VII SA/Wa 1262/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U., Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu odwołania P. R., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. ([...]) i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] listopada 2007r. ([...]). W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny w sprawie wskazując, że po rozpatrzeniu wniosku P. R., ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] listopada 2007r., którą organ ten nakazał P. R. dokonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego o wymiarach. 7,30 x 4,18 m murowanej z dachem jednospadowym konstrukcji drewnianej, ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej nr [...] poprzez usunięcie jej z terenu działki nr [...], położonej we wsi S. gm. J.. W postępowaniu zwykłym ustalono, że ww. rozbudowy dokonano w latach 80 – tych tj. pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. Organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r., działając na podstawie art. 56 ust. 1 ww. ustawy zobowiązał D. R. – uprzedniego właściciela przedmiotowej działki - do przedłożenia w terminie do 15 lutego 2006r. m.in. dokumentacji inwentaryzacyjno – projektowej, doprowadzającej budynek do zgodności z warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Na prośbę inwestora termin ten był przedłużany. Mocą przedłożonego organowi aktu notarialnego właścicielem działki nr [...] wraz z budynkiem stał się P. R., który również nie wykonał ww. obowiązku. W związku z tym, organ powiatowy wydał ww. decyzję z dnia [...] listopada 2007r. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniem, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościoym decyzja z dnia [...] listopada 2007r., nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w kontrolowanej sprawie nie miała miejsca sytuacja, o której nowa w art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Organ podniósł, że w wypadku niewypełnienia przez inwestora żądania nałożonego w trybie art. 56 ust. 1 ww. ustawy, właściwy organ na podstawie ust. 3 art. 56 może zlecić wykonanie tych czynności na koszt m.in. inwestora. Z przepisu tego wynika zatem, że niewykonanie żądania nie daje podstaw do nakazania rozbiórki obiektu, zgodnie z art. 37 ust 1 lub 2 Prawa budowlanego z 1974r. Skargę na to rozstrzygnięcie złożył K. R. zarzucając naruszenie: - przepisów postępowania tj. art. 77 § 1, 80 i 156 § 1 pkt 2 kpa; - przepisów prawa materialnego tj. art. 37 ust 1 i 2 oraz 56 ust 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r. – i wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem Skarżącego, organ odwoławczy pominął okoliczność, iż w uzasadnieniu decyzji I instancji podniesiono niezasadne powołanie w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] listopada 2007r. ust. 1 pkt 1 zamiast ust. 1 pkt 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., jednak wskazano jednocześnie, że błąd ten nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Ponadto, art. 56 ww. ustawy daje jedynie podstawę do zlecenia na koszt inwestora ekspertyz, a nie przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolowana decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które stanowi nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Postępowanie to ogranicza się do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwykłym dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa., której wystąpienie powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1998r., II SA 456/98). Dodać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości. Wymaga to od organu administracji prowadzenia postępowania ze szczególną wnikliwością, z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA W-wa z dnia 21 lutego 2006r., II OSK 544/05, LEX nr 298465). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło z naruszeniem art. 7, 77 kpa, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a w konsekwencji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wprawdzie zasadnie przyjął Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji, że w wypadku niewypełnienia przez inwestora żądania nałożonego w trybie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., właściwy organ na podstawie ust 3 art. 56 może zlecić jedynie wykonanie tych czynności na koszt m.in. inwestora, co z kolei oznacza, że niewykonanie ww. żądania nie daje podstaw do nakazania rozbiórki obiektu, w oparciu o art. 37 ust 1 lub 2 Prawa budowlanego z 1974r. Podkreślić jednak trzeba, co umknęło uwadze Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nakaz rozbiórki nałożony kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją z dnia [...] listopada 2007r. wydano w trybie art. 37 ust 1 (pkt 1) Prawa budowlanego z 1974r., wobec ustalenia, że samowolnie rozbudowany budynek usytuowano w części na sąsiedniej działce nr [...], a nie ze względu na niewykonanie przez inwestora obowiązku nałożonego w trybie art. 56 ust 1 ww. ustawy. W związku z powyższym - jak słusznie zauważył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - błędne powołanie w podstawie prawnej badanej decyzji pkt 1 ust. 1 zamiast pkt 2 ust. 1 art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., nie można było uznać za rażące, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ powiatowy wyjaśnił bowiem, że przedmiotowa rozbudowa narusza przepisy techniczno – budowlane, co z kolei wpływa na pogorszenie warunków użytkowych na działce sąsiedniej nr [...] należącej do Skarżącego. Rzeczą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Wobec poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.