II SA/Gl 224/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-10-22

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyczepa kempingowa, która nie jest zarejestrowana jako pojazd i została ustabilizowana na utwardzonym gruncie na działce przeznaczonej pod uprawy rolne z zabudową zagrodową, stanowi tymczasowy obiekt budowlany podlegający przepisom Prawa budowlanego, a jej usunięcie jest obligatoryjne w przypadku naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Przyczepa kempingowa, która nie jest zarejestrowana jako pojazd i została ustabilizowana na utwardzonym gruncie, stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, nawet jeśli nie jest trwale związana z gruntem. Jej lokalizacja na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne z zabudową zagrodową, z wykluczeniem nowej zabudowy, narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji, niezależnie od ewentualnych błędów w podstawach prawnych decyzji organów administracji, nakaz rozbiórki (usunięcia) obiektu jest obligatoryjny na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a skarga strony podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki przyczepy kempingowej, która pełniła funkcję obiektu letniskowego i została zlokalizowana bez wymaganego zgłoszenia, naruszając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili m.in. nieprecyzyjne określenie obowiązku rozbiórki oraz brak podstaw do kwalifikacji przyczepy jako obiektu letniskowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając przyczepę za obiekt tymczasowy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując zarzuty i kwestionując naruszenie planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008r. sprawy ze skargi K.S. i J.S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...). nr (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nakazał K. S. dokonać rozbiórki (usunięcia) przyczepy kempingowej, posadowionej na działce nr [...] w M. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przedmiotowa przyczepa pełni funkcję obiektu letniskowego i została zlokalizowana bez wymaganego zgłoszenia przez K. S. Zdaniem organu, brak jest też możliwości legalizacji takiego stanu rzeczy z uwagi na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem działka nr [...] objęta jest jednostką o symbolu [...] z przeznaczeniem pod uprawy polowe i ogrodnicze z zabudową zagrodową – przy wykluczeniu możliwości nowej zabudowy. W odwołaniu od decyzji K. S. zarzucił w pierwszym rzędzie, iż organ nadzoru budowlanego nie określił precyzyjnie nałożonego obowiązku, bowiem nie podał, czy chodzi o rozbiórkę, czy też usunięcie przyczyny (wywiezienie z posesji). Nadto, odwołujący się podniósł, że nie wskazano podstawy prawnej i faktycznej zakwalifikowania przedmiotowej przyczepy kampingowej do kategorii obiektów letniskowych, bowiem nie jest trwale związana z gruntem, czym naruszono wymogi z art. 107 § 1 kpa. Do odwołania dołączono opinię biegłego rzeczoznawcy techniki motoryzacyjnej ruchu drogowego wyceny pojazdów i maszyn. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, załączona opinia rzeczoznawcy nie ma znaczenia w sprawie, jako że przedmiotową przyczepę usytuowano na działce, przeznaczonej pod uprawy i w tym miejscu stoi nieprzerwanie od co najmniej [...]r., kiedy to organ I instancji przeprowadził pierwsze oględziny. Stąd też przedmiotowej przyczepie nadano charakter obiektu tymczasowego poprzez ustabilizowanie jej na nielegalnie wykonanym utwardzeniu terenu i budując obok bez pozwolenia drewnianą latrynę polową, a także użytkując przyczepę jako obiekt letniskowy. W ocenie organu odwoławczego, chodzi zatem o obiekt tymczasowy, wymieniony w art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego, którego realizacja wymagała zgłoszenia właściwemu organowi w trybie art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W sytuacji, gdy inwestor nie dopełnił tego wymogu, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość legalizacji obiektu tymczasowego, bowiem teren o symbolu [...] jest przeznaczony pod uprawy polowe i ogrodnicze z zabudową zagrodową z wykluczeniem nowej zabudowy, prawidłowo organ I instancji zastosował tryb z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego K. S. i J. S. jako współwłaściciele działki nr [...] wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i wydanie orzeczenia zezwalającego na dalsze korzystanie z posiadanej przyczepy kampingowej na tejże działce, domagając się nadto zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący podtrzymali dotychczasowe zarzuty o braku podstaw prawnych i faktycznych do przyjęcia, iż przedmiotowa przyczepa jest całorocznym obiektem rekreacyjnym. Nie wyjaśniono też, na czym polega naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i innych ustaw oraz nie wyjaśniono, w jakim trybie możliwe było zgłoszenie przyczepy do właściwego organu, skoro działka nie miała i nie ma charakteru budowlanego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W toku rozprawy sądowej skarżący wyjaśnił, że ustawił na działce przyczepę kampingową, która nie jest zarejestrowana, aby móc tam zanocować w czasie prowadzenia różnych prac, a mianowicie wykonania ogrodzenia i posadzenia drzew. Łączna powierzchnia działki nr [...] i przylegającej działki nr [...], wynosi zaś [...] arów. Działki te częściowo są zagospodarowane obiektami, widniejącymi na fotografiach, znajdujących się w aktach administracyjnych, a na pozostałej części rośnie trwa, którą kosi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, mimo braków uzasadnienia prawnego i częściowo błędnego poglądu, w ostatecznym wyniku odpowiadają prawu. Spełnione zostały bowiem materialnoprawne przesłanki do wydania rozbiórki przedmiotowej przyczepy. W pierwszym rzędzie zgodnie z oświadczeniem skarżącego, złożonym w toku rozprawy sądowej wskazać przyjdzie, iż przyczepa ta nie została zarejestrowana i z tej przyczyny nie pełni i nie może pełnić funkcji, wynikających z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Nie może być bowiem legalnie przemieszczona po drogach publicznych jako pojazd bez silnika przystosowany do połączenia z innym pojazdem. Tymczasem pojazdem jest jedynie środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane (art. 2 pkt 31 i 50 tej ustawy). Aczkolwiek w przyczepie tej nie dokonano żadnych przeróbek i nie zdemontowano dwóch kół, to jednak prawidłowo ustaliły organy obu instancji, iż z uwagi na ustabilizowanie jej na utwardzonym terenie za pomocą płyt betonowych, co dokumentuje znajdujący się w aktach postępowania materiał dowodowy, należy ją zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowej, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, stanowią bowiem obiekty budowlane, podlegające regulacji tej ustawy. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest zaś jedynie przykładowe i z istoty chodzi o przypadek, gdy tego rodzaju obiekt nie jest połączony z gruntem w sposób trwały przez wykonanie fundamentu, lecz umieszczony wprost na gruncie, bądź na utwardzeniu, jak to nastąpiło w niniejszej sprawie. Taki sposób ustawienia przyczepy na gruncie, która nie została też zarejestrowana jako pojazd, z istoty pozbawia ją funkcji środka transportu, czyli funkcji wynikającej z ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Ustawienie przedmiotowej przyczepy na utwardzonym gruncie nastąpiło zaś wg niekwestionowanych ustaleń organu II instancji co najmniej przed [...]r. i do tego czasu nieprzerwanie stoi ona w tym samym miejscu. W świetle oświadczenia skarżącego co do sposobu wykorzystania przedmiotowej przyczepy, złożonego w toku rozprawy sądowej, nie mogą być też uznane za dowolne twierdzenia organów, iż służy ona celom letniskowym. Wszak skarżący przyznał, iż jedynie kosi trawę na nieruchomości o łącznej pow. [...] arów, zaś w przedmiotowej przyczepie nocuje w czasie pobytu na terenie posesji. Zatem dla rozstrzygnięcia sprawy istotna jest funkcja przedmiotowej przyczepy, zaś z uwagi na jej sposób posadowienia na gruncie i sposób wykorzystywania, prawidłowo organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały ją do kategorii obiektów budowlanych tymczasowych. W tym względzie należy też się odwołać do stanowiska, prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: m.in. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 506/07, LEX nr 347903, wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 104/04 < ONSA i WSA 2004/1/27, wyrok NSA z dnia 17 marca 1999 r. sygn. akt SA/Bk 1672/97 < ONSA 2000/1/38). Jednakże błędnie uznały organy obydwu instancji, iż ustawienie i ustabilizowanie przedmiotowej przyczepy, wymagało jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Tryb taki dotyczy jedynie przypadków sytuowania tymczasowych obiektów budowlanych na czas nie dłuższy niż 120 dni (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie przedmiotowa przyczepa została ustawiona na gruncie w [...] r. Jeżeli zatem obiekty tymczasowe ustawiono na okres dłuższy niż 120 dni, to realizacja takich robót zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, wymaga uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skutkiem niedopełnienia tego wymogu jest zaś wdrożenie trybu z art. 48 Prawa budowlanego, a nie – z art. 49 b tej ustawy, jak to przyjęły organy obydwu instancji. Błędne przywołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, jako że w obydwu przypadkach warunkiem legalizacji samowolnie wykonanej budowy jest zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego). Tymczasem słusznie organy obydwu instancji stwierdziły, że przedmiotowa budowa (ustawienie przyczepy i ustabilizowanie płytami betonowymi na utwardzonym podłożu), narusza ustalenia obowiązującego planu miejscowego. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy w C. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. Urzęd. Woj. [...] z dnia [...]r. nr [...], poz. [...]), działki nr [...] i nr [...], położone są na terenie o symbolu [...] (vide: wyrys z miejscowego planu w aktach postępowania administracyjnego). Zgodnie z zapisem planu, teren ten przeznaczony jest pod uprawy rolne i ogrodnicze z zabudową zagrodową. Ustalenia planu dopuszczają na tym terenie: 1) utrzymanie upraw polowych, ogrodniczych i sadownictwa, 2) możliwość remontów, przebudowy i rozbudowy istniejących budynków mieszkalnych, gospodarczych i usługowych, 3) możliwość wymiany kubatury mieszkalnej w granicach zabudowanych działek siedliskowych oraz realizacji uzupełniających budynków gospodarczych, 4) utrzymanie oraz budowę sieci infrastruktury technicznej oraz dróg dojazdowych. Na tym terenie wyklucza się: 1) budowę nowych budynków mieszkalnych, 2) usuwanie zadrzewień i zadrzewień śródpolnych, 3) naruszenie lokalnych cieków i urządzeń melioracyjnych, 4) lokalizację dużych ferm hodowlanych z systemem bezściółkowym, 5) odprowadzanie ścieków rolniczych do kanalizacji sanitarnej. Taki zapis planu oznacza, że na przedmiotowym terenie obowiązuje zakaz budowy nowych budynków mieszkalnych, jak i plan nie dopuszcza realizacji obiektów o funkcji letniskowej. Stąd też usytuowanie przedmiotowego obiektu na terenie działki nr [...] narusza ustalenia planu miejscowego. Taki stan rzeczy skutkuje zaś obligatoryjnie wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki z mocy art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Wyjaśnić też przyjdzie, iż ustawodawca posłużył się pojęciem "rozbiórka obiektu budowlanego", co jednak nie jest tożsame z rozebraniem (demontażem) na poszczególne części, czy elementy obiektu zrealizowanego w innym miejscu i jedynie ustawionemu na danym terenie. W takim wypadku wykonanie rozbiórki polega na usunięciu (wywiezieniu) obiektu z terenu, na którym został nielegalnie posadowiony. Jednakże zdaniem składu orzekającego, organy nadzoru budowlanego prawidłowo posłużyły się w decyzji terminologią ustawową. Wreszcie, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia fakt, czy realizacja przedmiotowego obiektu narusza także przepisy innych ustaw, niż Prawo budowlane oraz zapisy prawa miejscowego. Z tych wszystkich względów stwierdzić przyjdzie, iż mimo powołania błędnej podstawy materialnoprawnej i częściowo wadliwego uzasadnienia, decyzje organów obydwu instancji jako oparte na prawidłowych ustaleniach faktycznych, udokumentowanych materiałem fotograficznym, odpowiadały prawu. Nakaz rozbiórki ma bowiem umocowanie w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zaś naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych też względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z ;dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło