II SA/Wa 921/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-16
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Anna Mierzejewska, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o odwołaniu policjanta ze stanowiska, wydany po wznowieniu postępowania z powodu braku opinii jednego z organów samorządowych, a następnie utrzymany w mocy przez organ wyższego stopnia, jest legalny, jeśli wznowienie postępowania było wadliwe?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadnieniem było wadliwe wznowienie postępowania administracyjnego, które nastąpiło z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 6 kpa i art. 146 § 2 kpa, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji, utrzymanie w mocy wadliwej decyzji przez organ wyższego stopnia również stanowiło naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odwołania W. S. ze stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w B. decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2001 r. Po wznowieniu postępowania z powodu braku opinii Prezydenta Miasta B., wydano nowy rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2002 r. odwołujący W. S. ze stanowiska. Następnie Komendant Główny Policji rozkazem z dnia [...] kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lutego 2002 r. W. S. zaskarżył rozkaz Komendanta Głównego Policji, zarzucając naruszenie przepisów kpa. Sąd rozpoznał sprawę po jej podjęciu z zawieszenia, w związku z zakończeniem postępowania karnego, w którym W. S. został uniewinniony.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz uchyla postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. S. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję – rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz uchyla postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. S.kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 r. o sygn. akt [...] Prokurator Okręgowy w L. przedstawił W. S. w dniu [...] grudnia 2001 r. zarzut popełnienia czynu z art. 228 § 3 kk, art. 266 § 2 kk i art. 291 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk w związku z art. 12 kk.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., wydaną na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092 ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji w L. zawiesił [...] W. S. – Komendanta Miejskiego Policji w B., w czynnościach służbowych od dnia 11 grudnia 2001 r. do dnia 11 marca 2002 r.
Rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w L., działając na podstawie art. 6e ust. 1 w związku z art. 6e ust. 2 pkt 2 i art. 6e ust. 4 ww. ustawy o Policji, odwołał W. S. ze stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w B. i przeniósł go do swojej dyspozycji.
W uzasadnieniu rozkazu organ powołał się na okoliczność przedstawienia W. S. zarzutu popełnienia wskazanego powyżej przestępstwa, jego tymczasowego aresztowania na czas trzech miesięcy na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w L. III Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2001 r. o sygn. akt [...], a także na wyrażone w piśmie z dnia 12 grudnia 2001 r. stanowisko Starosty B., w którym nie wniósł on zastrzeżeń do odwołania wymienionego funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska. Rozkaz ten zainteresowany otrzymał w dniu 14 grudnia 2001 r.
W dniu 22 stycznia 2002 r. wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji w L. pismo W. S. (opatrzone datą 4 stycznia 2002 r.), stanowiące skierowany do Komendanta Głównego Policji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...].
W dniu [...] stycznia 2002 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. postanowieniem o nr [...], wydanym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 w związku z art. 149 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wznowił postępowanie w sprawie odwołania W. S. ze stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w B. Organ uznał bowiem, że w sprawie zakończonej rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] niewystarczającym było zasięgnięcie opinii tylko Starosty B. o odwołaniu, ponieważ zgodnie z przepisem art. 30 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), uprawnienia określone w art. 6e ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji wykonywane są wspólnie, w drodze porozumienia, przez prezydenta miasta na prawach powiatu i starostę, a prowadzący postępowanie organ Policji nie wystąpił z wnioskiem do Prezydenta Miasta B. o wyrażenie opinii w przedmiocie odwołania.
Rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w L. rozstrzygnął wznowione własnym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] postępowanie, uchylając rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] i orzekając o odwołaniu W. S. z dniem 14 lutego 2002 r. z zajmowanego stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w B. oraz o przeniesieniu go do swojej dyspozycji z uposażeniem przysługującym przed odwołaniem. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ powtórzył okoliczności przywołane w motywach rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], uzupełniając je o stwierdzenie, że poza Starostą B. także Prezydent Miasta B. nie wniósł zastrzeżeń do odwołania [...] W. S. ze stanowiska Komendanta Miejskiego Policji, a swoje stanowisko Prezydent wyraził w złożonym do akt piśmie z dnia 24 stycznia 2002 r. Zdaniem organu, przytoczony stan faktyczny i uzyskane opinie dawały podstawę do uznania, że skarżący jako policjant utracił niezbędną zdolność do dalszego pełnienia służby na stanowisku Komendanta Miejskiego Policji w B.
W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego, skierowanym do Komendanta Głównego Policji, W. S. zwrócił uwagę na nienaganny przebieg swej 24-letniej służby oraz na trudności, które napotkał w zakresie możliwości składania wyjaśnień podczas prowadzonego wobec niego postępowania karnego. Jednocześnie wystąpił z prośbą o umożliwienie mu kontaktu z oficerem z Komendy Głównej Policji, celem przekazania wszelkich faktów i spostrzeżeń, pozwalających na oczyszczenie się ze stawianych mu zarzutów.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił podstawę prawną zaskarżonego rozkazu, wskazując, że z dyspozycji art. 6e ust. 1 ustawy o Policji wynika, iż policjant może zostać odwołany ze stanowiska komendanta powiatowego (miejskiego) w każdym czasie, niezwłocznie lub w określonym terminie przez organ uprawniony do powołania na to stanowisko, z zastrzeżeniem ust. 2, tj. po zasięgnięciu opinii starosty. Komendant zaznaczył, że decyzja w tym zakresie leży w gestii uprawnionego przełożonego i ma charakter uznaniowy, a jej wydanie, poza wymogiem uzyskania opinii, nie zależy od spełnienia innych przesłanek.
Toteż organ II instancji stwierdził, iż Komendant Wojewódzki Policji w L. był uprawniony do odwołania [...] W. S. ze stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w B. Podjęte w sprawie czynności były zgodne z trybem określonym w art. 6e ust. 1 i 2 ustawy o Policji i zostały przeprowadzone w ramach wznowionego postępowania z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z których wynikała konieczność uzyskania opinii właściwych organów samorządowych.
Tym samym, jak stwierdził dalej organ odwoławczy, organ I instancji odwołał skarżącego ze stanowiska po uzyskaniu wymaganych opinii Starosty i Prezydenta B., a następnie przeniósł go do swojej dyspozycji z równoczesnym zachowaniem policjantowi przez okres 6 miesięcy prawa do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem.
Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględniania zarzutów odwołania, uznając, że w istocie odnoszą się one do postępowania karnego, prowadzonego przez Prokuraturę i nie mogą prowadzić do zmiany zaskarżonej decyzji.
W końcowej części uzasadnienia organ II instancji wyjaśnił, że nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności podyktowane było koniecznością zapewnienia sprawnego funkcjonowania Komendy Miejskiej Policji w B. oraz jej właściwego nadzoru.
W dniu [...] kwietnia 2002 r. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu wniosku W. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], postanowieniem o nr [...] odmówił przywrócenia terminu.
W motywach postanowienia organ podał, że powodem odmowy przywrócenia terminu jest brak dopełnienia przez zainteresowanego czynności, dla której określony był termin – tzn. brak jednoczesnego wniesienia odwołania, a jako drugi z powodów odmowy KGP wskazał bezprzedmiotowość złożonego wniosku. W ramach drugiej z podanych przyczyn, Komendant powołał się na fakt uchylenia rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] w ramach wznowionego postępowania i zakończenia go ostatecznym rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...].
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] W. S. uczynił przedmiotem skargi, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Zaskarżonemu rozkazowi zarzucił naruszenie art. 146 § 2 kpa oraz art. 151 § 2 kpa. Podniósł, że rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] został wydany w wyniku wznowienia postępowania, a przyczyna wznowienia sprowadzała się do braku opinii Prezydenta Miasta B. w kwestii odwołania ze stanowiska. Zaznaczył, że brak opinii Prezydenta, w świetle przepisów ustawy o Policji, miał wyłącznie charakter braku formalnego, a co za tym idzie nie miał wpływu na podane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. motywy dokonanego odwołania ze stanowiska. Zauważył, że art. 146 § 2 i art. 151 § 2 kpa nie mógł stanowić podstawy rozkazu Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. i organ ten, zamiast uchylać dotychczasowy rozkaz personalny, powinien odmówić jego uchylenia, a swoje stanowisko wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji odmownej.
Skarżący nie zgodził się także z poglądem organu odnośnie uznaniowego charakteru decyzji odwołującej ze stanowiska. Przytoczył w tym zakresie art. 107 § 1 kpa, który nakłada na organ załatwiający sprawę w drodze decyzji administracyjnej obowiązek zamieszczania w niej uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Uznał też, że zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie o "utracie niezbędnej zdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" jest niewystarczające, a w jego przypadku nieprawdziwe. Zdaniem skarżącego, zgromadzone w postępowaniu karnym dowody zostały spreparowane, a co za tym idzie, nie mają żadnej wartości procesowej. Dodał nadto, że prowadzone przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne nie potwierdziło stawianych mu zarzutów, na dowód czego załączył kopię postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2002 r. o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając zajęte stanowisko procesowe podał, że komendanci powiatowi (miejscy) i wojewódzcy Policji to stanowiska szczególne, związane z pełnieniem funkcji organu administracji. Z tego powodu na wymienione stanowiska policjantów powołuje się i odwołuje w specjalnym trybie. Także ich uprawnienia są odmienne od praw policjantów, którzy są mianowani na stanowiska służbowe. Odmienność ta przejawia się choćby w prawie do zachowania uposażenia przez sześć miesięcy, do czasu mianowania na inne stanowisko służbowe.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 151 § 2 kpa, poprzez pominięcie przesłanki negatywnej z art. 146 § 2 kpa, organ podniósł, że skarżący błędnie przyjmuje, że utrzymany zaskarżoną decyzją rozkaz personalny odpowiada treści decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]. Decyzje te różnią się bowiem rozstrzygnięciem w części dotyczącej przyjętych dat odwołania ze stanowiska.
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2002 r. o sygn. akt II SA 1694/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji.
W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), właściwym do rozpoznania sprawy stał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2004 r. o sygn. akt II SA 1694/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zawiesił postępowanie w sprawie.
W dniu 26 czerwca 2008 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącego, w którym zwrócił się o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na zakończenie w dniu 17 czerwca 2008 r. przed Sądem Okręgowym w L. postępowania sądowego, w którym występował jako oskarżony z art. 229 § 3 kk w związku z art. 12 kk i in. Do pisma skarżący załączył m.in. kopię wyroku Sądu Rejonowego w L. IX Wydział Karny z dnia [...] października 2007 r. o sygn. akt [...], którym uniewinniono go od popełnienia zarzucanych mu czynów oraz odpis wyroku Sądu Okręgowego w L. V Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2008 r. o sygn. akt [...], którym utrzymano w mocy ww. wyrok Sądu Rejonowego w L., uznając apelację Prokuratury za oczywiście bezzasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 lipca 2008 r. o sygn. akt II SA 1694/02 podjął zawieszone postępowanie. Sprawie nadano nową sygn. akt II SA/Wa 921/08.
W dniu 31 lipca 2008 r. Sąd włączył do akt niniejszej sprawy, przesłany przez Sąd Okręgowy w L. V Wydział Karny – Odwoławczy, odpis wyroku tego Sądu z dnia [...] czerwca 2008 r. o sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostały rozkazy personalne (decyzje), podjęte w trybie wznowieniowym. Zarówno bowiem rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], jak i rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], wydane zostały w ramach wznowionego postępowania administracyjnego, zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...].
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W literaturze podkreśla się, że wobec tego, iż wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, przepisy określające podstawy wznowienia podlegają wykładni ścisłej (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 626). Z tych samych powodów za niedopuszczalne uznaje się wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyn nieprzewidzianych w przepisach obowiązującej ustawy procesowej. To z kolei nakłada na Sąd obowiązek zbadania, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiła podstawa wznowieniowa, a jeżeli tak, to, czy po wszczęciu organ prawidłowo przeprowadził postępowanie i właściwie rozstrzygnął sprawę.
Jak zgodnie podały orzekające w sprawie organy, podstawą wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie odwołania W. S. z zajmowanego stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w B. i przeniesienia go do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. był brak uzyskania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. opinii Prezydenta Miasta B. o zamiarze jego odwołania. Wprawdzie, jak wskazał organ w uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w L., prowadząc postępowanie w oparciu o art. 6e ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092 ze zm.), dopełnił obowiązku zasięgnięcia opinii Starosty B. i opinię taką w zakreślonym w ustawie terminie uzyskał, to jednak w toku postępowania organ odstąpił od uzyskania opinii Prezydenta Miasta B., do czego był zobowiązany na mocy art. 30 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia [...] października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872).
Materialnoprawną podstawę obu wydanych w sprawie rozkazów personalnych stanowił, obowiązujący w dacie wydania tych aktów, art. 6e ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Jak wynika z powołanego przepisu, komendant wojewódzki Policji może w każdym czasie, niezwłocznie lub w określonym terminie, odwołać komendanta miejskiego Policji ze stanowiska (ust. 1). Elementem procedury odwołania jest zasięgnięcie opinii starosty. W przypadku braku takiej opinii komendant wojewódzki Policji odwołuje komendanta miejskiego Policji, po upływie 14 dni od dnia doręczenia wniosku o wydanie opinii (ust. 2 pkt 2 i 3). Policjanta odwołanego ze stanowiska komendanta miejskiego przenosi się do dyspozycji komendanta wojewódzkiego Policji, a przeniesiony do dyspozycji policjant przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem.
Organ wyjaśnił, że B. jest miastem na prawach powiatu, a tym samym uprawnienia określone w art. 6e ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o Policji, na mocy przepisu art. 30 ust. 5 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wykonywane są wspólnie, w drodze porozumienia, przez prezydenta miasta na prawach powiatu i starostę.
W ocenie Sądu, tego rodzaju uzasadnienie wznowienia nie wykazuje w sposób jednoznaczny, czy w sprawie zaistniała podstawa wznowieniowa, wymieniona w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, tzn. czy Komendant Wojewódzki Policji w L. wydał rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] bez wymaganego prawem stanowiska innego organu. O ile bowiem bezsporne jest, że w sprawie odwołania W. S. art. 6e ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji powinien być stosowany z uwzględnieniem regulacji art. 30 ust. 5 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, to nie można przyjąć, aby organ w postanowieniu wznawiającym postępowanie wyjaśnił, czy zasięgnięcie opinii starosty i prezydenta miasta na prawach powiatu ma charakter współdziałania przy wydawaniu decyzji, w rozumieniu art. 106 kpa, które przybiera postać indywidualnego aktu administracyjnego w procesowej formie zaskarżalnego postanowienia, czy może ma wyłącznie charakter konsultacyjny i w żaden sposób nie wpływa na przyjęty kierunek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do jej istoty przez organ prowadzący postępowanie (organ właściwy do odwołania ze stanowiska).
Ma to podstawowe znaczenie i przesądza o zasadności wszczęcia postępowania wznowieniowego. Czym innym jest bowiem skorelowany obowiązek współdziałania organu załatwiającego sprawę z obowiązkiem działania innego organu, polegającym na zajęciu stanowiska (pozytywnego lub negatywnego), a czym innym niewiążący tryb konsultacyjny, przewidziany choćby dla przykładu w art. 52 § 3 Kodeksu pracy. Rozstrzygając powyższą kwestię, Komendant Wojewódzki Policji w L. obowiązany był odwołać się właśnie do przepisu art. 6e ustawy o Policji, ponieważ obowiązek współdziałania nakładany jest zawsze przepisem prawa materialnego, a art. 106 kpa normuje wyłącznie kwestie proceduralne współdziałania i sam nie stwarza ani obowiązku jego podejmowania, ani też nie stanowi prawnej podstawy do wszczynania czynności mających na celu współdziałanie z innym organem przy wydawaniu decyzji (J. Borkowski w: Adamiak/Borkowski KPA. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, str. 494).
Instytucja zasięgnięcia opinii uregulowana została w ust. 2 i 3 art. 6e ustawy o Policji. W ust. 2 ustawodawca wymienił organy, do których organ odwołujący ma obowiązek zwrócić się o opinię (wojewoda albo starosta). Natomiast w ust. 3 ustawodawca wprowadził, w odniesieniu do trybu zasięgania opinii, termin 14 dni, przy czym termin ten pełni podwójną funkcję. Z jednej strony wyznacza czasookres, w którym opinia powinna zostać wyrażona, z drugiej zaś wyznacza termin, po którego bezskutecznym upływie (brak opinii ze strony wojewody albo starosty) organ odwołujący powinien kontynuować postępowanie. Zestawienie treści obydwu jednostek redakcyjnych przepisu daje podstawę do stwierdzenia, że opinia, o której mowa w art. 6e ust. 2 ustawy o Policji nie jest tożsama z pojęciem "wymaganego prawem stanowiska innego organu", w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Jedynie bowiem w sytuacji, gdy opinia ma być podjęta w trybie art. 106 kpa, jej brak uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 kpa.
O tym, że opinia, o której mowa w art. 6e ust. 2 ustawy o Policji nie jest tożsama z pojęciem "wymaganego prawem stanowiska innego organu", w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 6 kpa, świadczy zapis o możliwości kontynuowania postępowania w przedmiocie odwołania ze stanowiska po bezskutecznym upływie 14-dniowego terminu (w przypadku braku takiej opinii komendant wojewódzki Policji odwołuje komendanta miejskiego Policji, po upływie 14 dni od dnia doręczenia wniosku o wydanie opinii). Wypływa z tego wniosek, że organ opiniujący nie ma obowiązku wyrażenia swej opinii, co oznacza, że może milcząco odnieść się do każdej skierowanej do niego sprawy o odwołanie funkcjonariusza z pełnionej funkcji.
Natomiast w przypadku trybu z art. 106 kpa, organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin (§ 3). Istotne przy tym także jest to, że organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (§ 4), a samo zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, zaskarżalnego w toku instancji (§ 5), zaś w sytuacji niezajęcia stanowiska w określonym terminie, stosuje się odpowiednio przepisy art. 36-38 (§ 6), służące zwalczaniu bezczynności organu opiniującego.
Dokonana przez organy błędna ocena co do istnienia podstawy wznowieniowej w konsekwencji powoduje kwalifikowane wady obu wydanych w sprawie rozkazów personalnych. Co więcej, nieprawidłowa kwalifikacja braku wspomnianej opinii, jako przyczyny wznowienia postępowania, doprowadziła do sytuacji, w której Komendant Wojewódzki Policji w L., nie mając podstaw do uchylenia decyzji (rozkazu personalnego) w trybie art. 151 § 1 pkt 2, uchylił ją i – mimo istnienia negatywnej przesłanki z art. 146 § 2 kpa – wydał nową decyzję (rozkaz personalny), odpowiadającą w swej istocie treści decyzji dotychczasowej – uprzednio wydanemu przez siebie rozkazowi personalnemu z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...].
Nie ma racji Komendant Główny Policji, twierdząc, że w wyniku wznowienia doszło do podjęcia innej decyzji. Choć rozważanie tego rodzaju twierdzenia nie ma – wobec stwierdzonych uchybień w aspekcie podstawy wznowienia – znaczenia dla sprawy, to jednak warto podkreślić, że data odwołania ze stanowiska nie jest elementem różnicującym decyzję, wszak – w świetle art. 146 § 2 kpa – istotnym w tej kwestii jest treść merytoryczna decyzji, a więc przedmiot rozstrzygnięcia, ten zaś w niniejszej sprawie jest tożsamy z przedmiotem rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]. Data odwołania ze stanowiska ma znaczenie wtórne, jest bowiem konsekwencją ponownego rozpoznania sprawy w wyniku wznowionego postępowania, czyli procedowania po upływie pewnego czasu, jednak w żaden sposób nie wpływa na przedmiot (istotę) rozstrzygnięć, który w przypadku rozkazu personalnego, wydanego w wyniku wznowienia, jak i rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], jest taki sam.
Reasumując, rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] został wydany z rażącym naruszeniem art. 145 § 1 pkt 6 kpa i art. 146 § 2 kpa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, i obarczony tymi kwalifikowanymi wadami został następnie utrzymany w mocy rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], co również stanowi rażące naruszenie prawa (art. 138 § 1 pkt 1 kpa), dające podstawę do stwierdzenia nieważności. Dlatego też, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego oba rozkazy personalne.
Stwierdzenie nieważności obu rozkazów personalnych uprawnia Sąd do oceny wydanego w sprawie postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...].
Zgodnie bowiem z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Do kontroli legalności wydanego w sprawie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu uprawnia Sąd w szczególności kasacyjny skutek stwierdzenia nieważności (ex tunc) obu rozkazów personalnych i fakt ostateczności tegoż postanowienia. Wbrew błędnemu pouczeniu, jakie zostało w nim zawarte, w tej sytuacji zastosowanie miał przepis art. 59 § 2 kpa, co oznacza, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podlegała zaskarżeniu wprost do sądu administracyjnego (postanowienie to jest ostateczne w administracyjnym toku instancji, zaskarżalne jest zatem do sądu administracyjnego).
Do wskazanych przez skarżącego przyczyn uchybienia terminu Komendant Główny Policji w analizowanym postanowieniu w ogóle nie odniósł się, a w ich miejsce przytoczył okoliczności niezwiązane bezpośrednio z treścią wniosku skarżącego, wskazując mianowicie na niedopełnienie przez niego wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu oraz powołując się na jego bezprzedmiotowość.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, wyrażonym w wydanym postanowieniu, zgodnie z którym odmowa przywrócenia terminu podyktowana była niedopełnieniem przez skarżącego obowiązku równoczesnego dokonania czynności wniesienia odwołania, dla której to czynności domagał się przywrócenia terminu. Brak ten, wbrew twierdzeniu organu, jest brakiem formalnym, podlegającym usunięciu w tzw. postępowaniu naprawczym, prowadzonym w trybie art. 64 § 2 kpa.
Wobec stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie rozkazów personalnych, nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja organu, w której połączył on okoliczność rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym sprawy odwołania z zajmowanego stanowiska z bezprzedmiotowością kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od uchylonego w tym postępowaniu rozkazu.
Dlatego, biorąc pod uwagę podane przyczyny, należało stwierdzić, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 58 § 1 i 2 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd, mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy, a przede wszystkim fakt, że skarżący w terminie otwartym do wniesienia odwołania był tymczasowo aresztowany, a przez okres dwóch tygodni poprzedzających złożenie wniosku przyjmował leki [...], zalecone przez lekarza aresztu śledczego, dostrzega, że skarżący, wykazując utrudnione możliwości kontaktów służbowych i prowadzenia korespondencji, uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Okoliczności te uzasadniają wydanie postanowienia o przywróceniu terminu po usunięciu przez skarżącego w postępowaniu naprawczym braku formalnego wniosku, o czym była mowa wcześniej, w postaci złożenia odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]. W ten sposób Komendant Główny Policji będzie mógł w toku instancji ocenić prawidłowość tegoż rozkazu, przy uwzględnieniu okoliczności zaistniałych po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy w L. V Wydział Karny – Odwoławczy z dnia [...] czerwca 2008 r. o sygn. akt [...], a podejmując swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie, dopiero wówczas umożliwi weryfikację obu decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jeżeli dojdzie do wniesienia skargi.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło