VII SA/Wa 1046/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi A. W., I. W., J. W., K. W. oraz M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.,), dalej zw. kpa, oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym - po rozpatrzeniu odwołania A. i J. W., K. i I. W. oraz M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2008r. (nr [...]) nakładającej na wyżej wymienionych obowiązek rozbiórki ogrodzenia zrealizowanego na działce nr ew. [...] z obr. L., gm. I., stanowiącej drogę gminną - ul. [...] - utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że powołana wyżej decyzja organu powiatowego została podjęta po przeprowadzeniu w dniu 4 września 2007r. oględzin na działce nr ew. [...]. W wyniku oględzin ustalono, że właściciele sąsiedniej działki nr ew. [...] wybudowali ogrodzenie o wysokości ok. 1,5m i długości ok. 101m z siatki stalowej, na słupkach stalowych, bez podmurówki. Roboty budowlane wykonano w 2007r. bez zgłoszenia do właściwego organu. Pismem z dnia 22 listopada 2007r. Urząd Gminy I. poinformował organ nadzoru, że ulica [...], w której skład wchodzi m.in. działka nr ew. [...], na podstawie Uchwały Rady Gminy I. (nr [...]) z dnia [...] stycznia 2001 r., została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Organ odwoławczy wskazał, że najistotniejszą kwestią w niniejszej sprawie było wyjaśnienie, czy ww. ogrodzenie zostało zbudowane od drogi publicznej, bowiem w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń m.in. od strony dróg i ulic wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Organ powołał się na treść art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. - o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r., Nr 192, poz. 1381 ze zm.) wyjaśniając, że zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Ulica [...] powołaną wyżej Uchwałą została zaliczona do kategorii dróg gminnych, a działka nr [...] jako część tej drogi stanowi drogę publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych. Przy czym, ulica [...] została przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] listopada 2001 r. (Uchwała nr [...]) pod drogę gminną tj. ciąg pieszo-jezdny (KPJ) o szer. 8m. Wobec niedopełnienia przez inwestorów obowiązku wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ zobligowany był do nakazania, na podstawie art. 49 b ust 1 ww. ustawy, rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Nie była bowiem możliwa legalizacja tej inwestycji z uwagi na jej niezgodność z ww. planem miejscowym. Odnosząc się do zarzutów odwołania, że teren na którym położona jest ww. ulica nie jest użytkowany jako droga publiczna organ wyjaśnił, że o stanie prawnym ulicy przesądza powołana uchwała Rady Gminy. Stąd wynikają prawa i obowiązki inwestorów związane z budową ogrodzeń. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów co do prawa własności. Jeśli lokalizacja ww. ulicy narusza prawo własności inwestorom przysługuje powództwo do sądu powszechnego. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyli A. i J. W., K. i I. W. oraz M. W., zarzucając rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz wskazując, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji pominięto dwa wnioski o przeprowadzenie dowodu. W ocenie Skarżących ww. decyzja jest całkowicie bezzasadna. Ogrodzony teren nie jest i nigdy nie był drogą, gdyż w granicy działki nr [...], a więc także w granicy ogrodzonej działki nr [...] posadowiony jest bowiem budynek mieszkalno - gospodarczy. Działka ta stanowi własność prywatną, a ogrodzenie powstało w celu ochrony własności, wobec jej trzykrotnego naruszenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ za ważny akt prawny uznał uchwałę rady gminy, a przymiotu tego pozbawił akt notarialny dotyczący własności nieruchomości, mapę prawną oraz mapę sytuacyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Pozostaje to w sprzeczności z art. 6, 7, 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Skarżący podnieśli, że działka nr [...] oraz działka nr [...] stanowią część zakupionej w 1962r. działki nr 8, co obrazuje mapa sytuacyjna przyjęta do Państwowego Zasobu Kartograficznego i Geodezyjnego w dniu [...] stycznia 2002r.(nr ew. gm. [...]). Wprawdzie teren ten nie był wcześniej ogrodzony, ale przez cały czas był przez Skarżących użytkowany. Ogrodzone działki nie mogą stanowić drogi publicznej skoro Skarżący są ich pełnoprawnymi właścicielami. Przyjmując nawet, że uchwała rady gminy jest ważniejsza od tytułu własności, to i tak - zdaniem Skarżących - nie ma ona mocy dekretu wywłaszczeniowego, dlatego ogrodzony teren nie może być drogą publiczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza, że do akt sprawy Skarżący złożyli dwa wnioski o zwrot kosztów postępowania: jeden po zamknięciu rozprawy w dniu 17 października 2008r, drugi w dniu 27 października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że w postępowaniu dowodowym, które stanowi zasadniczą część postępowania administracyjnego, organy zobligowane są stosować zasady ogólne postępowania administracyjnego, w szczególności wyrażone w art. 7 i 77 kpa. Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co z kolei oznacza, że organy zobowiązane są z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Wskazać też trzeba, że organy winny jednocześnie przestrzegać zasady wyrażonej w art. 8 kpa tj. prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zasadzie wymienionej w art. 8 kpa nie odpowiada takie prowadzenie postępowania w sprawie, w której występują sprzeczne interesy stron, gdy organy prowadzące to postępowanie - bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy - uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy (patrz, wyrok NSA w Warszawie z 10 sierpnia 1983r, I SA 367/83, ONSA 1983/2/64 oraz wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1984 r., III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117). Jeśli zatem w okolicznościach danej sprawy strona przypisuje powoływanym faktom decydujące dla jej wyniku znaczenie, będzie naruszeniem prawa i uchybieniem zasadzie przekonywania i wyjaśniania sformułowanej w art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów. Działanie takie będzie również naruszać przepisy art. 7 i art. 107 § 3 kpa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007r., VI SA/Wa 62/07, LEX nr 329705). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzono z naruszeniem powołanych wyżej zasad postępowania administracyjnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w toku całego postępowania administracyjnego Skarżący konsekwentnie podnosili okoliczność, że działka na której wznieśli sporne ogrodzenie stanowi od 1962r. ich własność, o czym świadczy m.in. akt notarialny z 16 sierpnia 1962r. oraz założona na jego podstawie KW nr [...]. Skarżący wskazywali ponadto, że grunt na którym posadowione jest ogrodzenie nie dotyczy działki nr [...] tylko działek o nr [...] i [...]. Natomiast, w obu decyzjach organy stwierdziły, że ogrodzenie wzniesiono na działce nr [...]. Działka oznaczona tym numerem jest częścią ul. [...], zaliczonej Uchwałą Rady Gminy I. z dnia [...] stycznia 2001 r. do kategorii dróg gminnych i przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego z dnia 7 listopada 2001 r. pod drogę gminną, ciąg pieszo - jezdny (KPJ). Organy nie wykazały jednak, na podstawie jakiego aktu prawnego oraz w jakim trybie przedmiotowa działka przeszła we władanie Gminy I. oraz nadano jej nowy numer ewidencyjny. Dopiero po ustaleniu powyższych okoliczności możliwa będzie ocena, czy Skarżący winni dokonać zgłoszenia budowy ww. ogrodzenia w myśl art. art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a w konsekwencji, czy zastosowanie w sprawie znajduje art. 49 b Prawa budowlanego. W związku z powyższym, rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem argumentacji Sądu oraz z poszanowaniem powołanych wyżej zasad postępowania administracyjnego. Odnosząc się natomiast do wniosków Skarżących o zwrot kosztów postępowania Sąd wyjaśnia, że zgodnie z brzemieniem art. 210 § 1 (zdanie pierwsze) - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Skoro oba wnioski Skarżących zostały złożone po zamknięciu rozprawy, to wobec treści powołanego wyżej przepisu, nie zostały spełnione przesłanki do ich uwzględnienia. Stwierdzone naruszenia prawa procesowego skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie II sentencji.