I SA/Wa 983/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi S. J. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku S. J. G., A. G., M. G. i Z. K., utrzymał w mocy postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury podał, że Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1969 r. nr [...] odmawiającej dotychczasowym właścicielom A. i S. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury wskazał, że stosownie do przepisu art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się powinien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji do konkretnego podmiotu prawa. Minister Infrastruktury powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2001 r. sygn. akt I SA 2326/00, LEX nr 54528 uznał, że możliwość ta powinna istnieć przy tym aktualnie, a nie w przyszłości wywołanej odrębnym zdarzeniem prawnym. Zatem, aby mieć przymiot strony, należy wskazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Interes prawny w postępowaniu dotyczącym nieruchomości należy rozumieć jako posiadanie tytułu prawnego, tj. prawa własności, prawa użytkowania wieczystego albo prawa rzeczowego ograniczonego do nieruchomości, w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Osoby, które dysponują tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości (np. użytkownicy wieczyści) posiadają interes prawny. Minister Infrastruktury stwierdził, że stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony albo z urzędu. Wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego, mającego za zadanie ustalenie czy kontrolowany akt nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa – może być złożony przez osobę, której przysługuje przymiot strony w rozumieniu przepisów kpa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30.11.2004r.. sygn. akt IV SA/Wa 290/04). W związku z powyższym, atrybut strony postępowania przysługuje nie tylko stronom postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanych decyzji dekretowych, lecz każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Minister Infrastruktury zaznaczył, że stroną w niniejszej sprawie są wnioskodawcy (jako spadkobiercy byłych właścicieli), a także użytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości będący zarazem właścicielami wykupionych lokali w budynku przy ul. [...]. Dlatego też, spadkobiercy nieżyjącego S. M. - właściciela lokalu nr [...] - posiadają legitymacje strony. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w jej miejsce wstępują następcy prawni. Minister Infrastruktury podkreślił, że wykazanie następstwa prawnego na podstawie nabytych praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, następuje według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z treścią art. 1025 § 2 kc domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, jest spadkobiercą. Jest to domniemanie ustawowe, skuteczne wobec wszystkich, w tym organów administracji publicznej. Minister Infrastruktury, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1421/00, ONSA 2003/2/64 oraz zgodnie z art. 28 kpa w związku z art. 1025 § 2 kc uznał, że ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych. W ocenie organu zarzut skarżących, że organ administracji nie wystąpił do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, zgodnie z art. 100 § 1 kpa jest nieuzasadniony. Potwierdzeniem tego jest wniosek Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie ustanowienia kuratora spadku po zmarłym S. M. celem reprezentowania interesów jego spadkobierców w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, który został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] marca 2005 r. sygn. akt [...], wobec trwającego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. pod sygn. akt [...]. Minister Infrastruktury stwierdził, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że K. M. w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. miał ustanowionego pełnomocnika w osobie adwokata H. M. Przy ustanowieniu pełnomocnika obowiązuje koncepcja ograniczonego formalizmu. Pełnomocnictwo musi być udzielone wprost, a nie może być domniemane (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r., IV SA 1044/96, LEX nr 45639). Minister Infrastruktury stwierdził, że w aktach sprawy brak jest natomiast pełnomocnictwa do prowadzenia spraw administracyjnych jego mocodawcy, jak również pełnomocnik nie zgłosił swego udziału w niniejszym postępowaniu. Wobec tego zarzut, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 kpa) jest bezzasadny. Ponadto z notatki służbowej z dnia 5 stycznia 2007 r. wynika, że wymieniony adwokat jest na emeryturze. Minister Infrastruktury stwierdził, że do akt sprawy nie wpłynęło postanowienie o nabyciu spadku po S. M. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. G.; zarzucając naruszenie: art. 2, 7 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez nierówne traktowanie uczestników postępowania; art. 28, 32 i 34 kpa przez niepodjęcie wszelkich odpowiednich działań w celu wyznaczenia przedstawiciela dla osoby nieobecnej; art. 35 § 1 kpa poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki; art. 97 § 1 i § 2 w zw. z art. 100 § 1–3 kpa przez nieuwzględnienie ustania przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania – wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to nie narusza prawa, a przy jego podjęciu nie uchybiono zasadom i przepisom postępowania administracyjnego. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1969 r. odmawiającej dotychczasowym właścicielom A. i S. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1969 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku Z. W., A. G., M. C., S. J. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1969 r. odmawiającej dotychczasowym właścicielom A. i S. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] - do czasu przedłożenia postanowienia sądu o nabyciu spadku po zmarłej stronie postępowania, tj. po S. M. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i nadal istnieje w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a stosownie do § 2 tego artykułu, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Jeśli zatem postanowienie z dnia [...] czerwca 2003 r. o zawieszeniu postępowania – do czasu przedłożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po S. M., jest ostateczne i pozostaje w obrocie prawnym, organ prawidłowo odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Zawieszone postępowanie będzie mogło zostać podjęte dopiero po ustaniu przyczyny zawieszenia, czyli po przedstawieniu postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku po S. M. Wprawdzie dopiero w ostatnim zdaniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Minister Infrastruktury odniósł się do przyczyny zawieszenia postępowania i stwierdził, że do chwili wydania postanowienia do akt sprawy nie wpłynęło postanowienie o nabyciu spadku po S. M., jednakże należy uznać, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie poprzedzające nie naruszają prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1