I SA/Wa 842/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] o odmowie uwzględnienia wniosku złożonego w dniu 13 sierpnia 1992 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2 , pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], stanowiącego własność Miasta W. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość opisana szczegółowo w decyzji znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z zaświadczenia Sądu Okręgowego dla W. z dnia 1 października 1997 r. wynika, że nieruchomość ta stanowi własność K. i M. małż. F. Spadek po zmarłych właścicielach nabyła w całości córka Z. M. S. z d. F. co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w L. z [...] kwietnia 1992 r., sygn. akt [...]. Grunt przedmiotowej nieruchomości został skomunalizowany, co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [...]. Objęcie przedmiotowego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Termin określony w art. 7 ust. 1 powołanego dekretu do złożenia przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości wniosku o przyznanie własności czasowej (obecnie użytkowanie wieczyste), wynoszący 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, upłynął w niniejszej sprawie w dniu 25 maja 1949 r. Złożony przez Z. S. wniosek, dekretowany 12 sierpnia 1992 r., który do organu wpłynął w dniu 13 sierpnia 1992 r., o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nie został złożony w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu. Termin ten jest terminem materialnoprawnym i uchybienie tego terminu jest negatywną przesłanką do uwzględnienia żądania o przyznania prawa własności czasowej na gruncie. Termin ten jest zawitym terminem prawa materialnego i jest nieprzywracalny, a z jego upływem wygasa uprawnienie do uzyskania w tym trybie prawa użytkowania wieczystego. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Z. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. jako naruszających prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wniosek złożony przez nią 13 sierpnia 1992 r. w istocie jest "przypomnieniem" o nierozpoznaniu wniosku z 1948 r. i błędnie organ przyjął, że jest to nowy wniosek. Organ nie uwzględnił wyjaśnień i zaleceń dokonanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z [...] września 2006 r., nr [...]. W uzasadnieniu tym organ odwoławczy dokonał szerokiej analizy wniosku złożonego w dniu 22 czerwca 1948 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna gdyż zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez organy obu instancji jest wniosek Z. S. z dnia 12 sierpnia 1992 r., w którym wnioskodawczyni wniosła o przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości nr [...] w W. przy ul. [...] oraz przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Z tym, ze decyzja rozstrzyga o żądaniu wnioskodawczyni tylko częściowo, a mianowicie co do działki oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] i co wynika z sentencji decyzji. Sąd podziela w całości rozważania i stanowisko organu, zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, które sprowadzają się do przyjęcia, że wniosek z 12 sierpnia 1992 r. został wniesiony z przekroczeniem terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Spowodowało to wygaśnięcie roszczenia wnioskodawczyni o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości co skutkuje odmową uwzględnienia takiego wniosku. Należy tylko wskazać, że art. 7 ust. 1 dekretu stanowi, że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będącego posiadaczem gruntu lub osoby prawne jego reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jako dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy. W rozpoznawanej sprawie zostało ustalone, że objęcie przedmiotowego gruntu przez gminę nastąpiło 25 listopada 1948 r., a więc termin do złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 powołanego dekretu upływał z dniem 25 maja 1949 r. Złożenie wniosku przez wnioskodawczynię w dniu 12 sierpnia 1992 r. niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem tego terminu, co wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia roszczenia i wniosek nie może być uwzględniony. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że termin z art. 7 ust. 1 dekretu do zgłoszenia wniosku o przyznanie na gruncie prawa własności czasowej jest terminem prawa materialnego. Konsekwencją tego jest prekluzyjność, co powoduje wygaśnięcie roszczeń w przeciwieństwie do terminów procesowych, które są z reguły przywracalne. Wynika to z też sformułowanych w licznych orzeczeniach NSA, jak np. uchwała 5 sędziów z 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96 (publik. O 2005 r., sygn. akt OSK 1087/04, wyrok z 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 133/05. Prawidłowo też organy uznały wniosek Z. S. z dnia 12 sierpnia 1992 r. jako nowy wniosek, a nie jak kwalifikuje skarżąca w uzasadnieniu skargi jako "przypomnienie" o nierozpoznaniu wniosku z 1948 r. Wskazuje na to jednoznacznie treść tego wniosku, w którym nie nawiązuje wnioskująca w ogóle do wniosku z 1948 r., który został złożony do organu w dniu 30 czerwca 1948 r. Zgodnie z art. 61 par. 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś par. 3 tego przepisu stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wynika więc z przywołanych przepisów, że złożenie przez stronę wniosku wszczyna z dniem doręczenia wniosku organowi nowe postępowanie, które organ obowiązany jest przeprowadzić i zakończyć w przewidzianej formie. Natomiast co do wniosku, który do organu wpłynął 30 czerwca 1948 r. toczyły się odrębne postępowania. Wynika z akt administracyjnych, że decyzją z [...] sierpnia 2001 r. nr [...] Burmistrz Gminy W., po rozpatrzeniu wniosku z 30 czerwca 1948 r., ustanowił użytkowanie wieczyste co do części gruntu objętego tym wnioskiem, a mianowicie oznaczonego nr hip. [...]. Natomiast, co wynika z decyzji organu I instancji z [...] września 2007 r., będącej przedmiotem badania w niniejszej sprawie organ rozstrzygnął wniosek z 13 sierpnia 1992 r. tylko co do nieruchomości opisanej w pkt 1 decyzji. Natomiast wniosek ten co do pozostałej części nieruchomości nim objętej, a oznaczonej nr hip. [...] orzekł rozpoznać odrębną decyzja. Tak więc badana decyzja ma charakter decyzji częściowej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.