IV SA/Wa 1184/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia (...) marca 2008 r. nr (...); 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) maja 2008 r. Wojewoda (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia (...) marca 2008 r. orzekającej o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego z lokalu nr (...) , przy ul. (...) w P. Organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania J. G. z wymienionego wyżej lokalu zostało wszczęte na wniosek K. O. i M. O. w dniu 22 stycznia 2008 r. Organ ustalił - na podstawie zeznań świadków - iż przedmiotowy lokal został opróżniony przez J. G. z rzeczy osobistych, a zostały w nim tylko stare, nienadające się do użytku przedmioty. Organ wskazał także, że J. G. sam przyznał w piśmie z dnia 5 marca 2008 r., iż opuścił zajmowany lokal twierdząc, że był zmuszony do tego w wyniku prowadzonych w budynku remontów. Organ stwierdził, że wprawdzie z pisma K. O. i M. O. z dnia 5 listopada 2007 r. wynika konieczność przeprowadzenia prac konserwatorskich i remontu, ale miało to nastąpić dopiero w 2008 r. Również przeprowadzona w styczniu 2008 r. kontrola nie wykazała śladów prowadzonego remontu. Wojewoda (...) podał także, że nie jest jasna data opuszczenia przez J. G. przedmiotowego lokalu, tj. czy nastąpiło to w październiku czy grudniu 2007 r., ale poza sporem - w ocenie organu - pozostaje, że skarżący opuścił opisane mieszkanie w sposób dobrowolny, zabierając swoje rzeczy z zamiarem skoncentrowania swojego życia w innym miejscu. Organ podał ponadto, że skarżący w wyżej wymienionym piśmie z dnia 5 marca 2007 r. wskazał, iż otrzymał od K. O. i M. O. propozycje opuszczenia lokalu za dożywotnią miesięczną płatność 500 zł miesięcznie na wynajęcie mieszkania, natomiast kiedy opróżnił w części ze swoich rzeczy zajmowany lokal, właściciele nieruchomości wycofali się z tej propozycji. Wskazał także, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od 24 grudnia 2007 r., a w dniu 14 stycznia 2008 r. oddał klucze osobie, która przeprowadzała remont budynku, a ponadto, że obecnie mieszka pod innym adresem, pod którym dokonał zameldowania na pobyt czasowy na okres 1 roku, tj. od 30 stycznia 2008 r. Organ ocenił, powołując się na wyżej wymienione pismo skarżącego - że J. G. opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie, a ponadto miało ono charakter długotrwały, zatem zasadna była decyzja o wymeldowaniu skarżącego. Skargę na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2008 r. wniósł J. G. Skarżący wskazał, iż w dniu 1 sierpnia 2007 r. K. i M. O. zakupili nieruchomość w Z. przy ul. (...) wraz z lokatorami. Skarżący zarzucił, iż nie opuścił mieszkania dobrowolnie i z własnej woli, ale na polecenie nowych właścicieli, którzy podali, iż budynek wymaga natychmiastowego remontu oraz prowadzona będzie wymiana części stropów oraz zdjęty zostanie dach. Wskazał także, że do grudnia 2007 r. uiszczał kwoty z tytułu czynszu za zajmowane mieszkanie, a lokal opuścił 24 grudnia 2007 r., oddając klucze w styczniu 2008 r. jedynie na czas remontu. Skarżący podkreślił, iż wyprowadził się z mieszkania wyłącznie na określony czas prowadzonych prac remontowych, a nie trwale, a zameldował się na okres czasowy u córki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał w szczególności stanowisko, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie i w sposób trwały. Organ wskazał, że z okoliczności sprawy, ustalonych na podstawie zeznań świadków wynika, że w budynku nie odbywał się remont. Organ ocenił również, że skarżący prawdopodobny powrót do miejsca stałego zameldowania traktował raczej jako przymus, a nie chęć popartą faktycznym działaniem w tym kierunku. Na rozprawie w dniu 20 października 2008 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Skarżący kwestionował przede wszystkim zeznania świadków złożone w postępowaniu administracyjnym. Wskazał, że remont budynku odbywał się od września 2007 r., a obecnie budynek został przekształcony z mieszkalnego na usługowy. Uczestnik postępowania M. O. wniósł o oddalenie skargi. Potwierdził, że remont został przeprowadzony, ale wskazał, iż stało się to po opuszczeniu lokalu. Uczestnik podał ponadto, że nie żądał opuszczenia lokalu na czas remontu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 , poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby opuszczenia mieszkania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2002 r. , V SA 935/2002, LexPolonica nr 394981). Stosownie do art. 6 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy pobytem stałym, warunkującym zameldowanie na pobyt stały, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż "o opuszczeniu miejsca stałego pobytu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu prowadzi do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do opuszczenia stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nieopuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem. Dlatego też opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako konieczna przesłanka wymeldowania w świetle art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, powinna być rozumiana, jako zaniechanie posiadania lokalu, jako miejsca pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Należy również zauważyć - co podkreśliły organy orzekające w sprawie - iż opuszczenie lokalu w rozumieniu wskazanego przepisu musi mieć charakter nie tylko dobrowolny, ale trwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r. II OSK 302/05, lex nr 190969). Oba wskazane warunki muszą wystąpić łącznie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy orzekające w sprawie dokonały nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszyły normy określone w art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wskazane przepisy nakładają na organy administracji publicznej prowadzące postępowanie, zebranie w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, a następnie dokonanie jego oceny. W niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż organy orzekające rozpatrując sprawę przekroczyły granicę swobodnej oceny dowodów. Nieprawidłowo bowiem zostało ustalone, że opuszczenie przez J. G. przedmiotowego lokalu miało charakter trwały. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący nie miał zamiaru opuszczenia miejsca zamieszkania "na stałe". Skarżący podnosił w toku postępowania, że opuścił lokal na skutek informacji o planowanym remoncie i tylko na czas zamierzonych robót. Organ nie dał jednak wiary takim wyjaśnieniom skarżącego, opierając się w tym zakresie wyłącznie na fragmencie pisma skarżącego z dnia 5 marca 2008 r., gdzie skarżący podał, iż trudno mu zdecydować, czy będzie tam mieszkał, i nie może pozwolić sobie ze względu na stan zdrowia na przebywanie w domu, gdzie prowadzone są ciągłe roboty remontowe. Skarżący podał również, że nie wie, jak ułoży się jego dalsze życie i nie wie czy po remoncie nie będzie musiał wrócić do lokalu. Organ z powyższych stwierdzeń skarżącego wysnuł wniosek, że prawdopodobny powrót do miejsca stałego zameldowania traktuje raczej jak przymus, a nie jak chęć powrotu do lokalu. Tego rodzaju stanowisko nie jest uprawnione. W ocenie Sądu, twierdzenia skarżącego wyraźnie świadczą o tym, że nie traktował on opuszczenia mieszkania jako opuszczenie lokalu na stałe. Organ nie wziął również pod uwagę faktu, iż skarżący dokonał zameldowania u swojej córki jedynie na okres czasowy, od dnia 30 stycznia 2008 r. do 30 stycznia 2009 r. Tego rodzaju okoliczność świadczy o tym, że skarżący nie planował opuszczenia przedmiotowego lokalu na stałe. Biorąc pod uwagę fakt, iż remont faktycznie miał miejsce, co potwierdzają chociażby zeznania świadka W. Z., należy przyjąć, że skarżący istotnie mógł wyprowadzić się z mieszkania na określony czas, a opuszczenie lokalu nie miało charakteru długotrwałego. W tej sytuacji nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu w sposób "długotrwały". Rozpatrując ponownie sprawę organy orzekające będą zobowiązane uwzględnić stanowisko zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt. a oraz c ustawy P.p.s.a. W pkt. 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy P.p.s.a.