustanowił skarżących dozorcami pojazdu, to naruszony został § 4, zgodnie z którym, osoba lub instytucja, pod której dozorem pozostają zajęte ruchomości, sprawuje obowiązki dozorcy (zdanie pierwsze). W zdaniu drugim, przepis ten stanowi, że poborca skarbowy doręcza dozorcy odpis protokółu zajęcia.
Legalności zaskarżonego postanowienia nie podważa formułowany zarzut, że organ nie wydał postanowienia o ustanowieniu skarżących dozorcami i nie doręczył im protokółu zajęcia ruchomości i wobec tego nie ma podstaw do uznania ich dozorcami, bowiem w rozpoznawanej sprawie organ nie powołał art. 100 ustawy egzekucyjnej, jako prawnej podstawy rozstrzygnięcia. Powołał natomiast art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że sami skarżący w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2008 r. podnoszą, po pierwsze, iż organ pomija art. 100 § 1 ustawy egzekucyjnej, w którym jest mowa o zajęciu i oddaniu rzeczy pod dozór, a po drugie, organ nie wykonuje żadnej z tych czynności i "przechodzi od razu do art. 102 § 2".
W rozpoznawanej sprawie nie dokonano zajęcia ruchomości (pojazdu) i nie prowadzono egzekucji i dlatego organ nie miał formalnego obowiązku ustanawiania skarżących dozorcą. Byli nim oni skoro pojazd został im powierzony.
W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 50, poz. 449), do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100 – 103 ustawy egzekucyjnej, przy czym, jak określił prawodawca, ma to być stosowanie odpowiednie.
Stąd też zarzut naruszenia art. 100 ustawy egzekucyjnej jest chybiony. Bez znaczenia jest też argument skarżących, że stawkę w kwocie [...]zł ustalono w umowach z podmiotami stale korzystającymi z ich parkingu, na przykład w umowie zawartej z Komendą Miejską Policji w Z., jak i wniosek, iż przyjęcie innej stawki (niższej) prowadzi do dyskryminacji tych podmiotów.
Wbrew wywodom skarżących zaskarżone postanowienie nie narusza zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Słuszny interes społeczny w żaden sposób nie wymagał od organu (dysponującego środkami publicznymi) przyznania skarżącym żądanego wynagrodzenia. Do tego nie obligował organu również słuszny interes skarżących, zainteresowanych – co jest zrozumiałe - uzyskaniem wyższych przychodów. W grę wchodzić nie mogły stawki opłat określone przez Radę Powiatu, gdyż opłaty za parkowanie jakie ustala rada powiatu odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczonych na parkingach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 1768/06 - publ. LEX 347847). .
Na marginesie powyższych uwag należy zaznaczyć, że dozorowany samochód osobowy marki [...] nr rej. [...] od dnia [...] listopada 2006 r. stanowił własność Skarbu Państwa, czego dowodzi decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2007 r. (k. 9 akt adm.), wydana na mocy art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133).
W wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06 (Dz. U. Nr 100, poz. 649) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu oraz § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia są niezgodne z odpowiednimi wzorcami konstytucyjnymi i przepisy te tracą moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku. Powyższy wyrok nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie i nie odnosi się do zaskarżonego postanowienia w przedmiocie wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu.
Świetle wyżej przedstawionych rozważań odnoszących się do argumentów, ocen i wniosków wynikających ze skargi, nie mogła być ona uznana za zasadną, wobec czego podlegała ona oddaleniu na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło