II OSK 316/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-12
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Leszek Leszczyński, Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo podejrzenie popełnienia przestępstwa, które nie jest wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, może stanowić podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, bez analizy całokształtu okoliczności i istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo podejrzenie popełnienia przestępstwa, które nie jest wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie jest wystarczającą przesłanką do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. Sąd podkreślił, że zwrot "uzasadniona obawa" wymaga szczegółowej analizy, uwzględniającej nie tylko sam fakt toczącego się postępowania karnego, ale także całokształt okoliczności, w tym charakter czynu i zachowanie podejrzanego, a także dowody takie jak opinie środowiskowe czy łowieckie. Brak takiej analizy przez organy administracji i sąd pierwszej instancji stanowił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską T. W. z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego o czyn z art. 229 § 1 Kodeksu karnego (udzielenie korzyści majątkowej funkcjonariuszowi publicznemu). Organy administracji uznały, że czyn ten, mimo braku bezpośredniego związku z użyciem broni, uzasadnia obawę użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym i obligatoryjnie cofnęły pozwolenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T. W., podzielając stanowisko organów. T. W. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1203/08 w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz T. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/08 oddalił skargę T. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz., 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.; dalej także "uobia"), po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] lutego 2008 r., cofającej pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej zostało wszczęte w dniu [...] października 2007 r., z urzędu, a jego podstawą było uzyskanie informacji o prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym o czyn z art. 229 § 1 Kodeksu karnego (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.; dalej: k.k.). W związku z tym organ zaliczył skarżącego do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia). Biorąc pod uwagę dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną, niezależnie od pozytywnej opinii, jaką cieszył się w miejscu zamieszkania oraz macierzystym kole łowieckim.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji błędną wykładnię przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Wskazał, że zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy, w tym opinia środowiskowa, opinia koła łowieckiego, oraz szereg odznaczeń, podziękowań i dyplomów, nie pozwalają na uznanie, iż istnieje jakakolwiek dodatkowa przesłanka, poza zarzucanym czynem, która rodziłaby obawę zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Rozpoznając ponownie sprawę Komendant Główny Policji stwierdził, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Wskazał, że zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jest faktem, że czyn, którego popełnienie zarzucano skarżącemu w postępowaniu karnym, nie jest wprost wymieniony wśród okoliczności i czynów określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, niemniej jednak jego rodzaj ze względu na naruszone dobro chronione prawem, stwarza obawę użycia przez skarżącego broni niezgodnie z porządkiem publicznym. Z postanowienia o przedstawieniu zarzutów wynika, że skarżący udzielił korzyści majątkowej Prezesowi Biura Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie, w związku z planowanym nabyciem od tej Agencji [...] ha nieruchomości niezabudowanej w P..
Jak podał organ w uzasadnieniu swojej decyzji przestępstwo z art. 229 § 1 k.k. polega na udzielaniu lub obiecaniu udzielenia korzyści osobie pełniącej funkcje publiczne. Zarzut takiego postępowania w stosunku do skarżącego świadczy negatywnie o jego podejściu do obowiązującego prawa, a także o cechach charakteru, które nie pozwalają na zachowanie prawa tak szczególnego i tak ściśle związanego ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak to ma miejsce w przypadku pozwolenia na broń. Bez wpływu na powyższą ocenę organu pozostaje fakt pozytywnej opinii o stronie w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych, jak również prawidłowe warunki przechowywania broni.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. wniósł T. W.
Strona skarżąca wskazała, iż aby móc skutecznie zastosować dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia należy wykazać, iż konkretnie w stosunku do osoby skarżącego istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W niniejszym przypadku, zdaniem skarżącego, organ odwoławczy pochopnie i bezkrytycznie uznał, że skoro skarżący naruszył porządek prawny i popełnił przestępstwo z 229 § 1 k.k., to wypełnił przez to wszystkie przesłanki powodujące wydanie z urzędu decyzji o obligatoryjnym cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej. Istotne również, zdaniem skarżącego, jest w świetle sprawy to, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności, że kategoria popełnionego przestępstwa nie została wymieniona przez ustawodawcę w treści art. 15 uobia oraz przede wszystkim tego, że wypełnienie znamion popełnionego przez skarżącego przestępstwa pozostaje bez związku z obawą jej użycia.
Skarżący podniósł również, że niedopuszczalne, nie tylko z punktu interesu jednostki, lecz również z punktu widzenia interesu społecznego, jest wydawanie takich decyzji, których rozstrzygnięcia będą w istocie zmierzały do wtórnego (tym razem administracyjno-prawnego) ukarania sprawcy przestępstwa w sytuacji, gdy w rzeczywistości ustalenia faktyczne i okoliczności danej sprawy, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie uzasadniają obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] marca 2008 r. i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu analiza treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia prowadzi do wniosku, że ustawodawca poprzez zastosowanie zwrotu "w szczególności" jedynie przykładowo określił okoliczności, które mogą wzbudzać obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca nie przyjął więc zamkniętego katalogu tych przesłanek. Dla zastosowania ww. przepisu istotna jest natomiast okoliczność, czy skazanie za określony czyn lub choćby tylko oskarżenie o czyn zabroniony daje podstawę do przyjęcia, że istnieje - w rozumieniu przedmiotowego przepisu - uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Podniesiono w tym miejscu, że z faktu, iż wobec strony toczy się postępowanie karne w oparciu o zarzut z art. 229 § 1 k.k. wypływa uzasadniona obawa, iż strona taka użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji stanowi podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Skazanie, czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu niweczy rękojmię, że osoba swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Z tego powodu organy Policji wymagają, aby osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na jej posiadanie lub broń już posiadające przestrzegały obowiązujących przepisów prawa. Przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa daje bowiem gwarancję, iż osoba posiadająca tak szczególne prawo jakim jest pozwolenie na broń, będzie przestrzegała także zasad bezpiecznego posiadania i używania broni, a zatem, iż nie użyje jej w celu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia.
Sąd podał, że choć postępowanie karne w stosunku do skarżącego jest w toku, to jednak okoliczność ta skutkuje przyjęciem, iż działanie strony było celowe i świadome oraz społecznie szkodliwe. Pod znakiem zapytania stoi więc solidność strony skarżącej, jej uczciwość w zakresie stosowania się do obowiązujących zasad porządku publicznego, w tym również nakreślonych przepisami ustawy o broni i amunicji. Nie ma przy tym znaczenia, że popełniony przez skarżącego czyn nie ma związku z posiadaną bronią albowiem ustawodawca warunku takiego nie ustalił. Zaznaczono przy tym, że organy Policji nie mają obowiązku udowodnienia, iż posiadacz pozwolenia może użyć broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia oraz że w niniejszej sprawie dobra opinia w miejscu zamieszkania oraz zasługi na polu działalności społecznej przypisywane skarżącemu, nie mogą mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. l270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika T. W. zarzucił Sądowi I instancji:
-1. naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) poprzez błędną wykładnię pojęcia "uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" polegającą na przyjęciu, że każde skazanie czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko porządkowi publicznemu jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia istnienia uzasadnionej obawy sprzecznego z prawem użycia broni, podczas gdy ustawodawca rozstrzygnął, że obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje i nie wymaga badania tylko w szczególnych przypadkach skazania osoby prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu lub wobec której toczy się postępowania o te przestępstwa ;
-2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § l pkt l lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji państwowej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach i Komendanta Głównego Policji prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - to jest art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, a mianowicie przyjęcie, iż podejrzenie o popełnienie przestępstwa innego niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy po słowach "w szczególności" jest równoznaczne z istnieniem uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i stanowi wystarczającą przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej;
-3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § l pkt l lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji państwowej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach i Komendanta Głównego Policji przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niezbadaniu w sposób wyczerpujący i nierozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności, pominięciu dowodów istotnych dla oceny okoliczności rzeczywistego istnienia w odniesieniu do osoby T. W. uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa, w tym pominięciu opinii środowiskowej, opinii koła łowieckiego i innych informacji osobowych, co w rezultacie spowodowało błędną ocenę stanu faktycznego i uznanie wbrew zgromadzonym dowodom, iż okoliczność ta (uzasadniona obawa użycia broni w sposób sprzeczny z prawem) została udowodniona.
Autor skargi kasacyjnej nie podzielił wykładni Sądu I instancji dotyczącej art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. l pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r o broni i amunicji. Stwierdzono, iż katalog przestępstw wskazany przez ustawodawcę w tym przepisie nie może być traktowany rozszerzająco. Podejrzenie o popełnienie przestępstwa umyślnego, innego niż wymienione w omawianym przepisie, nie stanowi samo przez się o istnieniu "uzasadnionej obawy" i nie "niweczy" wymaganej od tej osoby rękojmi używania broni w sposób zgodny z interesem bezpieczeństwa oraz nie świadczy jednoznacznie o tym, iż taka osoba nie powinna posiadać pozwolenia na broń. Wymaga natomiast zanalizowania z uwzględnieniem całokształtu okoliczności czy istnieje rzeczywiście uzasadniona obawa użycia przez tą osobę broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej skarżący nie należy do kręgu osób, co do których wolą ustawodawcy cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską jest obligatoryjne, bowiem nie jest podejrzany o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Jak wskazano, T. W. jest podejrzanym o popełnienie przestępstwa i zgodnie z jedną z głównych zasad kodeksu karnego wynikającą z art. 5 k.k. a mianowicie domniemaniem niewinności, fakt postawienia zarzutu nie może być nawet jedną z przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Zasada ta wyklucza traktowanie zarzutu popełnienia przestępstwa na równi z dokonaniem przestępstwa.
Skarżący kasacyjnie wskazał dalej, że kontrolując zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez te organy prawa materialnego, bowiem w obu przypadkach zastosowana przez te organy wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest tożsama z błędną wykładnią tego przepisu zastosowaną przez Sąd. Jak podano, obydwa organy w sprawie stwierdziły, iż sam fakt postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego innego niż wymienione w omawianym przepisie, uzasadnia - wbrew treści przepisu - obawę użycia przez niego broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa. Skarżący kasacyjnie podał też, że fakt postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego nie pozwala, wbrew stanowisku Komendanta Głównego Policji, na twierdzenie, że T.W. świadomie dopuścił się czynu przestępczego.
Podkreślono, że skarżący cieszy się bardzo dobrą opinią w miejscu zamieszkania i w kole łowieckim, działa społecznie a okoliczności te znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który został pominięty przez organ przy ocenie czy rzeczywiście istnieje uzasadniona obawa użycia broni w sposób sprzeczny z prawem.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Odpowiadając na powyższą skargę kasacyjną, działający za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Stwierdził, że każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał też, że mimo, że postępowanie karne jest w toku to jednak okoliczność ta skutkuje przyjęciem, iż działanie strony było celowe i świadome oraz społecznie szkodliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują. Wynikająca z art. 183 p.p.s.a. zasada związania sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że sąd ten jest związany wnioskiem skarżącego wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia jak i podstawy zaskarżenia z art. 174 p.p.s.a. Wskazane w art. 174 p.p.s.a. podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych – poza podniesionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skarga kasacyjna jest zasadna zarówno w zakresie zarzutu naruszenia wskazanych przepisów postępowania jak też zarzutu błędnej wykładni przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Trafność zarzutu naruszenia przepisów postępowania z kolei, w świetle powyższych uwag określa rodzaj rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zasadność zarzutu naruszenia art. 145 § l pkt l lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polega na niedokonaniu przez Sąd I instancji właściwej kontroli procesu ustalania stanu faktycznego, w wyniku czego zaakceptowane zostało przez ten Sąd niezbadanie przez organy administracji w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego. Sąd nie dostrzegł bowiem, iż organy pominęły dowody istotne dla oceny okoliczności rzeczywistego istnienia w odniesieniu do osoby T. W. uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, do których należały opinia środowiskowa, opinia koła łowieckiego a także inne informacje osobowe. W wyniku tego pomięcia Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, że okoliczności te w istocie nie mają znaczenia dla kwestii cofnięcia pozwolenia na broń w świetle toczącego się w stosunku do skarżącego postępowania o popełnienie czynu z art. 229 § 1 k.k.
Zarzut ten jest bezpośrednio powiązany z zarzutem błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Od rozpatrzenia jego treści bowiem zależał poprawny sposób ustalania stanu faktycznego w tej sprawie.
Na gruncie art. 18 ust. 1 ustawy, organ cofa pozwolenie na broń, co kreuje sytuacje braku jakiegokolwiek uznania w tej kwestii. Tym bardziej zatem znaczenia nabiera prawidłowa wykładnia przepisu, do którego art. 18 ust. 1 w pkt 2 odsyła, czyli art. 15 ust. 1 pkt 6 (którego dotyczy stan faktyczny sprawy administracyjnej w ramach katalogu przesłanek określonych w pkt 1-6 tego przepisu). Pkt 6 tego przepisu, w ramach wskazanego wyżej odesłania z art. 18 ustawy, upoważnia organ do cofnięcia danej osobie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy w stosunku do niej istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności, gdy osoba taka skazana została prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie o popełnienie tych przestępstw.
Na gruncie tych przepisów należy rozróżnić dwie sytuacje. Pierwsza, w której osoba jest skazana lub toczy się w stosunku do niej postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia jednego ze wskazanych rodzajów przestępstw. Druga, gdy takie skazanie lub postępowanie nie ma miejsca, ale z jakichś innych powodów, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Termin ustawodawczy "uzasadniona obawa" jest rodzajem zwrotu szacunkowego, ustalenie treści którego wymaga od interpretatora dokonania dwóch operacji interpretacyjnych – po pierwsze ustalenia co może stanowić podstawę przyjęcia, że dany fakt może stanowić element faktyczny (desygnat) nazwy "obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.", a po drugie, że obawa jest obawą uzasadnioną. Ten drugi element wymaga na gruncie przyjętego wcześniej ustalenia że obawa wystąpiła, dodatkowo oszacowania natężenia tego potencjalnego wystąpienia, tak, aby w konkluzji można było określić że obawa jest uzasadniona. Nie każda bowiem obawa lecz tylko obawa uzasadniona stanowić może, na gruncie wskazanego przepisu ustawy, podstawę wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Ponieważ przesłanka ta wskazuje na potencjalne wystąpienie jakiegoś skutku, tym większego znaczenia nabiera prawidłowe powiązanie jej z już istniejącymi i dającymi się stwierdzić elementami stanu faktycznego. Argumentację idącą w kierunku zarówno wystąpienia obawy jak i jej skali (rozmiaru) należ zatem nie tylko starannie ustalić ale także starannie wskazać w uzasadnieniu decyzji, przede wszystkim po to, aby możliwa był orientacja co do przyjęcia przez organ dających się zweryfikować w toku kontroli przesłanek rozstrzygnięcia.
Organy administracji takich rozumowań nie przeprowadziły ani też nie wskazały na powyższe przesłanki w uzasadnieniach swojej decyzji. Sąd I instancji z kolei, akceptując konkluzje interpretacyjne organów, nie zauważył szczególnego charakteru konstrukcji zwrotu szacunkowego "uzasadniona obawa" i nie do dostrzegł istotnych wad w jego wykładni dokonanej przez organy, co w konsekwencji rzutowało na wykładnię całej konstrukcji normatywnej art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Sąd I instancji, podobnie jak i organy administracji przyjął bowiem, że sformułowanie, w ramach którego w drugim członie wskazane są, dodatkowo poprzedzone zwrotem "w szczególności", kryteria szczegółowe w postaci określenia trzech typów przestępstw, wystarcza do przyjęcia, iż prowadzenie postępowania w stosunku do czynu także o innych charakterze, o ile ma on charakter czynu popełnionego umyślnie i celowo, stanowi element kryterium uzasadnionej obawy. Nie można takiemu rozumowaniu przyznać przymiotu trafności. Formuła występująca po zwrocie "w szczególności" stanowi wprawdzie rodzaj wyliczenia przykładowego w stosunku do określenia ogólniejszego, znajdującego się przez tym zwrotem, ale w żadnym wypadku nie zwalnia organu ze szczegółowej analizy treści zwrotu "uzasadniona obawa", jeśli czyn w ramach tej treści rozważany nie jest bezpośrednio i jednoznacznie określony w ramach wyliczenia szczegółowego.
Niezależnie od powyższego należy przyjąć, iż elementem wyjaśnienia treści przesłanki ogólniejszej w przypadku tego przepisu jest nie tylko wystąpienie uzasadnionej obawy popełnienia jakiegokolwiek czynu zabronionego, ale takiej uzasadnionej obawy, która polega na możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Elementem ustaleń faktycznych, na które winna zostać nałożona treść ustaleń interpretacyjnych samego zwrotu szacunkowego winno być rozważenie tej możliwości (użycia broni) w kontekście charakteru samego czynu, w stosunku do którego toczy się postępowanie (tu: o czyn z art. 229 k.k., polegający na próbie wręczenia korzyści majątkowej funkcjonariuszowi publicznemu) ale też całokształtu zachowań podejrzanego, na gruncie którego można określić, czy istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jeśli prawodawca w taki sposób określił tę przesłankę, to nie można jej przypisywać znaczenia ogólniejszego, które, jak to przyjął Sąd I instancji za organami administracji, mogą polegać na naruszeniu porządku publicznego czy prawnego w ogóle. Nie jest zasadny argument, iż wiążący się z popełnieniem każdego przestępstwa brak solidności i uczciwości w zakresie stosowania się do obowiązujących zasad porządku publicznego samodzielnie przesądza o możliwości zastosowania konsekwencji przewidzianej w tym przepisie. Nie bez znaczenia jest tu także rozważenie, czy dany rodzaj czynu zabronionego jest w ogóle związany z użyciem broni z punktu widzenia jego znamion przedmiotowych.
Badanie tych przesłanek winno odbywać się na gruncie wskazanych w zarzucie dotyczącym naruszenia przepisów postępowania przepisów k.p.a. i tym kontekście, zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy łączy się z zarzutem naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które w przypadku Sądu I instancji polegało, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. na braku właściwej kontroli ustaleń faktycznych organów tej kwestii. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kontrola taka nie została w ogóle dokonana, co wynikało z przyjętej przez ten Sąd koncepcji wykładni wskazanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji.
W świetle powyższej argumentacji zasadny jest też zarzut naruszenia art. 145 § l pkt l lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji państwowej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach i Komendanta Głównego Policji prawa materialnego. Wynik wykładni tego przepisu doprowadził bowiem Sąd I instancji do akceptacji rozstrzygnięcia administracyjnego, nie znajdującego oparcia w treści normy materialnoprawnej, stanowiącej podstawę kwalifikacji faktu toczącego się postępowania karnego z punktu widzenia wskazanego w przepisie kryterium uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uznany w toku kontroli kasacyjnej za zarzut skuteczny, prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku na gruncie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Sąd ten w toku ponownego rozpoznawania skontroluje przede wszystkim zakres ustaleń faktycznych organów administracyjnych w kontekście wskazanych wyżej przesłanek interpretacyjnych i wyda wyrok, którego treść zależeć będzie od wyniku tej kontroli, mając na uwadze prawidłowy sposób przeprowadzenia wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a zwłaszcza jego pierwszej części.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 § 1 w zw. a art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło