I OSK 115/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-16

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Wojciech Mazur, Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieudany wykład habilitacyjny, w świetle zmienionych przepisów, może stanowić samodzielną przesłankę odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, a ocena tego wykładu powinna uwzględniać dodatkowe okoliczności niezwiązane bezpośrednio z jego treścią i formą?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nieudany wykład habilitacyjny, mimo braku wymogu odrębnej uchwały w jego przedmiocie po nowelizacji przepisów, nadal może stanowić przesłankę odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa w takich sprawach ogranicza się do zgodności z prawem, a nie do merytorycznej oceny dorobku czy jakości wykładu. Dodatkowe okoliczności, na które powoływała się skarżąca, nie mogły być uwzględnione w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego M. B.-Ś. przez Radę Wydziału Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, co zostało utrzymane w mocy decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Główną przyczyną odmowy był negatywnie oceniony wykład habilitacyjny, mimo pozytywnych ocen pracy habilitacyjnej i kolokwium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia del. WSA Wojciech Mazur Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B.-Ś. od wyroku/ Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 854/08 w sprawie ze skargi M. B.-Ś. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 854/08 oddalił skargę M. B.-Ś. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił że zaskarżoną decyzją Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Akademii Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2007 r. odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego sztuk plastycznych w zakresie sztuk użytkowych. Rada Wydziału [...] Akademii Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówiła M. B.-Ś. nadania stopnia doktora habilitowanego sztuk plastycznych w zakresie sztuk użytkowych. W uzasadnieniu uchwały Rada Wydziału wskazała, że M. B.-Ś. przedstawiła Dziekanowi Rady pracę habilitacyjną pt. "[...]" z cyklu [...] oraz prawidłowo przygotowaną dokumentację. Do głosowania nad podjęciem uchwały Rada Wydziału przystąpiła po przeprowadzonej dyskusji, uwzględniając pozytywną ocenę pracy habilitacyjnej i dorobku artystycznego oraz mając na uwadze zastrzeżenia w stosunku do kolokwium habilitacyjnego i negatywną ocenę wykładu habilitacyjnego. Jak wskazała Rada, liczba uprawnionych członków Rady Wydziału wynosi 33 osoby. Na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2007 r. było obecnych 27 uprawnionych członków Rady. Oddano 27 ważnych głosów: 11 głosów za nadaniem stopnia doktora habilitowanego, 6 głosów przeciwnych, 10 głosów wstrzymujących się. Quorum głosujących w chwili podejmowania uchwały zostało zachowane. W odwołaniu od powyższej uchwały M. B.-Ś. przyznała, że jej wykład habilitacyjny nie powiódł się, jednakże złożyły się na to przyczyny od niej niezależne. W jej ocenie Rada Wydziału w stopniu niedostatecznym uwzględniła wyniki wszystkich czynności przewodu habilitacyjnego, zakończonego czterema pozytywnymi uchwałami. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] marca 2008 r. po rozpatrzeniu odwołania M. B.-Ś. utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komisja wyjaśniła , że Sekcja Sztuki po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału [...] Akademii Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2007 r. (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 6 głosów, przeciw - 7 głosów, wstrzymujących się - 2 głosy). Następnie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Sztuki w głosowaniu tajnym postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za utrzymaniem w mocy uchwały - 10 głosów, przeciw - O głosów, wstrzymujących się - 1 głos). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że spośród recenzentów powołanych w przewodzie habilitacyjnym przez Radę i recenzentów powołanych przez Centralną Komisję, tylko dwie osoby poparły wniosek bez zastrzeżeń. Dwaj recenzenci powołani w postępowaniu Centralnej Komisji, poddający ocenie całość procedury habilitacyjnej, wyznaczeni po wniesieniu odwołania od uchwały Rady Wydziału [...], jednoznacznie ocenili ją negatywnie. Przy czym zastrzeżenia nie dotyczyły twórczej wartości dzieła przedstawionego jako praca habilitacyjna, również kolejne etapy postępowania oceniano pozytywnie wymaganą większością głosów. Problem dotyczył w pierwszym rzędzie formy wykładu habilitacyjnego, który przybrał postać pokazu reprodukcji prac prof. [...] z nagranym komentarzem habilitantki. Dopiero bowiem po interwencji prof. [...] (jednej z recenzentek) wykład poprowadzono poprawnie, jednakże jego poziom i jakość były niezadowalające, nie miał on niezbędnych cech wykładu akademickiego. W końcowym głosowaniu dotyczącym nadania stopnia doktora habilitowanego, habilitantka nie uzyskała wymaganej większości głosów. Powołani przez Centralną Komisję dodatkowi recenzenci także nie znaleźli podstaw do uznania zasadności odwołania od uchwały Rady Wydziału. Wobec powyższego uznano, że zaskarżona uchwała jest słuszna i uzasadniona, poparta została dokumentacją z przebiegu postępowania zgodną z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Skargę na powyższą decyzję złożyła M. B.-Ś. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Zdaniem skarżącej Centralna Komisja rozstrzygając sprawę nie wyjaśniła i nie uwzględniła wszystkich okoliczności i przepisów prawa mających w niej zastosowanie i mogących mieć istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia. Skarżąca wskazała, że zarówno Rada Wydziału [...] jak i Centralna Komisja nie zakwestionowały, iż jej rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój dyscypliny artystycznej. O negatywnych zaś ocenach recenzentów za wyjątkiem jednej, nie została wcześniej powiadomiona ani też nie miała możliwości zapoznania się z ich treścią. Wskazała, że przekreślony został jej cały dorobek jako znaczący wkład w rozwój dyscypliny artystycznej, jedynie z powodu nieudanego wykładu. Sam zaś fakt tajnego głosowania nie może zamykać jej drogi do zapoznania z aktami sprawy i zgromadzonymi dowodami. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wnosiła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę uznając, że brak jest podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji. Jak zaznaczono na wstępie, sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny przedstawionych w danej sprawie recenzji, nie ocenia dorobku artystycznego skarżącej oraz tego, czy jej rozprawa habilitacyjna stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny artystycznej, jak również nie dokonuje oceny wykładu habilitacyjnego. Sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie przewód habilitacyjny rozpoczął się pod rządami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595). Stosownie do art. 21 tej ustawy osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem rady właściwej jednostki organizacyjnej w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami przewodu w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Z powyższego wynika, że Centralna Komisja ma w tym postępowaniu kompetencje ograniczone do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w zakresie stopni naukowych. Tak więc w razie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie. W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania odwoławczego Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zwróciła się do prof. [...] oraz do prof. [...] z prośbą o opracowanie opinii w przedmiocie zasadności odwołania M. B.- Ś. Obie opinie jednoznacznie uznają uchwałę Rady Wydziału [...] w Łodzi z dnia [...] czerwca 2007 r. za słuszną i uzasadnioną. Zaznaczono ponadto, że obowiązkiem Rady Wydziału jest zaproszenie recenzentów na posiedzenie rady, na którym rozpatrywana jest sprawa kandydata do stopnia naukowego. Zatem na posiedzeniu Rady Wydziału [...] w Łodzi dniu [...] czerwca 2007 r. obecni byli recenzenci prof. [...] i prof. [...]. Jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji, Centralna Komisja przytoczyła w uzasadnieniu wszystkie istotne argumenty, które wskazywały na zasadność uchwały Rady Wydziału [...] Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Wskazała, że zastrzeżenia Rady Wydziału [...] nie dotyczyły twórczej wartości dzieła przedstawionego jako praca habilitacyjna. Zwróciła uwagę, że Rada Wydziału wzięła pod uwagę ocenę dorobku naukowego skarżącej i rozprawy habilitacyjnej, ocenę przebiegu kolokwium habilitacyjnego, a stosowną uchwałę podjęła po wysłuchaniu wykładu habilitacyjnego. Wykład oceniony został negatywnie. Zastrzeżenia dotyczyły jego formy, która miała postać pokazu reprodukcji prac prof. Gałkowskiego z nagranym komentarzem skarżącej. Po zwróceniu uwagi, skarżąca wygłosiła wykład, jednakże jego poziom i jakość nie zadowoliły członków Rady Wydziału i w końcowym głosowaniu skarżąca nie uzyskała wymaganej większości głosów. Postępowanie przed Centralną Komisją zostało poprzedzone posiedzeniem Sekcji Sztuki, które odbyło się [...] marca 2008 r. Na posiedzeniu Sekcji Sztuki obecni byli obaj recenzenci powołani w postępowaniu odwoławczym: prof. [...] oraz prof. [...]. Dopiero po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Sztuki oraz z opiniami recenzentów Centralna Komisja wydała zaskarżoną decyzję. Jak zauważył Sąd, okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje decyzję w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Należy jednak zwrócić uwagę, że decyzje Centralnej Komisji to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Brak zatem przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uznał więc, że ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, ponieważ są to decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, że w ocenie materiału dowodowego w tej sprawie należy uwzględnić specyfikę postępowania wyjaśniającego, prowadzonego z zachowaniem odrębnej procedury. Stosownie zatem do art. 29 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r., w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie to takie stosowanie, które uwzględnia ich treść o tyle o ile nie ma odrębnego uregulowania w przepisach szczególnych. Wskazując na powyższe Sąd wskazał, że naruszenie art. 73 kpa polegające na nieudostępnieniu skarżącej akt sprawy, pozostaje bez wpływu na wydaną decyzję. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż negatywny wynik, niewątpliwie trudny do zaakceptowania przez osobę ubiegającą się o nadanie stopnia naukowego, nie jest automatycznie rozstrzygnięciem niesprawiedliwym. Trzeba mieć na względzie, że "ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom (...) musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy." ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. B.-Ś., reprezentowana przez adwokata. Wyrok Sądu I instancji zaskarżono w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności przepisów art. 16, art. 17, art. 18 ust. 2, art. 21 ust. 1 i art. 29 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. stopniach naukowych i tytule naukowym oraz § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym (Dz. U. nr 15 poz. 128). Naruszenie wskazanych przepisów, zdaniem skarżącej, nastąpiło poprzez uznanie przez Sąd I instancji za prawidłowe stanowisko Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz organu I instancji o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego M. B.-Ś. w sytuacji gdy po podjęciu pozytywnych dla niej uchwał przewidzianych art. 18 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuk kolejnymi uchwałami (pkt 3 i 4 tego przepisu) dopuszczona została do kolokwium habilitacyjnego i kolokwium to zostało przyjęte, a jedyną przesłanką negatywnego orzeczenia okazał się nieudany wykład habilitacyjny, który w świetle obecnego brzmienia przepisu art. 18 ust. 2 cyt. ustawy nie stanowi czynności przewodu habilitacyjnego wymagającej przyjęcia w formie oddzielnej uchwały; nadto, w świetle § 17 ust. 2 cyt rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15.01.2004 r. rada jednostki organizacyjnej podejmuje uchwałę w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego biorąc pod uwagę: ocenę dorobku naukowego lub artystycznego habilitanta, ocenę przebiegu kolokwium habilitacyjnego - po wysłuchaniu wykładu habilitacyjnego - a więc bez oddzielnej oceny jak tego wymagały poprzednio obowiązujące przepisy prawa (§ 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 8 października 1991 r. Dz. U. z 1991 nr 92 poz. 410 czy też § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 31 maja 1991 r. Dz. U. z 1991 nr 50 poz. 219 ze zm.). Jak podniesiono w skardze kasacyjnej, orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się też naruszenia przez Centralną Komisję ani Radę Wydziału [...] ASP w Łodzi przepisów postępowania administracyjnego wykluczając dopuszczalność odpowiedniego stosowania w toku postępowań o nadanie stopni naukowych zasad kpa obligujących do uwzględnienia wszystkich okoliczności, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy co w niniejszym przypadku dotyczy niewłaściwego przygotowania aparatury do wykorzystania elektronicznej formy wykładu, niewłaściwego pod względem akustycznym pomieszczenia tkalni w którym wykład się odbywał, przerwania wykładu w tej formie bez uprzedzenia skarżącej o zmianie wcześniejszych uzgodnień w tej mierze, pominięcia stanu zdrowia habilitantki (przebyta operacja przegrody nosowej i nawracające, potwierdzone załączonym do odwołania zaświadczeniem lekarskim ,schorzenia gardła oraz strun głosowych). Wobec powyższego wnoszono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazano, że składając odwołanie wyłącznie od końcowej uchwały Rady Wydziału [...] Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi M. B.–Ś. oczekiwała merytorycznego rozstrzygnięcia, wszystkie bowiem cztery wcześniejsze uchwały były dla niej pozytywne, przyjęte zostały w głosowaniu przeprowadzonym - jak sama Rada utrzymuje - we właściwym składzie. We wszystkich orzeczeniach przyznano również, że zastrzeżenia Rady Wydziału [...] nie dotyczyły twórczej wartości dzieła przedstawionego jako praca habilitacyjna ale wykładu habilitacyjnego, który oceniono negatywnie. Zupełnie pominięto przy tym opisane już wcześniej zarzuty dotyczące okoliczności w jakich wykład habilitantka miała wygłaszać. O dopuszczalności wykładu przygotowanego w formie elektronicznej skarżąca upewniła się po rozmowie Pani Dziekan Wydziału [...], którą przeprowadzała z pracownikiem Ministerstwa w jej obecności. Dokumentalne opracowanie elektroniczne - jako film - miało zarazem znamiona pracy plastyczno-artystycznej w nowoczesnym medium albowiem zrealizowane zostało według własnego projektu - scenariusza. Jako film mogło więc służyć jednocześnie bez żadnego komentarza za dokument edukacyjny. Jak wskazał pełnomocnik skarżącej, zarówno wskazanie przez Sąd I instancji na ograniczone możliwości sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej uchwały, jak i przytoczony wyrok Sądu Najwyższego przemawiają za tym, że w sprawie zastosowano procedurę bliższą odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego niż odwoławczą, chociaż po nowelizacji ustawy o stopniach naukowych dokonanej ustawą o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. nr 164 poz. 13) regulujący te kwestie art. 19 ust. 1 został zmieniony w ten sposób, że uchwała o nadaniu stopnia doktora habilitowanego staje się prawomocna z chwilą jej podjęcia i nie wymaga zatwierdzenia. W ocenie autora skargi kasacyjnej stanowisko Sądu I instancji w zakresie powoływanych przepisów prawa materialnego jest błędne i nie zasługuje na aprobatę. Organ odwoławczy jak również Sąd Wojewódzki nie mogą bowiem z powodu tajnego głosowania ciała kolegialnego uchylać się od oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Rady Wydziału [...] w tym konkretnym zakresie jaki w istocie rzeczy kwestionuje skarżąca. Chodzi mianowicie o nieudany nie tylko z winy skarżącej wykład, dla którego obowiązujące przepisy nie wymagają oceny w drodze oddzielnej uchwały o przyjęciu wykładu habilitacyjnego jak to miało miejsce pod rządem wcześniej obowiązujących przepisów prawa. Stosownie bowiem do art. 18 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych przed podjęciem przez radę jednostki organizacyjnej uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego osoba ubiegająca się o nadanie tego stopnia wygłasza na posiedzeniu tej rady wykład habilitacyjny, zgodnie zaś z § 17 ust 2 cyt. rozporządzenia MENiS z 15 stycznia 2004 r. rada jednostki organizacyjnej podejmuje uchwałę w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego biorąc pod uwagę ocenę dorobku naukowego lub artystycznego habilitanta i rozprawy habilitacyjnej oraz ocenę przebiegu kolokwium, a wykładu habilitacyjnego wysłuchuje. Stąd więc prawidłowa wykładnia tych przepisów nie może prowadzić do takich rozstrzygnięć jakie w sprawie podjęto pomijając w rzeczywistości cały dorobek przewodu habilitacyjnego skarżącej chociaż w toku postępowania nie kwestionowano go, podobnie jak rozprawy habilitacyjnej, która w omawianym przypadku stanowi dzieło w postaci wielkowymiarowej tkaniny pt. "[...]". Przepis art. 18 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 cyt. ustawy o stopniach naukowych stanowi o tym, że w przypadku niedopuszczenia osoby ubiegającej się o tytuł doktora habilitowanego do kolokwium habilitacyjnego rozprawa habilitacyjna nie może stanowić podstawy do wszczęcia przewodu habilitacyjnego w innej jednostce organizacyjnej. Z kolei w świetle postanowień § 16 ust. 2 rozporządzenia MENiS z 15.01.2004 r. nawet w przypadku negatywnej oceny kolokwium habilitacyjnego rada jednostki organizacyjnej na wniosek habilitanta może wyrazić zgodę na jednorazowe powtórzenie kolokwium. Tymczasem w przypadku skarżącej wszystkie pozytywnie ocenione w drodze stosownych uchwał czynności przewodu habilitacyjnego zniweczono z powodu wykładu nie podlegającego w ogóle oddzielnej ocenie. Uwzględniając przytoczone regulacje prawne należałoby wnosić, że zamierzeniem ustawodawcy, który odstąpił od traktowania wykładu, jako jednej z czynności przewodu habilitacyjnego było nadanie mu innego znaczenia, nie przesądzającego samoistnie o tym, czy osobie, która pomyślnie zaliczyła kolejne etapy przewodu habilitacyjnego nadać stopień doktora habilitowanego, czy też nie. Tego rodzaju rozwiązanie stwarza możliwość ogólniejszego dostępu do stopni i tytułów naukowych: m.in. takim osobom, które uzyskały znaczny dorobek artystyczny (niekoniecznie zaś naukowy jak stanowi art. 16 cyt. ustawy z 14.03.2003 r.), a rozprawa habilitacyjna jest opublikowanym dziełem czy też osiągnięciem artystycznym (jak np. z dziedziny sztuk plastycznych - w zakresie sztuk użytkowych) stanowiącym znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny artystycznej (art. 17 cyt. wyżej ustawy). W takich dyscyplinach podobnie jak w sytuacji gdy rozprawa habilitacyjna stanowi oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne - wykład niejednokrotnie może albo nawet powinien nabrać charakteru wyjątkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w sprawie nie ma miejsca. Kontrola sądu administracyjnego jest kontrolą zgodności zaskarżonych aktów z prawem , sąd administracyjny nie może orzekać merytorycznie ani też dokonywać oceny zaskarżonych aktów i czynności z punktu widzenia ich słuszności, zasadności, sprawiedliwości. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając tę skargę nie może też domyślać się jakie inne ,poza wskazanymi przykładowo ( " w szczególności") przepisy zostały naruszone .Zasadniczy problem prawny w rozpoznawanej sprawie, powiązany z zarzutem błędnej wykładni, co wynika ze wskazanych przepisów art.16, art. 17, art.18 ust..2 ,art. 21 ust.1 i art.29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm. ) oraz § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym (Dz.U. Nr 15,poz.128 ze zm.) dotyczy kwestii czy nieudany wykład habilitacyjny może - w zmienionej regulacji prawnej - stanowić przesłankę odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego i czy ocena tego wykładu powinna uwzględniać dodatkowe okoliczności( niewłaściwe przygotowanie aparatury, zła akustyka sali, przerwanie wykładu z uwagi na jego formę, stan zdrowia habilitantki). Nie został niewątpliwie naruszony poprzez błędną wykładnię przepis art. 16 pow. ustawy ,określający kto może być dopuszczony do przewodu habilitacyjnego, w oparciu o ten przepis skarżąca została do przewodu dopuszczona .Sąd nie dokonywał wykładni powołanego przepisu w zakresie w jakim rzutowałoby to na sytuację prawną skarżącej, ani Sąd ani organy nie kwestionowały też prawidłowości dopuszczenia do przewodu habilitacyjnego .Nie został także poprzez błędną wykładnię naruszony przepis art. 17 , określający warunki jakie musi spełniać rozprawa habilitacyjna , Kwestia uregulowana w tym przepisie nie stanowiła przedmiotu oceny pod względem zgodności z prawem. Nie naruszył także Sąd I instancji poprzez błędną wykładnię przepisu art. 18 ust. 2 ustawy o stopniach i tytule naukowym .Przepis ten określa jakie czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej i w rozpoznawanej sprawie uchwały dotyczące tych czynności zostały podjęte. Nie wiadomo zatem na czym miałaby polegać błędna wykładnia powołanego przepisu, skoro jego treść jest jasna i zrozumiała. Z kolei wskazany jako kolejny naruszony poprzez błędną wykładnię przepis art. 21 pow. ustawy ( ma on dwie jednostki redakcyjne, należy zatem uznać że chodzi o obie)określa tryb postępowania odwoławczego od odmownej uchwały rady jednostki organizacyjnej. Ust. 2 stanowi iż po rozpatrzeniu odwołania Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę ( co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie), albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały Sąd nie dokonał błędnej wykładni również powołanych wyżej przepisów. Przepis art. 29 ust. 1 stanowi natomiast , że m.in. w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy wyjaśnić , że " odpowiednie stosowanie" oznacza stosowanie określonych przepisów wprost, stosowanie z modyfikacjami i odmowę zastosowania. Szczególny przedmiot i tryb podejmowania zaskarżonej uchwały sprawiają , że zarówno zakres uczestniczenia strony w postępowaniu jak i zakres kontroli organu odwoławczego jest ograniczony . Po rozpatrzeniu odwołania Centralna Komisja może utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę , tak też postąpiła Komisja w rozpoznawanej sprawie. Zarzut nieuwzględnienia argumentów odwołania, powtórzony w skardze do sądu i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie jest zarzutem materialnoprawnym ale procesowym a skarga nie zawiera zarzutów naruszenia procedury sądowoadministracyjnej . Argumenty dotyczące tej kwestii nie mogą być uznane za zasadne w sytuacji gdy zachowanie ustawowych wymogów zostało zbadane, wykładnia mających zastosowanie przepisów była prawidłowa a Sąd nie mógł dokonywać ocen merytorycznych dorobku skarżącej ani też wykładu . Uzasadnienie skargi kasacyjnej odnosi się nie tyle do błędnej wykładni co do zastosowania powołanych przepisów . Ponieważ w uzasadnieniu wskazane są argumenty odnoszące się do błędnego zastosowania wskazanych przepisów ( choć nie ma odpowiednich zarzutów wprost sformułowanych) można się odnieść także do tych argumentów. Już z samego odesłania do odpowiedniego jedynie stosowania Kpa wynika, że postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego jest postępowaniem swoistym. Dokonane przez radę oceny dorobku habilitacyjnego , rozprawy habilitacyjnej ( niezależnie od tego jaką formę ona przybierze), przebiegu kolokwium czy wykładu nie podlegają merytorycznej kontroli sądowej , kontroli podlega natomiast przestrzeganie wymogów formalnoprawnych, w tym trybu i zasad postępowania określonych ustawowo . Uchwały podejmowane w toku procedury habilitacyjnej i postępowania odwoławczego są podejmowane przez uprawnione osoby, przy zachowaniu tajności głosowania ( co musi rzutować na sposób uzasadnienia i zakres udziału stron w postępowaniu ) i odpowiedniego quorum. Głosowanie jest aktem woli tych osób i brak podstaw do narzucania im ocen merytorycznych i egzekwowania obowiązku uwzględniania pozaprawnych okoliczności wskazywanych przez skarżącą. Zmiana procedury habilitacyjnej poprzez zniesienie wymogu podejmowania odrębnej uchwały o przyjęciu wykładu habilitacyjnego nie pozbawiła wykład znaczenia. Brak odrębnej uchwały nie oznacza że sposób wygłoszenia i treść wykładu nie podlegają samodzielnej ocenie osób uprawnionych do podejmowania uchwał w ramach procedury habilitacyjnej . Zgodnie z art. 18 ust. 4 pow. ustawy przed podjęciem przez radę uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego osoba ubiegająca się o nadanie tego stopnia wygłasza na posiedzeniu tej rady wykład habilitacyjny. Podejmowanie uchwały po wygłoszeniu wykładu (co zakłada jego formę słowną ) oznacza że wykład ten poddany jest ocenie przed podjęciem ostatniej uchwały i może mieć na nią wpływ. Takie brzmienie powołanego przepisu czyni argumenty skargi kasacyjnej nieusprawiedliwionymi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło