II OSK 378/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA del. Zofia Flasińska Sędzia NSA Leszek Leszczyński Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1258/08 w sprawie ze skargi Gminy Dźwierzuty na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 lipca 2008 r. nr GZ.tr.057-602-274-1/08 w przedmiocie ochrony gruntów leśnych i rolnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Gminy Dźwierzuty o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 31 października 2008 r., sygnatura akt IV SA/Wa 1258/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: MRiRW) z dnia 3 czerwca 2008 r., nr GZ.tr.057-602-274/08 w sprawie ze skargi Gminy Dźwierzuty na decyzję MRiRW z dnia 4 lipca 2008 r., nr GZ.tr.057-602-274-1/08 w przedmiocie ochrony gruntów rolnych i leśnych. W uzasadnieniu WSA wskazał, że w wyniku rozpoznania wniosku Wójta Gminy Dźwierzuty o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 1,77 ha gruntów rolnych klasy III, położonych na terenie wsi Dźwierzuty i przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod tereny zabudowy usług turystyki, zieleni urządzonej oraz komunikacji, decyzją z dnia 3 czerwca 2008 r., znak: nr GZ.tr.057-602-274/08 MRiRW odmówił zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze przedmiotowych gruntów rolnych. Po otrzymaniu decyzji odmawiającej wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze wspomnianych 1,77 ha gruntów rolnych, Wójt Gminy Dźwierzuty wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją dnia 4 lipca 2008 r., nr GZ.tr.057-602-274-1/08 MRiRW utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266 ze zm. - dalej jako: uogril) wyraźnie precyzują, że na cele nierolnicze i nieleśne powinny być przeznaczane przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Tylko w wyjątkowym przypadku MRiRW może wyrazić zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów lepszej jakości. Wobec powyższego, przeznaczenie na cele nierolnicze 1,77 ha gruntów rolnych klasy III, a zatem gruntów o wysokiej jakości, pod tereny zabudowy usług turystyki w tym przypadku byłoby działaniem nieracjonalnym z punktu widzenia ochrony gruntów rolnych. Ustosunkowując się do argumentów wójta zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, MRiRW stwierdził, że bezspornym faktem jest, iż wnioskowane grunty znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów przeznaczonych pod funkcję rekreacyjną. Zauważył jednak, że na terenie gminy Dźwierzuty jest ponad 80 % gruntów klas IV - VI, a w bezpośrednim sąsiedztwie wnioskowanych gruntów występują rozległe tereny nieużytków, zatem zgodnie z art. 6 ust. 1 uogril - to na nich winny być zlokalizowane planowane inwestycje. Ponadto z dołączonego do akt sprawy załącznika kartograficznego wynika, że duża część gruntów posiadających już zgodę na cele nierolnicze nie jest nadal zainwestowana. Istotny jest również fakt, iż wnioskowane obecnie grunty nie tworzą z gruntami posiadającymi zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze zwartego kompleksu, a "wcinają się" w tereny rolnicze. Zwrócono także uwagę, iż powierzchnia gleb w klasach bonitacyjnych I - III, stanowiących zaplecze żywnościowe kraju, w Polsce wynosi zaledwie 25 % ogólnej powierzchni użytków rolnych a zatem na 1 mieszkańca kraju przypada zaledwie około 0,12 ha gruntów klas I - III. Niezbędna jest więc szczególna ochrona gruntów rolnych klas I - III przed naporem urbanizacji, gdyż zainwestowanie tych gruntów może spowodować ich nieodwracalną degradację. Odnosząc się do przedstawianych przez wnioskodawcę argumentów ekonomicznych i lokalizacyjnych, MRiRW wskazał, iż nie może ustosunkować się do tej części uzasadnienia odwołania wójta, gdyż wykracza to poza jego właściwość rzeczową. Biorąc natomiast pod uwagę zgodność projektu planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Dźwierzuty organ podkreślił, że studium określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego, ale nie jest aktem prawa miejscowego. Jest ono oceniane przez wojewodę w zakresie jego zgodności z innymi przepisami prawnymi z kategorii planowania przestrzennego, a nie pod względem zasadności zmiany przeznaczenia. MRiRW podkreślił także, iż pozytywna opinia izby rolniczej jest jedynie jednym z elementów wniosku o zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze i nie wiąże go przy podejmowaniu decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniosła do WSA gmina Dźwierzuty, w uzasadnieniu wskazując, iż projekt miejscowego planu zagospodarowania terenu dla działki nr ewid. 93/3 jest zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Stanowi on także kontynuację użytkowania i zagospodarowania terenu z sąsiadującym otoczeniem. Z terenem objętym planem graniczą bowiem od strony zachodniej obszary zabudowy letniskowej, zagrodowej oraz obszary rekreacyjno-turystyczne, które uzyskały zgodę na wyłącznie z użytkowania rolniczego na cele nierolnicze. Podkreślono, iż sporny teren nie jest użytkowany rolniczo - obecnie są to łąki. Planowane zmiana była rozważana między innymi pod kątem strategicznego rozwoju gminy oraz obecnego zagospodarowania i użytkowania spornego gruntu oraz gruntów sąsiednich a zatem sama klasa gruntu nie powinna, tak jak wskazuje MRiRW, decydować o lokalizacji planowanych inwestycji. W ocenie strony skarżącej okoliczność, iż sporne grunty, pomimo ich wysokiej klasy, nie są użytkowane rolniczo, stanowi podstawę do ich przekształcenia na cele nierolnicze, tym bardziej, iż projektowane w planie użytkowanie i zagospodarowanie tych gruntów nie przyczyni się do degradacji gleby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. WSA podniósł, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej jako: NSA) wyrażenie, na podstawie art. 7 ust. 2 uogril, zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych i rolnych na cele nieleśne i nierolnicze następuje w formie decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga, że organ wyrażający zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze nie uzgadnia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz prowadzi własne postępowanie administracyjne mające na celu rozstrzygnięcie kwestii dopuszczalności przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Postępowanie to toczy się w związku z uchwalaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz nie w ramach tworzenia prawa miejscowego. Za takim stanowiskiem przemawia regulacja art. 7 uogril. Zgodnie z art. 7 ust. 3 powołanej ustawy wyrażenie zgody następuje na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i wymaga współdziałania (poprzez wyrażenie opinii) innych organów. Konsekwencją przyjęcia, że postępowanie w sprawie wyrażenia zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2 uogril, toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa) było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja MRiRW podlegały uchyleniu z tej przyczyny, że w postępowaniu nie brały udziału wszystkie podmioty mające przymiot strony, a więc - w rozpoznawanej sprawie - także wszyscy właściciele (wieczyści użytkownicy) działki nr 93/3, której to dotyczyło niniejsze postępowanie. WSA wskazał, że organ orzekający w sprawie, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 4 kpa, nie ustalił wszystkich stron/strony postępowania i nie zawiadomił ich/jej o jego wszczęciu. Ponadto z naruszeniem określonej w art. 10 kpa zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, nie zapewnił tym stronom udziału w każdym stadium postępowania. Sąd I instancji wskazał, że w wypadku, gdy strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa, w tym wypadku art. 28, art. 10 i art. 61 § 4 kpa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa), bez względu na to czy naruszenie prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnosząc skargę kasacyjną MRiRW zaskarżył ww. wyrok WSA w całości i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa przez przyjęcie, że MRiRW naruszył prawo czyli art. 28, art. 10 i art. 61 § 4 kpa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę strona skarżąca wniosła o 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie od strony skarżącej na rzecz MRiRW kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano, że twierdzenie WSA, iż przy rozpatrywaniu sprawy w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas III MRiRW nie ustalił wszystkich stron postępowania jest bezpodstawne, bowiem zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i 4 uogril wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze klas I - III o powierzchni powyżej 0,5 ha składa do MRiRW wójt (burmistrz, prezydent) za pośrednictwem marszałka województwa, który go opiniuje, a zatem tylko te organy są stroną w niniejszym postępowaniu. Potwierdzenie tej tezy znalazło swe odzwierciedlenie w podobnej sprawie, w wyroku NSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2003 r., sygn. akt. II SA 3491/01: "(...) właściciele działek objętych wnioskiem zarządu miasta nie mają przymiotu stron postępowania administracyjnego w sprawie o wyrażenie zgody na przeznaczenie ich gruntów leśnych pod budownictwo jednorodzinne. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie strony wynika jedynie z przepisów prawa materialnego kształtujących podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku składających się na jej interes prawny. Stosownie do art. 7 ust. 3 uogril wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia takich gruntów na inne cele następuje na wniosek zarządu gminy. Właściciele gruntów nie mają uprawnień do występowania z takim wnioskiem. Są oni tylko bezpośrednio zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy mając w niej interes faktyczny polegający na wzroście wartości nieruchomości.". W dalszej części uzasadnienia strona skarżąca podała jeszcze kilka cytatów z uzasadnień orzeczeń Sądów administracyjnych, które - jej zdaniem - potwierdzały jej argumentację. Dalej wskazano, że przedmiotem postępowania przed MRiRW jest tylko zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i stroną uprawnioną do występowania w tym postępowaniu jest tylko organ składający wniosek czyli w tym przypadku Wójt Gminy Dźwierzuty, który reprezentuje właścicieli gruntów objętych swoim wystąpieniem oraz marszałek województwa, który wyraża opinię co do wnioskowanych na cele nierolnicze gruntów rolnych. W związku z tym, że właściciele gruntów rolnych objętych wnioskiem o zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze nie mają interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym o zmianę przeznaczenia gruntów, lecz tylko interes faktyczny, a więc nie są stroną w tym postępowaniu, zarzut WSA dotyczący naruszenia art. 28 kpa a w konsekwencji art. 10 i art. 61 § 4 kpa jest bezzasadny. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Gminy Dźwierzuty wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od MRiRW na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym z tytułu zastępstwa prawnego w wysokości potrójnej minimalnej przewidzianej przepisami prawa. W uzasadnieniu wskazano, że stanowisko MRiRW jest oczywiście błędne a tym samym skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Ustosunkowując się do zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej wskazano, iż zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu za względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z powyższym, formułowanie przez stronę przeciwną wniosku jakoby wyłącznie organy, które biorą udział w postępowaniu, a więc wójt (burmistrz, prezydent), który składa wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze oraz opiniujący ten wniosek marszałek województwa, były jedynymi stronami postępowania jest bezzasadny. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż decyzja o zmianie przeznaczenia gruntów dotyczy zarówno prawa jak i też interesu prawnego właścicieli nieruchomości położonych w obrębie działki nr 93/3 stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego, a tym samym WSA słusznie przyjął, iż władcze rozstrzygnięcie organu o którym mowa w art. 7 ust. 2 uogril, stanowi podstawę do dokonania zmian w przepisach prawa miejscowego, jednakże wyrażenie przez organ zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze nie oznacza, że organ ten uzgadnia projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa). W tej sprawie przesłanki nieważności nie wystąpiły. Przechodząc do analizy podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa przez przyjęcie, że MRiRW naruszył prawo czyli art. 28, art. 10 i art. 61 § 4 kpa, dające podstawę do wznowienia postępowania - nie znajduje on uzasadnienia w okolicznościach rozpatrywanej sprawy. Należy wskazać, że obie strony niniejszego postępowania (Gmina Dźwierzuty jak i MRiRW) są zgodne co do tego, że właściciele gruntów rolnych objętych wnioskiem o zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze mają interes w postępowaniu o zmianę przeznaczenia gruntów. Spór pomiędzy stronami dotyczył zaś formy tego interesu. Strona skarżąca a za nią WSA uznawała istnienie interesu prawnego po stronie właścicieli gruntów rolnych objętych wnioskiem o zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze, zaś MRiRW uznawał, że właściciele gruntów rolnych objętych wnioskiem o zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze posiadają w niniejszej sprawie tylko interes faktyczny, "bowiem właściciele gruntów nie mają uprawnień do występowania z takim wnioskiem, gdyż są oni tylko bezpośrednio zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy mając w niej interes faktyczny polegający na wzroście wartości nieruchomości". Zdaniem NSA, rację w sprawie ma Sąd I instancji. Skoro przepisy uogril nie zawierają szczególnych uregulowań dotyczących strony postępowania administracyjnego (jak to ma miejsce chociażby w art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm./ to należy stosować ogólne przepisy dotyczące postępowania administracyjnego, a wiec kpa. Z art. 28 kpa wynika zaś, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Obecnie - jak trafnie wskazał Sąd I instancji - źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa mogą być nie tylko przepisy prawa administracyjnego, ale również przepisy prawa cywilnego, w szczególności prawa rzeczowego. Inaczej mówiąc, to właśnie prawo własności może w wielu wypadkach stanowić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o przysługujących jej prawach strony. W orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, wyrażony m. in. w uchwale składu 5 sędziów z dnia 26 listopada 2001 r., OPK 19/01 (ONSA z 2002 r., z. 2, poz. 68), że źródłem interesu prawnego, o którym mówi art. 28 kpa może być prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe (por. również np. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1982 r., SA/Kr 517/81, ONSA z 1982 r., nr 1, poz. 11: "Właściciel nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja państwowa, jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, ma więc interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu dotyczącym jego nieruchomości"; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1984 r., SA/Kr 602/84, ONSA z 1984 r., nr 1, poz. 57: "1. Właściciel nieruchomości przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego na realizację inwestycji uspołecznionej uczestniczy jako strona w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym ustalenia miejsca i warunków realizacji tej inwestycji oraz zatwierdzenia jej planu realizacyjnego. 2. Rozpoznanie zastrzeżeń właściciela wywłaszczonej nieruchomości do planu realizacyjnego inwestycji spoczywa na organie zatwierdzającym ten plan, a nie organie wywłaszczającym"). Tak więc interes w załatwieniu sprawy zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych mają również ich właściciele. Wynika to z faktu, że decyzja w przedmiocie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze związana jest z wykonywaniem własności nieruchomości i może ograniczyć dysponowanie własnością, gdyż np. utrudnia obrót nieruchomościami czy też ogranicza możliwości ich zabudowę. NSA podkreśla, że decyzje MRiRW są decyzjami administracyjnymi, które dotyczą konkretnego, oznaczonego indywidualnie terenu, z których wynikają określone prawa (uprawnienia) do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej i towarzyszące im obowiązki, przenoszone wraz z prawem do terenu. Oczywiste jest także, iż ewentualna zmiana przeznaczenia gruntów rolnych położonych na określonej działce ma wpływ na wartość, sposób zagospodarowania i użytkowanie tej działki, a wyniki postępowania prowadzonego przez MRiRW mają bezpośredni związek z prawami o charakterze rzeczowym. Przecież zmiana przeznaczenia gruntów może też być często nieodwracalna w sytuacji, gdy "dobre" gleby (wysokiej klasy) zostaną zniszczone działalnością pozarolniczą. Dodatkowo należy podkreślić, że organ odwoławczy wyciąga zbyt daleko idące wnioski z okoliczności, że postępowanie w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na inne cele może być wszczęte wyłącznie na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta) gminy, wskazując, że niemożność wszczęcia takiego postępowania przez właścicieli gruntów objętych wnioskiem, dyskwalifikuje ich jako strony takiego postępowania. Zdaniem NSA, brak uprawnienia do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych nie przesądza automatycznie o braku przymiotu strony w tym postępowaniu, a - jak wskazano powyżej - stroną w tym postępowaniu jest właściciel nieruchomości objętej wnioskiem nie dlatego, że może złożyć wniosek w tej sprawie, lecz dlatego, że ma w tym interes prawny, oparty na prawie cywilnym - prawie rzeczowym. Biorąc powyższe pod uwagę i w pełni akceptując pogląd WSA stwierdzić należy, że stroną w rozpoznawanej sprawie był/byli także wszyscy właściciele (wieczyści użytkownicy) działki, której to dotyczyło niniejsze postępowanie, a tym samym WSA trafnie uchylił zaskarżone decyzje MRiRW, skoro organ ten naruszył prawo, w tym wypadku art. 28, art. 10 i art. 61 § 4 kpa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast żądanie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wniesione przez skarżącą gminę nie mogło zostać uwzględnione. Rozstrzygnięcie w tej kwestii Sąd oparł na § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, zm. Dz. U. z 2003 r. Nr 97, poz. 888 i Nr 212, poz. 2074). Pełnomocnik skarżącej gminy wniósł o zasądzenie należnych kosztów postępowania kasacyjnego, nie przedstawiając przy tym zestawienia kosztów, jakie poniósł w związku z postępowaniem kasacyjnym. Powołany wcześniej przepis rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadzi) sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł. W świetle tego unormowania jest rzeczą oczywistą, że przytoczony przepis nie przewiduje stawki minimalnej (a tym bardziej jej trzykrotności) za udział w postępowaniu kasacyjnym polegający na sporządzeniu i przesłaniu do NSA odpowiedzi na skargę kasacyjną, a zatem żądanie skarżącego nie mogło być uwzględnione. Jednocześnie należy zauważyć, że przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) cyt. rozporządzenia Min. Sprawiedliwości, choć nie określa stawek minimalnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie przez radcę prawnego odpowiedzi na skargę kasacyjną, to nie pozostaje w sprzeczności z unormowaniem zawartym w art. 204 p.p.s.a. Wykładnia systemowa obu tych przepisów prowadzi bowiem do wniosku, że w tym stanie prawnym warunkiem otrzymania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego przez stronę przeciwną stronie, która wniosła skargę kasacyjną, jest złożenie sądowi wykazu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, poniesionych np. w związku ze sporządzeniem odpowiedzi na skargę kasacyjną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.