II GSK 80/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-06
Skład orzekający: NSA Tadeusz Cysek, NSA Stanisław Gronowski, NSA Joanna Kabat-Rembelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy diagnosta samochodowy może wydać pozytywne zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu z kierownicą po prawej stronie, ignorując krajowe przepisy rozporządzeń Ministra Infrastruktury, powołując się na bezpośrednie stosowanie dyrektyw unijnych dotyczących układów kierowniczych?Ratio decidendi
Diagnosta samochodowy nie może samodzielnie decydować o doborze przesłanek oceny stanu technicznego pojazdu wbrew woli państwa członkowskiego, ignorując krajowe przepisy rozporządzeń. Dyrektywy unijne dotyczące układów kierowniczych nie formułują norm prawnych skierowanych bezpośrednio do diagnostów ani nie kształtują zakresu ich praw w sposób pozwalający na ignorowanie krajowych regulacji w zakresie badań technicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień diagnosty J. W. do wykonywania badań technicznych pojazdów. Powodem była wydana przez niego zgoda na dopuszczenie do ruchu pojazdu z kierownicą po prawej stronie, co było sprzeczne z polskimi przepisami rozporządzeń Ministra Infrastruktury. Diagnosta argumentował, że pojazd spełniał wymogi prawa unijnego i że dyrektywy powinny być stosowane bezpośrednio. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Sędziowie NSA Stanisław Gronowski Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Kamil Lissowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 189/08 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych oddala skargę kasacyjną
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 189/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję S. B. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] orzekające – w powołaniu na art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej Prawo o ruchu drogowym – o cofnięciu skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów (nr [...], wynikających z decyzji S. B. z dnia [...] grudnia 2008 r.).
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał w szczególności, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia S. B. wskazano, że w związku z informacją nadesłaną przez Komendę Powiatową Policji w B. o zatrzymaniu w dniu [...] maja 2007 r. dowodu rejestracyjnego pojazdu marki T. A. o numerze rejestracyjnym [...] (wobec umiejscowienia kierowcy po prawej stronie pojazdu) przeprowadzono kontrolę.
W jej efekcie ustalono, iż zaświadczenie o spełnieniu przez opisany pojazd wymagań technicznych, o których mowa w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym wydał diagnosta – J. W. na podstawie badania technicznego z dnia [...] września 2005 r.
Organ I instancji podniósł, iż stosownie do § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) dalej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. – kierownica w pojeździe o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h nie powinna być umieszczona po prawej stronie. W tej sytuacji brak było podstaw do wydania przez skarżącego zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego i zaistniały w konsekwencji przesłanki do orzeczenia o cofnięciu mu uprawnień do wykonywania badań technicznych w myśl art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.
S. B. nie zgodził się przy tym ze stanowiskiem diagnosty co do bezpośredniego stosowania, w tego typu przypadkach, wskazanych przez niego przepisów prawa unijnego. Podkreślił, że Dyrektywa Komisji 1999/7/WE z dnia 26 stycznia 1999 r. dostosowująca do postępu technicznego Dyrektywę Rady 70/311/EWG z dnia 8 czerwca 1970 r. odnoszącą się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz Dyrektywa Komisji z dnia 30 października 1990 r. dostosowującą do postępu technicznego Dyrektywę Rady Europy 77/649/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich odnoszącą się do pola widzenia kierowców pojazdów silnikowych nie mają zastosowania bezpośredniego, gdyż wymagają inkorporacji do porządku prawnego poszczególnych krajów. Dyrektywy skierowane są do państw członkowskich i określają cel do osiągnięcia w wyznaczonym terminie. Warunkiem związania podmiotów przepisami dyrektywy jest wdrożenie jej przepisów do krajowego porządku prawnego.
Odwołując się od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z obowiązującym prawem. Zdaniem wnoszącego odwołanie, przedmiotowy pojazd T. A. z kierownicą po prawej stronie, spełniał wymagania techniczne określone zarówno w art. 66 Prawa o ruchu drogowym, jak i w przepisach unijnych określonych w Dyrektywie Komisji 1999/7/WE z dnia 26 stycznia 1999 r. dostosowującej do postępu technicznego Dyrektywę Rady 70/311/EWG z dnia 8 czerwca 1970 r. odnoszącej się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz Dyrektywie Komisji z dnia 30 października 1990 r. dostosowującej do postępu technicznego Dyrektywę Rady Europy 77/649/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich odnoszącej się do pola widzenia kierowców pojazdów silnikowych. W jego ocenie zgodnie z art. 2 Dyrektywy 70/311/EWG żadne Państwo Członkowskie nie może w odniesieniu do układu kierowniczego odmówić dopuszczenia do ruchu pojazdów, jeżeli spełniają one wymagania przedstawione w Załączniku ww. Dyrektywy. Skarżący podniósł także, iż użyty w przepisie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. wyraz "powinna" oznacza oczekiwanie, że coś istnieje, a nie obowiązek. Wskazał nadto, że homologacja pojazdu wydana w jakimkolwiek kraju Unii Europejskiej musi być honorowana w pozostałych krajach członkowskich, zgodnie z "Porozumieniem dotyczącym przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, sporządzonym w Genewie dnia 20 marca 1958 r." Wyraźnie zaznaczył, że skoro w prawie unijnym istnieje norma, która dopuszcza uzyskanie świadectwa homologacji pojazdu z kierownicą po prawej stronie, co w konsekwencji oznacza, iż budowa takiego pojazdu nie zagraża bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie narusza porządku ruchu na drodze i nie naraża kogokolwiek na szkodę oraz zapewnia dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, to wynikający pośrednio z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 227, poz. 2250 ze zm.) dalej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. zakaz dopuszczenia takiego pojazdu do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – poprzez wydanie negatywnego zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu – należy uznać za sprzeczny normami unijnymi. W ocenie skarżącego samochód marki T. A. był dopuszczony do ruchu w UE, gdyż spełniał wszystkie wymogi prawa wspólnotowego, co oznacza, że osoba fizyczna kupująca auto na terenie unii nie jest zobligowana do uzyskania homologacji. W jego ocenie, w dniu przeprowadzania badania technicznego T. A. była sprawna technicznie i spełniała wszelkie wymogi, określone w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisach unijnych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. kierownica w pojeździe o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, nie powinna być umieszczona po prawej stronie pojazdu. Także w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. – dalej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. zawierającym wykaz czynności kontrolnych oraz metody i kryteria oceny stanu technicznego pojazdu podczas przeprowadzania badania technicznego, w kolumnie "podstawowe kryteria uznania stanu technicznego za niezadowalający" znajduje się zapis "kierownica umieszczona z prawej strony w pojazdach o liczbie kół większej niż trzy, których prędkość jest większa niż 40 km/h". W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż decyzja organu I instancji zapadła zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnie z przepisami.
Odnosząc się do zarzutu konieczności zastosowania przez organy dyrektyw prawa europejskiego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. podniosło argumenty analogiczne z zawartymi w uzasadnieniu decyzji S. B.
Kolegium wyraziło także pogląd, że użyty w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. zwrot "powinna" oznacza istnienie określonego obowiązku. Stosownie bowiem do objaśnienia zawartego w tomie II Słownika Języka Polskiego wyraz "powinna" w połączeniu z podmiotem nieosobowym wskazuje na konieczność spełniania pewnego warunku, odpowiadania pewnym wymaganiom, oczekiwaniom wyrażonym w orzeczeniu. Także w piśmiennictwie przyjmuje się, że wyrażenie, w którym użyto zwrotu "powinien" w sensie normatywnym, jest równoznaczne z wyrażeniem, przez które w sposób bezpośredni coś się komuś nakazuje (zakazuje). Organ nie zgodził się zatem z interpretacją tego przepisu, dokonaną przez wnoszącego odwołanie.
W skardze na powyższą decyzję J. W. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez jego zastosowanie, a także przepisów prawa wspólnotowego – art. 2 Dyrektywy Rady UE z dnia 8 czerwca 1970 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz art. 2 ust. 3 Dyrektywy Komisji 1999/7/WE z dnia 26 stycznia 1999 r. dostosowującej do postępu technicznego dyrektywę Rady 70/311/EWG odnoszącą się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep – poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji uniemożliwienie przyznania homologacji krajowej oraz rejestracji pojazdu z powodów dotyczących układu kierowniczego.
W uzasadnieniu skargi J. W. wskazał, że zasadniczą kwestią rozpoznawanej sprawy jest możliwość stosowania regulacji zawartych w dyrektywie bezpośrednio w państwie członkowskim, mimo że państwo to nie doprowadziło do implementacji tejże dyrektywy. Skarżący podniósł, iż dopuszczalne jest, w drodze wyjątku, wywołanie bezpośredniego skutku dyrektyw, w sytuacji gdy upłynął termin do wykonania dyrektywy, a państwo członkowskie nie wykonało dyrektywy lub wykonało ją nienależycie. Skarżący podniósł, że w powołanych w zarzutach skargi dyrektywach wskazano termin implementacji ich postanowień na dzień 30 czerwca 1999 roku. Polski ustawodawca nie przystąpił do należytego wdrażania przedmiotowych przepisów, co skutkowało wszczęciem przez Komisję Europejską w lipcu 2005 roku postępowania przeciwko Polsce w trybie art. 226 TWE. Postępowanie dotyczyło określonego w prawie polskim wymogu badań technicznych pojazdów używanych, importowanych z krajów UE przed ich pierwszą rejestracją w Polsce. Po wyjaśnieniach strony polskiej, Komisja utrzymała wszystkie swoje zarzuty, co spowodowało wszczęcie zgodnie z art. 226 TWE drugiego etapu postępowania. W świetle tych postępowań Ministerstwo Infrastruktury w Komunikacie Nr 2 (89) poinformowało, iż dalsze ograniczanie swobody przepływu towarów – które zgodnie z oceną Komisji Europejskiej zachodzi w przypadku restrykcji związanych z rejestracją pojazdów z krajów UE – spowodować może wszczęcie postępowania w trybie art. 228 TWE, które może zakończyć się nałożeniem na Polskę kary finansowej. W ocenie skarżącego, informację tą należy zinterpretować jednoznacznie - wobec braku regulacji krajowych stosować należy bezpośrednio przepisy prawa wspólnotowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalając skargę J. W. zajął stanowisko, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszały przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy.
Na wstępie Sąd I instancji podniósł, że w świetle stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawo o ruchu drogowym stosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień diagnoście w sytuacji gdy wydał on zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami jest zawsze obowiązkiem właściwego organu państwa. Przepis ten – jak podkreślono, nie przewiduje możliwości miarkowania konsekwencji ani przeprowadzenia oceny, czy naruszenie prawa było znaczne czy nie.
Uwzględniając następnie treść art. 66 ust. 1 pkt 1,5. Prawa o ruchu drogowym oraz brzmienie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. a także uregulowanie załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. zapis w kolumnie "podstawowe kryteria uznania stanu technicznego za niezadowalający" – "kierownica umieszczona z prawnej strony w pojazdach o liczbie kół większej niż trzy, których prędkość jest większa niż 40 km/h" Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż J. W. wydając w dniu 13 września 2005 r. zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego kontroli pojazdu, w którym kierownica znajdowała się po prawej stronie działał niezgodnie z wymienionymi przepisami prawa. W efekcie zatem prawidłowo w postępowaniu administracyjnym stwierdzono konieczność cofnięcia J. W. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Zdaniem Sądu I instancji orzekające w postępowaniu administracyjnym organy nie naruszyły przy tym prawa poprzez niezastosowanie art. 2 Dyrektywy Rady UE z dnia 8 czerwca 1970 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczepy (Dz. Urz. UE L 70.133.10 ze zm.), dalej dyrektywa Rady z dnia 8 czerwca 1970 r., oraz art. 2 ust. 3 Dyrektywy Komisji 1999/7/WE z dnia 26 stycznia 1999 r. odnoszących się do postępu technicznego dyrektywy Rady 70/311/EWG odnoszące się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep (Dz. UE L 99.40.36), dalej dyrektywa Komisji z dnia 26 stycznia 1999 r.
Wprawdzie – jak wywodzono w zaskarżonym wyroku – istnieje możliwość stosowania wprost także dyrektyw unijnych, ale w takim przypadku muszą być spełnione określone warunki, tj. brak przestrzegania dyrektywy, mimo upływu terminu do jej implementacji do prawa krajowego lub jej przetworzenie w sposób nieprawidłowy, ale także bezpośredni związek dyrektywy z przedmiotem uprawnień jednostki oraz precyzyjny i bezwarunkowy charakter przepisów dyrektywy.
W ocenie Sądu I instancji orzeczenie ETS C-170/07 z dnia 5 czerwca 2008 r. (stwierdzające naruszenie przez Rzeczypospolitą Polską – poprzez wprowadzenie – wymagań badań technicznych w stosunku do przywożonych pojazdów używanych zarejestrowanych uprzednio w innych Państwach Członkowskich – art. 28 TWE) – "miałoby" świadczyć, że został spełniony pierwszy ze wskazanych wcześniej warunków dotyczących stosowania dyrektyw.
Jednakże żadna z przywołanych przez skarżącego dyrektyw nie nadaje praw jednostce – osobie przeprowadzającej badania techniczne pojazdu powoływania się na nie przed sądem krajowym.
Powołane dyrektywy odnoszą się do rejestracji przywożonych pojazdów używanych, a nie metod i kryteriów przeprowadzania przez diagnostę oceny stanu technicznego pojazdu. Rozpatrywana sprawa dotyczy zaś cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdu, a nie odmowy rejestracji pojazdu z kierownicą umieszczoną po prawej stronie.
W skardze kasacyjnej zaskarżono opisany wyżej wyrok w całości domagając się jego uchylenia całości i rozpoznania skargi w myśl art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania.
W ramach skargi kasacyjnej zmierzał także do zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej sformułowano następujące zarzuty:
W zakresie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:
a) art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie błędnej subsumcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego pod wskazaną normę prawa materialnego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż skarżący wydał zaświadczenie niezgodnie z przepisami prawa,
b) art. 2 ust. 1 i 3 Dyrektywy Komisji z dnia 26 stycznia 1999 r. poprzez ich niezastosowanie a w konsekwencji uniemożliwienie dopuszczenie do ruchu pojazdu z powodów dotyczących układu kierowniczego,
c) postanowień załącznika do Dyrektywy Rady z dnia 8 czerwca 1970 r., co w konsekwencji spowodowało uznanie, iż skarżący dopuścił do ruchu pojazd niezgodnie z warunkami technicznymi w zakresie układu kierowniczego.
W zakresie podstawy kasacyjnej o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 2 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy Komisji z dnia 26 stycznia 1999 r. oraz w związku z postanowieniami Dyrektywy Rady z dnia 8 czerwca 1970 r. – i oddalenie skargi w sytuacji, gdy ustalony stan faktyczny i jego prawidłowa subsumcja pod wskazane normy prawa materialnego winny skutkować uwzględnieniem skargi,
b) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi zamiast art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy,
c) art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie normy prawnej nakazującej sądowi administracyjnemu zastosowanie wszelkich niezbędnych środków prawnych, w tym prawidłowej wykładni postanowień wskazanych powyżej aktów prawnych, prawa wspólnotowego, mimo że było to niezbędne do końcowego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny jest spójny i nie budzi żadnych wątpliwości. Podobnie nie ma wątpliwości co do naruszenia przez skarżącego postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2003 r. gdzie expressis verbis wskazano zakaz umiejscowienia kierownicy w określonych pojazdach po prawej stronie.
Niemniej jednak wykładnia i ocena polskiego prawa materialnego została zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną dokonana w sposób oderwany od zarzutów skargi na tle prawa wspólnotowego.
W ocenie skargi kasacyjnej Sądowi I instancji (który przyjął uchybienie przez Rzeczypospolitą Polską obowiązku implementacji obu omawianych dyrektyw, a stwierdził brak możliwości ich stosowania z uwagi na brak wypełnienia innych warunków) umknęło uwzględnienie zapisu art. 2 ust. 1 Dyrektywy Komisji z dnia 26 stycznia 1992 r.
Z cytowanego przepisu wynika zaś, że dotyczy on nie tylko kwestii rejestracji pojazdów, ale także sprzedaży i dopuszczania pojazdów do ruchu.
W tym zakresie skarga kasacyjna zwracała uwagę na potrzebę uwzględniania art. 71 Prawa o ruchu drogowym.
W myśl przepisu art. 71 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu jest dowód rejestracyjny lub pozwolenie czasowe, zaś rejestracji dokonuje się poprzez wydanie dowodu rejestracyjnego, tablic oraz nalepki kontrolnej. W celu prawidłowej rejestracji na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 niezbędne jest wydanie zaświadczenia o pozytywnych wyniku badania technicznego pojazdu. Rzeczypospolita Polska poprzez rozporządzenie reguluje kwestie warunków technicznych pojazdu, wskazując tym samym dla osób upoważnionych, przesłanki wydawania zaświadczeń. Jedną z tych przesłanek, niezgodnych – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – z prawem wspólnotowym, jest stwierdzenie, że kierownica w pojeździe o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości 40 km/h nie powinna być umieszczona po prawej stronie.
Skarżący działał w słusznym przekonaniu do prawa wspólnotowego i zachodziła konieczność bezpośredniego zastosowania "Dyrektywy" (wydaje się, że chodziło o Dyrektywę Komisji z dnia 26 stycznia 1999 r.).
Państwo Polskie odmawia dopuszczenia do ruchu pojazdu, poprzez swoje władcze działanie polegające na określeniu reguł wydawania przez diagnostę zaświadczeń, które nie są sprzeczne z kryteriami "Dyrektywy".
Poza tym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, iż Sąd I instancji nie zajął się twierdzeniami skarżącego dotyczącymi prawidłowości oceny stanu technicznego pojazdu w oparciu o warunki techniczne pojazdów zawarte w załączniku do Dyrektywy Rady z dnia 8 czerwca 1970 r. Zgodnie bowiem z nimi pojazd posiadający kierownicę po prawej stronie jest pojazdem spełniającym wszelkie kryteria bezpieczeństwa ruchu na terenie wszystkich Państw Członkowskich (w tym Polski).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uzasadnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (a więc nie w całokształcie zagadnień występujących na tle danej sprawy), bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała.
Należało zatem ocenić czy zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej skutecznie podważyły wyrok Sądu I instancji powodując konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Rozpoczynając ocenę od zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania podnieść wypada, iż powoływanie się przez wnoszącego skargę kasacyjną na obrazę przez Sąd I instancji art. 135 p.p.s.a. nie uwzględniała znaczenia i funkcji tego przepisu. Jego istota polega na uregulowaniu przez ustawodawcę kwestii "głębokości orzekania" – w postaci zalecenia stosowania przez sąd administracyjny przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia.
Powoływanie się przez skargę kasacyjną – na tle konkretnego przepisu – tylko na zagadnienie potrzeby stosowania "wszystkich niezbędnych środków, w tym prawidłowej wykładni postanowień wskazanych powyżej aktów prawa wspólnotowego, mimo że było niezbędne do końcowego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym", rozmija się z brzmieniem i sensem omawianego przepisu.
Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. "art. 145 § 1 pkt 1" p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. łączy się natomiast nierozerwalnie z przeprowadzeniem oceny zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, która to kwestia ma kluczowe i przesądzające znaczenie dla wyniku sprawy. Dopiero bowiem w razie podzielenia zarzutów skargi kasacyjnej na gruncie prawa materialnego zasadne byłyby zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych przepisów prawa materialnego nie mogły jednak doprowadzić do skutecznego podważenia zaskarżonego wyroku i konieczności jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przyjmując, że zastosowanie wobec skarżącego z mocy art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym sankcji jest legalne Sąd I instancji uznał, że działanie skarżącego przy wydawaniu konkretnego zaświadczenia było niezgodne z art. 66 ust. 1 pkt 1,5. Prawa o ruchu drogowym, oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., a także z uregulowaniem załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r.
W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 Prawa o ruchu drogowym i nie kwestionowano, iż działanie skarżącego związane z wydaniem przedmiotowego zaświadczenia było sprzeczne ze wskazanymi w zaskarżonym wyroku unormowaniami powołanych rozporządzeń Ministra Infrastruktury.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do tego, czy skarżący jako diagnosta wykonujący badania techniczne konkretnego samochodu mógł nie zastosować się do uregulowań prawa krajowego (w szczególności § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. oraz kryterium oceny stanu technicznego z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r.) i wydać z pozytywnym wynikiem zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu, pomimo iż miał on kierownicę zamontowaną z prawej strony.
Według wnoszącego skargę kasacyjną mógł on wydać pozytywne zaświadczenie wobec treści przytaczanych uregulowań Dyrektywy Rady z dnia 8 czerwca 1970 r. i Dyrektywy Komisji z dnia 26 stycznia 1999 r. Odmienne stanowisko zajęły orzekające w sprawie organy oraz Sąd I instancji.
Ustosunkowując się do opisanego wyżej - spornego w sprawie zagadnienia podnieść wypada, iż w treści powołanych przez skargę kasacyjną unormowań Dyrektywy Rady z dnia 8 czerwca 1970 r. i Dyrektywy Komisji z dnia 26 stycznia 1999 r. nie wymieniono diagnostów jako adresatów formułowanych norm prawnych. Normy prawne zawarte w omawianych unormowaniach nie zostały skonstruowane w formie określenia postępowania (zachowań) diagnostów i nie są ukierunkowane na kształtowanie zakresu ich praw.
W rezultacie w ocenie składu Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę przyjąć trzeba, że skarżącemu - jako diagnoście - nie przysługiwało na podstawie przedmiotowych uregulowań uprawnienie do samodzielnego decydowania - wbrew woli państwa członkowskiego (tj. Rzeczypospolitej Polskiej) - o doborze przesłanek ustalania wyników przeprowadzonej oceny stanu technicznego konkretnego pojazdu (tzn. sprzecznie z rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. i z dnia 16 grudnia 2003 r.)
Rzeczą odrębną jest natomiast, że powołane w skardze kasacyjnej uregulowania obu dyrektyw wkraczają niewątpliwie w sferę kształtowania praw jednostki, w której dyspozycji znajduje się pojazd i z tej racji w sprawach, w których stroną byłaby ta jednostka wchodziłoby w rachubę rozważanie argumentacji opartej na brzmieniu tychże uregulowań połączonej z akcentowaniem problemu zwłoki w implementacji treści dyrektyw do krajowego porządku prawnego.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło