III SA/Lu 244/08

WyrokWSA w Lublinie2008-10-21

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby z powodu stwierdzonej przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby może nastąpić w okresie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, jeśli policjant nie zgłosił pisemnie wystąpienia ze służby?
Ratio decidendi
Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Okres ochronny działa na rzecz funkcjonariusza, uniemożliwiając zwolnienie z niektórych przyczyn, w tym stwierdzonej trwałej niezdolności do służby, przez okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, niezależnie od tego, czy przyczyna trwałej niezdolności ma związek z chorobą, czy nie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z maja 2008 r. o zwolnieniu ze służby w Policji. Policjant został zwolniony ze służby decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C. z kwietnia 2008 r. z powodu całkowitej niezdolności do służby stwierdzonej przez komisję lekarską. Policjant wniósł odwołanie, podnosząc, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, a on zaprzestał służby z powodu choroby w dniu 28 kwietnia 2008 r. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, zmieniając jedynie datę zwolnienia. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przez organy art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji, określając, że rozkazy personalne nie podlegają wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi M.B. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze Służby w Policji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji numer [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., 2. określa że rozkazy personalne określone w punkcie I nie podlegają wykonaniu w całości Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2008 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 w związku z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks. postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania sierż. M. B. od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w C. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, L. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy, zmieniając jedynie datę zwolnienia i określając nowy termin zwolnienia na dzień 31 maja 2008 r. oraz w związku z tym odmiennie określając wysokość nagrody rocznej. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 25 kwietnia 2008 r. do Komendanta Miejskiego Policji w C. wpłynęło ostateczne orzeczenie nr [...] Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2008 r. stwierdzające całkowitą niezdolności do służby w Policji skarżącego oraz jego zdolność do pracy. Komisja lekarska orzekła wobec skarżącego trzecią grupę inwalidzką nie pozostającą w związku ze służbą w Policji. W tym samym dniu skarżący został zwolniony od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Jednocześnie Komendant Miejski Policji w C. wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., którym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.) zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 15 maja 2008 r. oku. Odbiór decyzji o zwolnieniu w tym samym dniu skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. Skarżący wniósł odwołanie do L. Komendanta Wojewódzkiego Policji, w którym podnosi, że zgodnie z zapisem art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie ze służby policjanta, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. On natomiast zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby w dniu 28 kwietnia 2008 r. i tego samego dnia dostarczył do KMP w C. zwolnienie lekarskie wystawione przez swojego lekarza rodzinnego. W związku z powyższym, bieg 12-miesięcznego terminu określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji rozpoczął się z dniem 28 kwietnia 2008 r. Policjant podnosi także, iż nie żądał zwolnienia ze służby w Policji. L. Komendant Wojewódzki Policji rozpatrując odwołanie stwierdził, że orzeczenie Komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby stanowi obligatoryjną podstawę do rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. W dniu 25 kwietnia 2008 r. - tj. w dacie powzięcia przez Komendanta Miejskiego Policji w C. wiadomości o trwałej niezdolności skarżącego do służby, skarżący miał planowaną służbę i nie przebywał na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyższym, na podstawie § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. nr 151 poz. 1261) został on zwolniony od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby. Po otrzymaniu decyzji personalnej o zwolnieniu ze służby, skarżący przedłożył dwa zwolnienia lekarskie określające jego niezdolność do służby z powodu choroby, na okres od dnia 28 kwietnia do dnia 5 maja 2008 r. i następne - od 6 do 29 maja 2008 r. W ocenie organu odwoławczego przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy policjant od jakiegoś czasu nie pełni służby, z powodu choroby przebywa na zwolnieniu lekarskim, a następnie komisja lekarska stwierdza jego niezdolność do służby. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżący nie zaprzestał służby z powodu choroby przed orzeczeniem całkowitej niezdolności do służby, lecz został od niej odsunięty z dniem 25 kwietnia 2008 r. Takiego zwolnienia od zajęć służbowych nie można traktować jednoznaczne z zaprzestaniem służby z powodu choroby w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Orzeczenie lekarskie o całkowitej niezdolności do służby w Policji nie świadczy bowiem o chorobie, lecz wyklucza możliwość pełnienia takiej służby. W ocenie Organu odwoławczego choroba zatem nie jest powiązana z niezdolnością od pracy, która stanowi przyczynę obowiązkowego zwolnienia, ani do zwolnienia nie doszło w trakcie nieobecności skarżącego w pracy spowodowanej chorobą. Organ uznał, że zaskarżonej decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, zatem w oparciu o art. 130 § 2 kpa, zgodnie z którym wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji, należało na nowo określić termin zwolnienia policjanta ze służby. Zmiana daty zwolnienia spowodowała jednocześnie zmianę wysokości nagrody rocznej przysługującej policjantowi za rok 2008 - co organ II instancji uwzględnił w rozstrzygnięciu. Na powyższą decyzję skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domaga się jej uchylenia w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia 25 kwietnia 2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że zaskarżoną decyzję doręczono mu w dniu 6 czerwca 2008 r. i powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1338/05, który stwierdził, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby m. in. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie może nastąpić bez jego zgody przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Dodatkowo skarżący złożył odpisy szeregu orzeczeń lekarskich m. in. o niezdolności do pracy w okresie od 29 maja 2008 r. do 15 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, a zatem zasługuje na uwzględnienie. Trafnie zarzuca skarżący naruszenie przez organy art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Przepis ten pełni rolę ochronną wobec funkcjonariusza, zbliżoną nieco do ochrony stosunku pracy pracownika przewidzianego w art. 41 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Zakaz zwolnienia funkcjonariusza nie wiąże oczywiście w takiej sytuacji, gdy w ciągu ostatniego roku policjant zaprzestał służby na jakiś czas z powodu choroby, ale następnie ją podjął i znów ją wykonuje (w przeciwnym razie każde skorzystanie z krótkotrwałego zwolnienia lekarskiego, w świetle art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy dawałoby podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w ciągu roku od jego wykorzystania, co należy wykluczyć jako nieracjonalne). Przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji należy rozumieć w ten sposób, że w trakcie 12 miesięcy "zwolnienia", a więc niewykonywania służby z powodu choroby, funkcjonariusz nie może zostać zwolniony ze służby ze względu na orzeczenie trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (i w innych wskazanych przypadkach). Nie jest też istotne, czy choroba ujawniła się w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia ze służby, czy je poprzedziła, czy wystąpiła później. Istotne jest jedynie, czy choroba istniała w dniu zwolnienia ze służby, określonym w decyzji. Nie ma też racji organ odwoławczy wskazując, że przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy znajduje zastosowanie tylko w sytuacji, gdy policjant od jakiegoś czasu nie pełni służby, z powodu choroby przebywa na zwolnieniu lekarskim, a następnie komisja lekarska stwierdza jego niezdolność do służby. Przyczyna trwałej niezdolności do służby wcale nie musi mieć związku z tą ani inną chorobą. Okres ochronny oddala w czasie skutki różnych podstaw zwolnienia ze służby, zarówno trwałej niezdolności do pracy (która w ogóle nie musi być związana z chorobą, lecz np. kalectwem), ale i np. nieprzydatności do służby czy nabycia praw emerytalnych. Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim bez przerwy od 28 kwietnia do 15 października 2008 r. Oznacza to, że ani z dniem 15 maja 2008 r. jak to orzekł organ I instancji, ani z dniem 31 maja 2008 r. jako to orzekł organ odwoławczy, nie mogło dojść do zwolnienia skarżącego ze służby z powodu orzeczenia o trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (art. 43 ust. 1 w zw. z ar. 41 ust. 1 ustawy o Policji). Dopóki zatem funkcjonariusz nie wykonuje służby z powodu choroby, dopóty podlega ochronie przed zwolnieniem z niektórych przyczyn, obejmujących m. in. orzeczenie o niezdolności do pracy, ale jedynie przez 12 miesięcy. Zaświadczenie lekarskie o chorobie jest zaś dokumentem urzędowym, z którym związane jest domniemanie prawdziwości tego, co w nim stwierdzono (art. 76 § 1 kpa), co oznacza, że o ile nie zostanie przeprowadzony przeciwdowód, organ nie może go kwestionować, a ten, kto twierdzi, że choroba stwierdzona zaświadczeniem lekarskim nie istnieje, musiałby to udowodnić. Na koniec dodać należy, że nie jest prawidłowe postępowanie organu I instancji, który wprawdzie wydał i doręczył funkcjonariuszowi decyzję o zwolnieniu w okresie, kiedy ten świadczył służbę (25 kwietnia 2008 r.), ale wyznaczył dość odległy termin zwolnienia (15 maja 2008 r.). Podobnie też nie jest trafna zastosowana przez organ II instancji technika przesuwania w treści decyzji odwoławczej daty zwolnienia ze służby określonej w decyzji organu I instancji, w związku z datą rozpoznawania odwołania. Decyzja organu I instancji wchodzi w życie z określonym w niej dniem, tyle, że co do zasady nie podlega jeszcze wykonaniu do czasu uzyskania waloru ostateczności (art. 130 § 1 kpa). Kwestia ta jednak w przedmiotowej sprawie nie ma większego znaczenia, gdyż obie daty ewentualnego zwolnienia ze służby wypadły w okresie trwania choroby funkcjonariusza. Dlatego też, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 41 ust 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło