I SA/Gd 418/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 rok oddala skargę . Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy ustalił J. K. wysokość łącznego zobowiązania podatkowego w kwocie 2.238,50 zł uwzględniając, że część nieruchomości stanowi budynek o powierzchni 90 m2 wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Podatnik odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że podatek jest naliczony za cały rok, podczas gdy firma prosperuje jedynie 5 miesięcy w roku, w pozostałym okresie działalność jest zawieszona. Podatnik wyjaśnił, iż działalność gospodarcza polega na prowadzeniu lokalu gastronomicznego i wynajmu pokoi gościnnych, działalność jest prowadzona w budynku mieszkalnym, ściśle związanym z gospodarstwem rolnym. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z przepisem art. 6 ust.7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotu opodatkowania. Zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości od podatników należących do kategorii osób fizycznych powstaje na mocy decyzji podatkowej ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Przepis art.3 ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, które są właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty, budynki lub ich części (art.2 ust. 1 ustawy). Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków powierzchnia użytkowa (art.4 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z kolei przepis art. 1 ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z treści przepisu art.2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są m.in. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W art. 5 ust. 1 ustawy (zawierającym delegację dla rad gmin (miast) do ustalenia stawek podatku od nieruchomości) ustawodawca dokonał rozróżnienia, wskazując, że stawki tego podatku będą wyższe przy opodatkowaniu budynków lub ich części (pkt 2b) związanych z działalnością gospodarczą. Należy wskazać, iż pojęcie "związania" z działalnością gospodarczą nie można tłumaczyć jako bezpośredniego związku pomiędzy wynikami prowadzonej przez podatnika działalności, a faktem posiadania przedmiotowych budynków. Omawiane "związanie" występuje również w tych przypadkach, gdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą bezpośrednio budynków lub gruntów do celów gospodarczych (produkcyjnych, handlowych, usługowych) nie wykorzystuje, jednakże zgodnie z prowadzonym zakresem działalności gospodarczej nieruchomości te mógłby wykorzystywać. Prezentowane przez organ odwoławczy stanowisko, iż "związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej" nie może być utożsamiane jedynie z działalnością faktyczną podatnika znajduje potwierdzenie w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok z dnia 13 lipca 1994 r., sygn. akt III SA 108/94, Monitor Podatkowy 1995/4/114; wyrok z dnia 8 kwietnia 1997 r., sygn. akt SA/Po 3225/95, niepubl.). W związku z powyższym okoliczność, iż działalność gospodarcza prowadzona jest sezonowo nie może mieć wpływu na wymiar podatku od nieruchomości (tak wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r. (sygn. akt SA/Wr 2293/93, Monitor Podatkowy 1994/11/338). Wyjątek od tej zasady wprowadza art.6 ust.3 ustawy, w myśl którego, jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiła zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Zmiana sposobu wykorzystywania budynku (gruntu) może mieć wpływ na zaliczenie nieruchomości w ciągu roku do innej grupy podatkowej, jednakże taka zmiana w użytkowaniu nieruchomości musi nosić cechy trwałości. Stanowisko takie wyrażone zostało w uzasadnieniu uchwały 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 1995 r. (sygn. akt VI SA 21/95, publ. ONSA 1996/1/9). Jak wynika z akt sprawy podatnik nie zaprzestał (w okresie objętym zaskarżoną decyzją) prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem akcentowany przez stronę argument faktycznej sezonowości prowadzonej działalności gospodarczej nie może stanowić okoliczności wpływającej na ustalenie wymiaru przedmiotowego podatku. Za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie uważa się wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich przez osoby ze stałym miejscem pobytu w gminie położonej na tym terenie, jeżeli liczba pokoi przeznaczonych do wynajęcia nie przekracza 5 (art. 1a ust.2 pkt 2). Z akt sprawy wynika, że powierzchnia zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej wynosi 90 m2 (pominięto pokoje gościnne). Organ I instancji przyjął prawidłowo do opodatkowania ustaloną powierzchnię. W myśl art.5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że podatek ten nie może przekroczyć rocznie maksymalnych kwot określonych w treści tego przepisu ustanowionych dla poszczególnych kategorii nieruchomości. Ustanowiony w treści omawianego przepisu na 2004 r. limit wysokości stawki od budynków mieszkalnych wynosi 0,52 zł. od 1m2, budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 17,42 zł. od Im2 powierzchni użytkowej. W § 1 uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz wzoru informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych i deklaracji na podatek od nieruchomości określono stawkę dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi - 15 zł. od 1Im2 powierzchni użytkowej, budynków mieszkalnych (0,52 zł. /m2), budynków gospodarczych (3 zł/m2). Kwestia wysokości stawek podatkowych (w granicach przewidzianych stawek ustawowych) pozostaje poza kognicją samorządowych kolegiów odwoławczych. Uchwała Rady Gminy stanowi przepis prawa miejscowego. Wójt Gminy nie ma możliwości obniżenia stawki podatku w odniesieniu do poszczególnych grup podatników. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan J. K. podkreślił, iż zaskarżona decyzja został wydana na podstawie przepisów z 1988 r. i wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1994 i 1995, które nie precyzują zakresu opodatkowania w zależności od specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej. Wyjaśnił, iż w latach 1990 – 2004 podatek był regulowany za cały rok, mimo że zajazd funkcjonował jedynie w sezonie letnim. Prowadzenie działalności w pozostałym okresie nie jest dochodowe. Zawieszenie działalności poza sezonem daje możliwość wykonania prac modernizacyjnych i remontowych. W 2004 r. w związku z pogorszeniem stanu technicznego budynku skarżący zrezygnował z prowadzenia działalności w zakresie wynajmu pokoi gościnnych. Skarżącemu znana jest możliwość corocznej likwidacji i ponownego rejestrowania firmy, jednakże wiąże się to z kosztami i koniecznością uzyskania wielu zezwoleń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 21 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie w sprawie, albowiem powzięto informację o śmierci skarżącego. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym J. K. ustalono, iż spadek nabyli wdowa po spadkodawcy E. K. i zstępna spadkodawcy S. J..P. po ½ części spadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008 r. podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W ocenie Sądu skarga złożona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgłoszone przez pana J. K. argumenty ekonomiczne związane ze sposobem i zakresem prowadzonej działalności gospodarczej nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od narzuconych przepisami prawa zasad opodatkowania. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej. Skutek zawieszenia działalności gospodarczej nie może być utożsamiany z utratą statusu przedsiębiorcy. W art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) jednoznacznie zdefiniowano budynki, budowle i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem podlega nieruchomość, a nie działalność gospodarcza podatnika. Wyłączenie z kategorii budynków, budowli i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej tych, które nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności ze względów technicznych nakazuje analizę wyłącznie w odniesieniu do przedmiotu opodatkowania. Zawieszenie działalności gospodarczej przez podatnika nie było spowodowane względami technicznymi, lecz przyjętą strategią prowadzenia działalności o charakterze sezonowym. Nieopłacalność prowadzenia działalności i konieczność przeprowadzenia remontu obiektu budowlanego nie mogą rzutować na zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd rozpoznający sprawę przychyla się do poglądów prezentowanych w przytoczonych przez organy I i II instancji wyrokach sądów administracyjnych. Z przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 3 jednoznacznie wynika, że podatek od nieruchomości płacony przez przedsiębiorcę nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma okoliczność, że podstawą opodatkowania nieruchomości stanowi jej przeznaczenie, a nie jest ważne, jaka jej część, jak intensywnie jest wykorzystywana i jakie przynosi to efekty gospodarcze (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 października 2004 r., I SA/Bd 232/04). W przypadku niewykorzystania przez przedsiębiorcę posiadanych przez niego nieruchomości w całości lub w części, wyłącznym kryterium, na podstawie którego do ich opodatkowania mogą mieć zastosowanie stawki inne niż przewidziane w stosownej uchwale rady gminy dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, jest niewykorzystanie nieruchomości ze względów technicznych (por. WSA w Olsztynie z 9 września 2004 r., I SA/Ol 220/04). Przez sposób wykorzystania budynku lub gruntu należy rozumieć to, na jakie cele czy potrzeby budynek lub grunt jest zajęty, przy czym nie traci związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez fakt czasowego niewykorzystywania do działalności. Prowadzenie działalności gospodarczej sezonowo nie jest równoznaczne z jej zaprzestaniem (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2004 r., I SA/Gd 166/01). Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.