II SA/Kr 699/08

WyrokWSA w Krakowie2008-10-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, Sędzia WSA Piotr Głowacki, Sędzia WSA Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot korzystający ze środowiska, który nie posiadał decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów po upływie terminu ważności poprzedniej decyzji, jest zobowiązany do ponoszenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot korzystający ze środowiska, który nie posiadał ważnej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów w okresie korzystania ze środowiska, jest zobowiązany do ponoszenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska. Posiadanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania, transportu czy unieszkodliwiania odpadów nie zastępuje wymogu posiadania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska za pierwsze półrocze 2006 roku. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia postępowania i wymierzył opłatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że posiadał obowiązującą instrukcję, a późniejsze decyzje Starosty K. powinny być interpretowane jako jej przedłużenie. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Piotr Głowacki WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska skargę oddala. II SA/Kr 699/08 UZASADNIENIE Marszałek Województwa .......decyzją z dnia [......] wydaną na podstawie art. 105 i art. 104 kpa w związku z art. 288 ust. 1 pkt 2, art. 284, art. 285 oraz art. 276 ust. 1, art. 281 ust. 1 i art. 282 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r. Nr 129 póz. 902 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U Nr 260 póz. 2176) oraz art. 21 § 3, art. 53 § 1, § 3 i § 4, art. 55 5 art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 póz. 60) po wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie określenia opłaty za składowanie odpadów na składowisku w P. przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. za 1. półrocze 2006 roku, odmówił umorzenia postępowania oraz wymierzył opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów bez wymaganego pozwolenia za 1. półrocze 2006 roku dla Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. w wysokości: [......] zł, stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że na podstawie art. 284 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego, natomiast zgodnie z art. 285 ust. 1 cytowanej ustawy opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce. Stosownie do art. 276 ust. 1 podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Wysokość tej opłaty w przypadku składowania odpadów określa art. 293 ust. 1 mówiący, iż za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi, z zastrzeżeniem ust. 3-5, opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. jest podmiotem obowiązanym do ustalenia we własnym zakresie i wniesienia w ustawowym terminie opłat za korzystanie ze środowiska. Strona złożyła informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska za 1. półrocze 2006 roku, które zostały wykorzystane do ustalenia 1 II SA/Kr 699/08 należnej opłaty. Dnia .........2006r. Departament Budżetu i Finansów Urzędu Marszałkowskiego Województwa ........powiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia opłaty za składowanie odpadów na składowisku Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. położonym w P. za 1. półrocze 2006 roku. Jednocześnie zwrócił się do ZGKiM o dostarczenie decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska, a w przypadku braku w/w decyzji o podanie ilości dób składowania odpadów w 1. półroczu 2006 roku. Ponadto urząd poinformował, iż w przypadku braku odpowiedzi zostanie naliczona opłata podwyższona za okres nieposiadania przez ZGKiM aktualnej decyzji, a ilość dób składowania zostanie określona w drodze oszacowania. W odpowiedzi na powyższe w dniu ......2006r. pismem z dnia .......2006r. Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu ZGKiM wskazał, iż otrzymał zezwolenie na eksploatację składowiska wraz z instrukcją eksploatacji składowiska w P. decyzją Starosty Powiatu........., która obowiązywała do dnia 31 grudnia 2007r. W 2005 roku Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. rozpoczął działania związane ze zmianą decyzji Starosty Powiatu K. z dnia .......2004r. zezwalającej na zbieranie odpadów i jej poszerzenia o unieszkodliwianie odpadów poprzez składowanie na składowisku, a która została pominięta w decyzji z dnia .......2004r. Starosta Powiatu ........wstrzymał wydanie "poszerzenia" decyzji do czasu przeprowadzenia kontroli przez .........Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. Po jej zakończeniu, pismem z dnia ....... maja 2006r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania użytkowania składowiska. Dnia ....... maja 2006r. ZGKiM złożył odwołanie, w wyniku którego ........Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania użytkowania składowiska odpadów innych niż niebezpieczne. W dniu .......września 2006r. Starosta Powiatu..........., na wniosek strony, zmienił swoją decyzję z dnia ..........2004r. i poszerzył zakres o zezwolenie na unieszkodliwianie odpadów innych niż niebezpieczne na składowisku w P. Równocześnie zatwierdzona została decyzja o składowaniu odpadów zgodnie z instrukcją eksploatacji składowiska w P., zatwierdzoną pismem z dnia ......... kwietnia 2003r. Poszerzenie decyzji z II SA/Kr 699/08 dnia .........kwietnia 2004r. przedłuża okres użytkowania składowiska do dnia.......grudnia 2009r. wg instrukcji składowania zatwierdzonej w 2003 roku. Urząd marszałkowski zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. o przekazanie wyjaśnień związanych z decyzją [......] ., w szczególności o wyjaśnienie, czy ZGKiM w S. posiada obowiązującą instrukcję eksploatacji dla składowiska w P., bądź czy toczy się postępowanie w sprawie wydania takiej decyzji. Starostwo Powiatu K. poinformowało, iż termin ważności decyzji zatwierdzenia Instrukcji Eksploatacji Składowiska Odpadów Komunalnych w P. minął dnia 31 grudnia 2005r. Ponadto Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. złożył wniosek dotyczący zatwierdzenia Instrukcji Eksploatacji Składowiska Odpadów Komunalnych w P., który jest w trakcie rozpatrywania. Natomiast zapis punktu ......decyzji Starosty Powiatu ...... z dnia [......] miał na celu zabezpieczenie właściwego, maksymalnie bezpiecznego korzystania ze środowiska, które to warunki zawierała już nieważna decyzja. Starostwo Powiatu ......wskazało również, że z obowiązujących przepisów dotyczących instrukcji eksploatacji składowisk odpadów komunalnych wynika, iż istnieją podstawy do odmowy wydania takiego zatwierdzenia. W związku z powyższym Marszałek uznał, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i nie znalazł podstaw do jego umorzenia. W trakcie postępowania wyjaśniającego Marszałek Województwa ........ustalił też, iż Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. w pierwszym półroczu 2006 roku nie posiadał decyzji zatwierdzającej Instrukcję Eksploatacji Składowiska Odpadów Komunalnych w P. Ponadto ustalono, iż Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów uiścił tylko część opłaty, tj. kwotę w wysokości [......] zł. Zgodnie z art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi, z zastrzeżeniem ust. 3-5, opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Istnieje więc konieczność ponoszenia opłat podwyższonych za każdą dobę składowania odpadów bez zatwierdzonej instrukcji. Ilość i rodzaj odpadów oraz ilość dób ich składowania na składowisku w P. w ....... półroczu 2006 roku II SA/Kr 699/08 została szczegółowo zestawiona w załączniku do niniejszej decyzji na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach za powyższy okres przekazanych przez Stronę i stanowi jej integralną część. W związku z powyższym Marszałek Województwa........, działając zgodnie z przepisem art. 288 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, ustalił opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu. Do ustalenia opłaty zostały wykorzystane złożone przez stronę dane zawarte w wykazach zawierających informacje o korzystaniu ze środowiska. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej S. Odwołujący się w uzasadnieniu odwołania podniósł, iż jego zdaniem instrukcja jest nadal obowiązująca, gdyż nie została anulowana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [......] wydaną na podstawie art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 128 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że termin obowiązywania decyzji Starosty K. z [......] , którą zatwierdzona została instrukcja minął z dniem 31 grudnia 2005r. Starosta K. [......] . wydając decyzję o poszerzeniu katalogu składowanych odpadów faktycznie zalecił w pkt ....., aby odbywało się to zgodnie z instrukcją eksploatacji, zatwierdzoną decyzją wymienioną w pkt ...... Mogło to przez skarżącego zostać odebrane jako dalsze obowiązywanie decyzji. Jednakże jakiekolwiek wątpliwości zostały jednoznacznie wyjaśnione poprzez wydanie [......] . przez Starostę K. o, na wniosek ZGKiM - S. drugiej decyzji, którą odmówiono wnioskodawcy wydania zatwierdzenia instrukcji eksploatacji Składowiska Odpadów Komunalnych w P. z powodu niedostosowania się do wymogów ustawy o odpadach. Decyzja ta, po zaskarżeniu, została w dniu .......2007r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymana w mocy. Zatem Marszałek Województwa ......... orzekał w sytuacji, gdy odwołujący się nie dysponował zatwierdzoną instrukcją eksploatacji. Bez posiadania aktualnej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi podwyższone opłaty a więc takie, jakie zostały ustalone przez Marszałka Województwa........., co zdaniem Kolegium przesądza o II SA/Kr 699/08 prawidłowości decyzji organu l instancji. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Gmina S. posiada składowisko odpadów w P. , które zostało zbudowane na podstawie pozwolenia z dnia .......1988r. i w trakcie eksploatacji zostało przekazane budżetowemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. powołanego Decyzją Rady Miasta i Gminy S. na podstawie stosownych rozporządzeń. W trakcie realizacji zadań zgodnie z obowiązującymi przepisami została opracowana instrukcja eksploatacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, która ..........2003r. decyzją Starosty .... została zatwierdzona i obowiązywała do 31 grudnia 2005r. ............2004r. na wniosek dyrektora ZGKiM w Słomnikach Starosta K. wydał decyzję, którą udzielił dyrekcji ZGKiM w S. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów innych niż niebezpieczne, określając termin jej obowiązywania do ..... kwietnia 2009r. Decyzją z dnia .........2006r. Starosta K. poszerzył decyzję poprzednią w ten sposób, że poszerzony został jej zakres w zakresie katalogu zbieranych odpadów, a ponadto dopisał punkty ....... W punkcie ...... decyzji nakazano, że odpady mają być składowane zgodnie z instrukcją eksploatacji składowiska w P. zatwierdzoną decyzje Starosty ...... z dnia ........ 2003r. Decyzje te nie zostały nigdy anulowane wobec powyższego Zakład dysponuje instrukcją obsługi eksploatacji składowiska do dnia dzisiejszego. Skarżący podniósł, że ZGKiM w S. przedstawił w Urzędzie Marszałkowskim do zatwierdzenia instrukcję obsługi składowiska w P. uwzględniającą monitoring wód, który został wykonany przez Gminę S. na podstawie stosownej dokumentacji i zezwoleń zatwierdzonych przez Starostę ...... Instrukcja ta nie została zatwierdzona, od czego ZGKiM złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem sądu sygn. akt li SA/Kr 1076/07 z dnia 28 grudnia 2007r. uchylił zaskarżone decyzje organu l instancji oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego do ponownego rozpatrzenia. II SA/Kr 699/08 Skarżący podkreślił, że decyzja Starosty ........ z dnia ..........2006r. w punkcie ....... jednoznacznie określała sposób składowania zgodnie z instrukcją zatwierdzoną ....... kwietnia 2003r. bez wskazania na konieczność opracowania nowych instrukcji eksploatacji wysypiska, a wcześniejsza decyzja poszerzona wyżej wymienioną decyzją obowiązywała do 29 kwietnia 2009r. Ponadto okres od 1 stycznia 2006r. do ....... września 2006r. był okresem........??? była prowadzona kontrola przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. zakończona umorzeniem postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji wstrzymującej użytkowanie wysypiska odpadów inne niż niebezpieczne i obojętne w P. Skarżący wskazał, że dnia .......... 2006r. została wydana decyzja o poszerzeniu zakresu decyzji Starosty ......... z dnia .........2004r. i zezwolenie na unieszkodliwianie odpadów inne niż niebezpieczne. Zdaniem skarżącego, pomimo, że ZGKiM w S. realizował wszystkie zobowiązania i wykonywał w miarę możliwości kolejne zlecenia, zostało wszczęte przez Marszałka Województwa............ postępowanie w sprawie naliczania opłaty za brak instrukcji eksploatacyjnej. Decyzja Starosty Powiatowego z .........2006r. zamyka cały proces rozpoczęty jeszcze w 2005r. i dopuszcza eksploatację zgodnie z w/w instrukcją. Nie zatwierdzenie instrukcji na eksploatację i monitoring wysypiska w P. , które zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego winno być ponownie rozpatrzone, zostało umorzone decyzją Starosty ......... z dnia [.....] w której orzeczono o umorzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów komunalnych w P. wszczętą na wniosek ZGKiM w S. , uzasadniając orzeczenie decyzją z dnia [.....] stanowiącą zgodę na zamknięcie składowiska. Zamknięcie postępowania i podjęte decyzje Starosty K. winny odnosić się do całego zagadnienia, czyli również do rozpoczętych i toczących się postępowań o opłacie, ponieważ stwarza to precedens do kolejnych roszczeń w następnych okresach pomimo toczących się różnych postępowań związanych z tematem składowiska w P.. ZGKiM o powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przed podjęciem decyzji o utrzymaniu decyzji Starosty K. w Sprawie naliczenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska o umorzeniu postępowania w sprawie zatwierdzenia instrukcji eksploatacji wysypiska. Skarżący podniósł, że został pozbawiony nabytych praw wynikających z II SA/Kr 699/08 decyzji Starosty K. Nie zostały anulowane żadne decyzje o składowaniu według wcześniej zatwierdzonej instrukcji eksploatacji składowiska. Zarzucił też, że Kolegium, rozpatrując odwołanie nie wzięło pod uwagę umorzenia postępowania przez Starostę K. w przedmiocie zatwierdzenia instrukcji, co powoduje brak możliwości obrony przez ZGKiM w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego i wyliczonych kar. Skarżący wskazał też, że jeśli decyzja Starosty jest prawomocna z uwagi na wydaną decyzję o likwidacji wysypiska z dnia [.....]. i zamyka postępowanie rozpoczęte 26 października 2006r, to winna ona zamykać również wszystkie postępowania, a tym samym postępowanie o naliczaniu kary. Nie zamknięcie postępowania w sprawie kary stwarza możliwość dowolnej interpretacji Urzędu Starosty w kolejnych latach, aż do czasu wydania decyzji o likwidacji tj. [.....] ., bo przecież instrukcji nie było nadal - według interpretacji Starosty. Skarżący zaznaczył, że wszczęte postępowanie obejmuje okres od 1 stycznia 2006r. do 30 czerwca 2006r., a przecież ZGKiM prowadził postępowanie o umorzenie zamknięcia wysypiska i .........2006r. złożył dodatkowy wniosek o zezwolenie na unieszkodliwianie odpadów który został pozytywnie rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl. art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. II SA/Kr 699/08 W toku sądowej kontroli postępowania administracyjnego stwierdzono, że skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wymaga podkreślenia, iż opłata za korzystanie ze środowiska, o której mowa w przepisie art. 272 pkt. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, póz. 902 ze zm.) zwanej dalej ustawą, jest jednym z finansowo-prawnych środków ochrony środowiska, obok wymienionych w pkt. ....) i ......) tego przepisu administracyjnej kary pieniężnej, oraz podatków i danin publicznych służących celom ochrony środowiska. Opłata ta, jak wynika z treści art. 273 ust. 1 ustawy ponoszona jest (m. in.) za składowanie odpadów (pkt. ..... przepisu), przy czym zgodnie z treścią art. ..... pkt. ...... ustawy przez odpady rozumie się odpady w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 20007 r. nr 39, póz. 251 i Nr 88, póz. 587). Z powyższego wynika, że składowanie odpadów jest korzystaniem ze środowiska, z którym związany jest obowiązek ponoszenia opłaty, o której mowa w art. 273 ustawy i której wysokość, krąg podmiotów obowiązanych do jej ponoszenia, oraz zasady wnoszenia określają dalsze przepisy ustawy zamieszczone w jej dziale II Tytułu V. Podstawę prawną wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 1 ustawy. Art. 276 stanowi : Podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Przepis ten reguluje sytuację, w której zachodzi konieczność posiadania pozwolenia na korzystanie ze środowiska, ale korzystający ze środowiska zezwolenia takiego nie posiada. Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że ustawodawca nałożył na podmioty korzystające ze środowiska różnego rodzaju obowiązku finansowe, w zależności od sytuacji, w jakiej dany podmiot ze środowiska korzysta i sposobu korzystania z niego. Art. 272 pkt. 1 przewiduje obowiązek ponoszenia opłaty za korzystanie ze środowiska zgodnie z prawem, administracyjne kary pieniężne (art. 272 pkt. 2) wymierzane są w przypadku naruszenia warunków zawartych w pozwoleniu na korzystanie ze środowiska, natomiast za korzystanie ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub decyzji (art. 276 ust. 1) podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłatę podwyższoną. Wobec wskazanej przez organ jako podstawy prawnej art. 276 ust. 1 ustawy, należało więc udzielić odpowiedzi na pytanie, czy stan sprawy upoważniał 8 II SA/Kr 699/08 organ do wymierzenia opłaty, o której mowa w tym przepisie, tj. opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska. Stwierdzić należy w tym miejscu, że ustalony przez organ i nie kwestionowany przez stronę skarżącą stan faktyczny sprawy nie budzi -w świetle znajdującego się w aktach materiału dowodowego - zastrzeżeń ani wątpliwości. Bezsporne jest również, że na rzecz strony skarżącej wydana została przez Starostę Powiatowego w K. decyzja z dnia [.....] udzielająca zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów innych niż niebezpieczne (z grup określonych w decyzji), zmieniona następnie decyzją z dnia [.....] w ten sposób, że został poszerzony jej zakres o zezwolenie na unieszkodliwianie dodatkowych rodzajów odpadów (k. .... akt adm.) Nadto decyzją z dnia [.....] wydaną przez ten sam organ na podstawie art. 3 ustawy o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 53 ustawy z dnia 27. 04. 2001 r. o odpadach została zatwierdzona instrukcja eksploatacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętnych w P. Decyzja ta obowiązywała do dnia 31 grudnia 2005 r. Z przedstawionego wyżej stanu prawnego, w szczególności art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 1 ustawy wynika, że ową "inną decyzją", o której mowa w art. 276 ust. 1, w przypadku działalności prowadzonej przez stronę skarżącą jest decyzja zatwierdzająca instrukcję eksploatacji składowiska odpadów, o której mowa w przepisie art. 53 ustawy o odpadach. Korzystanie ze środowiska polegające w niniejszej sprawie na składowaniu przez skarżącego odpadów bez uzyskania takiej decyzji skutkuje zaistnieniem ustawowej przesłanki poniesienia przez podmiot korzystający ze środowiska opłaty podwyższonej. Ustawodawca nie przewidział od powyższej regulacji żadnych wyjątków, zatem zdaniem sądu, brak jakichkolwiek podstaw pozwalających na odstąpienie od obowiązku ponoszenia przez stronę skarżącą opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w okresie od ...... stycznia 2006 r. do ..... czerwca 2006 r. prowadził działalność polegającą na korzystaniu ze środowiska - składowaniu odpadów (za co uiścił opłatę za korzystanie ze środowiska w kwocie [.....] zł), oraz że nie posiadał decyzji, o której mowa w art. 53 ustawy o odpadach., tj. zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów w tym okresie. Zarzuty skargi, kwestionujące zasadność wymierzenia przez organ opłaty podwyższonej nie mogą odnieść w takim stanie sprawy pożądanego przez skarżącego skutku. Okoliczności wynikające II SA/Kr 699/08 z toczących się i zakończonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji postępowań administracyjnych w przedmiocie wstrzymania użytkowania składowiska odpadów w P. , zamknięcia składowiska, oraz umorzenia w związku z tym postępowania w sprawie dot. zatwierdzenia instrukcji eksploatacji składowiska nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej. Ani przedmiot postępowań, na które powołuje się skarżący, ani ich wynik nie mogą mieć wpływu na ocenę zasadności zastosowania przez organy przepisów nakładających obowiązek poniesienia przez podmiot opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska. Należy w całości podzielić pogląd prezentowany przez K. Gruszeckiego (K. Gruszecki Prawo ochrony środowiska, Komentarz, Lex a Wolters Kłuwer business 2 wydanie, kom. do art. 276 ustawy) o braku jakichkolwiek podstaw pozwalających na odstąpienie od obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych, co wynika zarówno z gramatycznej wykładni art. 296 ust. 1 i art. 292 ustawy, jak i z zasady praworządności, z której wynika, że organy administracji są zobowiązane z urzędu do przestrzegania przepisów prawa. W kwestii charakteru prawnego obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w Wyroku z dnia 17.03.2006 r. sygn. akt II OSK 646/05, teza 1. (lex nr 198331) stwierdził: " Artykuł 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.-Prawo ochrony środowiska(..) nie uzależnia obowiązku ponoszenia podwyższonych opłat od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych od odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ". Identyczne stanowisko przyjąć należy zdaniem sądu przy interpretacji art. 276 ust. 1 w związku z art. 293 ust. 1 ustawy. Skoro przepisy ustawy nie przewidują żadnej możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów, oznacza to, że ustawodawca ich nie przewidział i nie mogą one być wyinterpretowane (por. K. Gruszecki, op. cit). Nie ma także oparcia w przepisach prawa stanowisko skarżącego polegające na przyjęciu, iż decyzja Starosty K. z dnia [.....] zmieniająca decyzję z dnia [.....] tj. poszerzająca jej zakres, "przedłużała" obowiązywanie decyzji z dnia [.....] zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Przyjęcie takiego stanowiska byłoby również zdaniem sądu sprzeczne z treścią decyzji z dnia [.....] II SA/Kr 699/08 Wynikają z niej bowiem wyłącznie nakazane przez organ warunki składowania "nowych" odpadów, o które poszerzono zezwolenie uzyskane na mocy decyzji z ........2004 r. Brak było również podstaw w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia........2003 r. zatwierdzającej instrukcję, skoro okres jej obowiązywania wynikał wprost z pkt. ..... sentencji (k. ..... akt adm.). Nie zachodziła zatem sytuacja będąca przedmiotem regulacji przepisu art. 162 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba także podkreślić, że czym innym jest legitymowanie się przez podmiot decyzją zezwalającą na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów, a czym innym jest posiadanie decyzji zatwierdzającej instrukcję korzystania ze składowiska. Są to decyzje regulujące całkowicie różne materie, wydawane w oparciu o różne podstawy prawne (art. 28 i art. 53 ustawy o odpadach) i posiadanie decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności, o której mowa w art. 28 ustawy o odpadach nie może zastąpić decyzji o zatwierdzeniu instrukcji eksploatacji składowiska. Tylko i wyłącznie uzyskanie decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów pozwala podmiotowi prowadzącemu działalność w tym zakresie uiszczanie opłat, o których mowa w art. 273 ust. 1 ustawy, tj. należnej za korzystanie ze środowiska. W przeciwnym wypadku organ wskazany w art. 288 ustawy tj. marszałek województwa ma podstawę do wymierzenia opłaty podwyższonej. Nie mogą mieć także przy ocenie zaskarżonego aktu znaczenia względy słusznościowe, które podnosi skarżący, ponieważ kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega na ocenie zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej. Na marginesie jedynie zauważyć należy, że skarżący, jak wynika z akt sprawy (kserokopia decyzji Starosty ........ z .......k. ...... akt adm.), z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów wystąpił w dniu .........2006 r. a więc ponad dziewięć miesięcy po upływie terminu ważności decyzji z dnia .........zatwierdzającej instrukcję. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego istnienia podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów stwierdzić należy, biorąc pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko, że organ nie miał podstaw do umorzenia postępowania, lecz miał obowiązek rozstrzygnąć merytorycznie sprawę, której przedmiotem było wymierzenie opłaty podwyższonej. Na brak przesłanek umorzenia postępowania wskazał organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej II SA/Kr 699/08 decyzji i stanowisko to nie zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwestionowane. Natomiast zamieszczenie w tej kwestii odrębnego wyrzeczenia w sentencji decyzji organu pierwszej instancji uznać należy w tej sytuacji za błąd redakcyjny, stanowiący naruszenie przepisu art. 107 § 1 kpa, nie mające jednak znaczenia dla prawidłowo podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej, a więc nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. Skoro zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, przy równoczesnym stwierdzeniu przez sąd braku innych naruszeń prawa dających podstawę do orzeczenia w sposób wskazany w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., należało w oparciu o art. 151 ustawy skargę oddalić. 12

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło