II OSK 51/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. Z. i innych od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 522/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi L. Z. i innych na uchwałę Rady Gminy Stężyca z dnia 12 czerwca 2007 r., nr VII/74/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 20 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę L. Z. i innych na uchwałę Rady Gminy Stężyca z dnia 12 czerwca 2007 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący w dniu 11 kwietnia 2008 r. wezwali Radę Gminy Stężyca do usunięcia naruszenia prawa. W tym dniu rozpoczął bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, który upłynął z dniem 10 czerwca 2008 r. Termin trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia praw nie rozpoczął biegu, ponieważ odpowiedź na wezwanie (uchwała Rady Gminy Stężyca z dnia 10 czerwca 2008 r. nieuwzględniająca wezwania do usunięcia naruszenia prawa) została doręczona skarżącym dopiero w dniu 16 czerwca 2008 r. Oznacza to, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. W skardze kasacyjnej od postanowienia skarżący zarzucili naruszenie art. 35 k.p.a., art. 52 i 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Skarżący podnieśli, że kwestia zaskarżenia uchwały jednostki samorządu w drodze skargi do sądu administracyjnego została uregulowana wyczerpująco w ustawie o samorządzie gminnym, w szczególności kwestia terminów, które mają zastosowanie w sprawach tych skarg, tj. terminów z art. 35 k.p.a. Bezpodstawnym jest przyjęcie, że do załatwienia sprawy organowi przysługuje termin 2 miesięcy, zaś do złożenia skargi termin sześćdziesięciodniowy, który nadto upływa przed terminem załatwienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, jest wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia do właściwego organu, który zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie wydał. Do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, mają taki sam charakter prawny i służą temu samemu celowi, którym jest wykorzystanie możliwości załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Z tego względu nie ma podstaw do wyłącznie stosowania art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku wnoszenia skargi na uchwałę organu gminy. Wyłączenie w art. 102a ustawy o samorządzie gminnym dotyczy jedynie wyłączenia stosowania art. 52 § 3 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc wyłączenia wezwania, o którym mowa w tych przepisach, co oznacza, że wniesienie skargi na uchwałę rady gminy jest przypadkiem, o którym mowa w art. 53 § 2 tego Prawa. Analiza art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 35 K.p.a. nie daje podstaw do wnioskowania, że po stronie organu powstaje uprawnienie do załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia w terminie dwóch miesięcy od dnia wniesienia wezwania oraz że tego rodzaju uprawnienie organu gminy jest przeszkodą do wniesienia skargi przed załatwieniem wezwania przez organ gminy. Za takim stanowiskiem nie może przemawiać to, że załatwienie wezwania przez radę gminy wymaga zwołania posiedzenia rady, co wymaga stosowanego czasu. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przepis ten dotyczy nie tylko spraw skomplikowanych, ale także prostych, a ponadto nie tylko uchwał rady gminy, ale również zarządzeń innych organów gminy. Nie sposób więc przyjąć, bez względu na to jaki akt i jakiego organu jest zaskarżany, iż z przepisu art. 101 ust. 3 w związku z art. 35 K.p.a. wynika jednolity termin do załatwienia wezwania do usunięcia naruszenie wynoszący dwa miesiące. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co należy rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenie i to wezwanie ma być bezskuteczne. Z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenie prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Takie stanowisko zostało zaprezentowane i przekonywująco uzasadnione w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2007 r., z. 3, poz. 60). W rozpoznawanej sprawie skarżący wezwali Radę Gminy Stężyca do usunięcia naruszenia prawa uchwałą z dnia 12 czerwca 2007 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu 11 kwietnia 2008 r. Z tym dniem rozpoczął bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi na uchwałę z dnia 12 czerwca 2007 r. i upływał z dniem 10 czerwca 2008 r. W tym terminie Rada Gminy Stężyca nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, ponieważ uchwała Rady Gminy Stężyca z dnia 10 czerwca 2008 r. nieuwzględniająca wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona skarżącym dopiero w dniu 16 czerwca 2008 r. Oznacza to, że z dniem 10 czerwca 2008 r. upłynął termin do wniesienia skargi na uchwałę z dnia 12 czerwca 2007 r. Skarżący wnieśli skargę w dniu 12 czerwca 2008 r. (data stempla pocztowego, k. 44). Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.