II SA/Kr 410/08
WyrokWSA w Krakowie2008-10-31
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Jan Zimmermann, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy użytkownik nieruchomości, który nie jest jej właścicielem ani użytkownikiem wieczystym, posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę z powodu braku legitymacji skarżącej. Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym i wymaga istnienia interesu prawnego naruszonego uchwałą. Interes prawny musi być oparty na obowiązującej normie prawnej, a ograniczone prawa rzeczowe, w tym użytkowanie wynikające z umowy cywilnoprawnej, nie mogą stanowić podstawy do jego wywodzenia.Stan faktyczny
Skarżąca M.D., użytkownik nieruchomości położonej na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie uchwalenia tego planu. Zarzuciła brak zgodności planu ze studium oraz uchybienia procesowe. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Organ gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując władztwem planistycznym i brakiem naruszenia interesu prawnego skarżącej, powołując się na art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA Jan Zimmermann / spr. / WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2008 r. sprawy ze skargi M. D. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy dla obszaru I - skargę oddala -
IISA/Kr 410/08
UZASADNIENIE
Rada Gminy w M. podjęła w dniu [...] Uchwałę Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. dla obszaru [...].
W dniu [...] 2008 r. skargę na powyższą uchwałę skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.D. , zam. w Z. , przy ul.[...]. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia uprawnienia, skierowanym do Rady Gminy M. w dniu [...] 2008 r.
Skarżąca stwierdziła, że jest użytkownikiem nieruchomości utworzonej z działki nr [...] położonej w M. gm. M. Działka ta znajduje się w obszarze użytków rolnych oraz terenów zieleni objętych formami ochrony przyrody z bezwzględnym zakazem zabudowy. Zarzuca ona brak zgodności planu z ustaleniami studium oraz uchybienia procesowe, polegające na nie ponowieniu poszczególnych etapów procedury planistycznej mimo wprowadzenia zmian do planu.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Powołano się tu na władztwo planistyczne Gminy i stwierdzono, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wprowadzono zapisy określające maksymalną koncentrację nowej zabudowy w strefach istniejącego inwestowania lub w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących dróg, mające na celu Przeciwdziałanie tendencjom rozproszenia zainwestowania kubaturowego oraz sprzyjanie osiągnięciu ładu przestrzennego. Zgodnie z koncepcją polityki przestrzennej gminy w planie zagospodarowania przestrzennego, w celu powstrzymania procesu rozwoju zabudowy rozproszonej prowadzono zakaz lokalizacji nowego zainwestowania kubaturowego w terenach, na których nie zostały przewidziane planem i przepisami odrębnymi. Jednocześnie istniejącą zabudowę rozproszoną przeznaczono do zachowania lub adaptacji z możliwością odbudowy, zabudowy, nadbudowy budynków oraz lokalizacji nowych budynków uzupełniających.
Stwierdzono dalej, że skarga jest bezzasadna, albowiem nie został w żaden sposób naruszony interes prawny skarżących. Zgodnie z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego lub jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Zaznaczono, że nie nastąpiła okoliczność uniemożliwiająca lub ograniczająca korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Podstawowym zagadnieniem, jakie należało rozpatrzyć w niniejszej sprawie jest kwestia legitymacji skargowej strony skarżącej. Tylko bowiem istnienie tej legitymacji umożliwia Sądowi rozpatrywanie kolejnych zarzutów wniesionej skargi i analizę legalności zaskarżonej uchwały. Brak legitymacji prowadzić musi do oddalenia skargi i do pominięcia w rozważaniu Sądu wszelkich elementów merytorycznych sprawy.
Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy (w tym na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) wynika z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Przepis ten uzależnia legitymację do wniesienia takiej skargi w pierwszym rzędzie od istnienia po stronie podmiotu skarżącego interesu prawnego i to interesu, który byłby naruszony poprzez zaskarżana uchwałę.
Pojęcie interesu prawnego i jego zakres są przedmiotem bardzo obfitej literatury z zakresu prawa administracyjnego oraz obszernego orzecznictwa sądowego. Do podstawowych cech interesu nazywanego interesem prawnym, odróżnianego od interesu faktycznego należy to, że interes ten musi być oparty o obowiązującą normę porządku prawnego. Może być to norma należąca do jakiejkolwiek gałęzi prawa -także do prawa cywilnego, a w szczególności może to być norma wywodzona z art. 140 k.c., ustanawiającego prawo własności i jego gwarancje albo też norma wywodzona z art. 233 k.c., regulującego prawo użytkowania wieczystego. Konieczność oparcia interesu prawnego o obowiązującą normę porządku prawnego oznacza jednocześnie, że interes ten nie może mieć charakteru pochodnego i nie może być wywodzony z jakiejkolwiek czynności prawnej, w tym z umowy cywilnoprawnej, nawet zawartej w formie aktu notarialnego. Wynika stąd jednoznacznie, a kwestia ta jest w doktrynie i w orzecznictwie bezsporna, że ograniczone prawa rzeczowe, w tym użytkowanie, nie mogą być podstawą dla interesu prawnego w prawie administracyjnym.
W analizowanej tu sprawie jest bezspornym, że skarżąca M.D. jest użytkownikiem nieruchomości położonej na terenie objętym zaskarżonym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie jest jej właścicielem ani użytkownikiem wieczystym, toteż jej prawo ma charakter pochodny. Prawo to, jako wynikające z umowy cywilno-prawnej, nie może być zatem podstawą do wywodzenia z niego interesu prawnego, a w szczególności do budowania na nim legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W tych okolicznościach Sąd stwierdził brak u M.D. legitymacji do wniesienia skargi i z tego powodu skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 101 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło