VI SA/Wa 1224/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie liczby egzemplarzy broni palnej sportowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lutego 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi – skarżącego – Pana J. W. od decyzji Komendanta Policji w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. odmawiającą skarżącemu zmiany decyzji w zakresie ilości egzemplarzy broni posiadanych w celu sportowym, utrzymał w mocy ww. decyzję. Organ I instancji stwierdził, że Pan J. W. jest posiadaczem broni palnej sportowej w ilości 5 egzemplarzy (3 centralnego, 1 bocznego zapłonu oraz 1 broni gładkolufowej). Skarżący złożył wniosek o zmianę decyzji w zakresie ilości egzemplarzy broni, tj. wydanie mu pozwolenia dodatkowo na jeden egzemplarz broni centralnego zapłonu. W uzasadnieniu stwierdził, iż posiadane obecnie pistolet GLOCK oraz rewolwer S&W nie pozwalają na start we wszystkich zawodach, w których chciałby wziąć udział. Podniósł, że jest członkiem Związkowego Klubu Strzeleckiego i aktywnie uczestniczy w rywalizacji sportowej, jest sędzią klasy III oraz instruktorem strzelectwa sportowego. Dodatkowy egzemplarz broni pozwoli rozwijać mu kwalifikacje instruktorskie oraz podnosić wyniki sportowe. W toku postępowania organ ustalił, że skarżący ma dobrą opinię w miejscu zamieszkania, a posiadaną broń przechowuje zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Skarżący stwierdził, że nie był i nie jest zatrudniony w charakterze instruktora strzelectwa. Komendant Policji odmówił stronie rozstrzygnięcia zgodnego z jej wnioskiem. Skarżący wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie mu pozwolenia na 1 egzemplarz broni centralnego zapłonu. Zarzucił organowi I instancji niewzięcie pod uwagę jego interesu w posiadaniu dodatkowego egzemplarza broni do celów sportowych i nieuwzględnienie faktu, że drugi z klubów, do którego należy, nie posiada broni na świadectwo. Komendant Główny Policji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 155 k.p.a decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wskazał, iż odmowa zmiany decyzji rozszerzającej prawo do posiadania przez skarżącego broni palnej sportowej na kolejną jej jednostkę nie narusza jego interesu, bowiem dysponuje on w ramach pozwolenia 5 egzemplarzami broni, w tym 3 centralnego zapłonu. Zdaniem organu zmiana decyzji i przyznanie stronie prawa do posiadania kolejnej jednostki broni nie leży w interesie społecznym, który przejawia się w tym, aby w rękach osób fizycznych nie znajdowało się broni więcej, niż wynika to z autentycznej potrzeby realizacji celu, dla którego pozwolenie na broń przyznano. Wskazano, że skarżący nie przekonał organów Policji o konieczności posiadania dodatkowej jednostki broni palnej centralnego zapłonu, a tym samym nie wykazała, iż za zmianą decyzji przemawia jej słuszny interes. Powyższa ocena znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Komendant Główny Policji nie neguje faktu czynnego uprawiania sportu strzeleckiego przez skarżącego. Zwraca uwagę na to, że z tego powodu posiada on 5 egzemplarzy broni różnego rodzaju i służących do różnych konkurencji strzeleckich. Ponadto stwierdzono, że skarżący może w miejsce jednostki broni nie spełniającej jej oczekiwań, zakupić następną. Uznano, że o ile posiadany przez niego pistolet centralnego zapłonu GLOCK G 17 nie daje gwarancji uzyskiwania dobrych wyników podczas zawodów, to skarżący może go wymienić na inny model. Organ II instancji stwierdził, że okoliczność, iż jeden z klubów, którego strona jest członkiem nie posiada własnej broni obiektowej nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem brak jest przeszkód prawnych do wystąpienia przez ten klub o wydanie pozwolenia na broń obiektową, tzw. świadectwo broni. Natomiast drugi z klubów, do którego strona należy, posiada decyzję zezwalającą na posiadanie aż 266 egzemplarzy broni różnego rodzaju. Wskazano, że skarżący może, w zależności od klubu albo korzystać z własnej broni, albo też z klubowej. Stwierdzono, że potrzeby skarżącego w zakresie posiadania broni do celów sportowych są zaspokojone. Organ II instancji przyznał, że organ I instancji nie zakończył postępowania w sprawie w terminie, a w toku postępowania nie informował skarżącego o przyczynach niemożności zakończenia sprawy w terminie ustawowym i nie wyznaczał kolejnych terminów, czym naruszył przepisy k.p.a. jednak naruszenie to nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie daje podstawy do uchylenia decyzji. W skardze do sądu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie interesu prawnego oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej a także naruszenie prawa procesowego, tj. art. 6, 8, 80 i 107 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i stwierdził, że w świetle zebranych materiałów dowodowych interes w uzyskaniu pozwolenia na kolejny egzemplarz broni palnej sportowej musi ustąpić interesowi społecznemu, dla którego - zważywszy na reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji - jest istotne, aby rozszerzenie posiadanego przez skarżącego pozwolenia o kolejne jednostki broni było rzeczywiście uzasadnione faktami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. zapadła po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi – skarżącego – Pana J. W. od decyzji Komendanta Policji w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. odmawiającej skarżącemu zmiany decyzji w zakresie ilości egzemplarzy broni posiadanych w celu sportowym, utrzymał w mocy ww. decyzję. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Należy zauważyć, że jest to nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że pojęcie "nabycia prawa" należy w tym wypadku rozumieć szeroko. Przyjmuje się wręcz, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabywa prawo" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1985 r., sygn. akt III SA 1003/85, OSPiKA 1987, nr 7-8, poz. 163 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 50/99, niepubl.). Przepis art. 155 k.p.a. stanowi podstawę - w przypadku gdy spełnione zostaną wymienione w nim przesłanki - do uchylenia lub zmiany decyzji wówczas, gdy dotknięta jest ona wadami niekwalifikowanymi, a zatem takimi, które nie dają podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, zmierzającym do ustalenia zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Postępowanie to nie zmierza bowiem do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Rozstrzygnięcie podejmowane na gruncie powołanego przepisu ma charakter uznaniowy i podejmowane jest za zgodą strony. Na podstawie art. 155 k.p.a. mogą być zmienione lub uchylone zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje niewadliwe, wyłącznie jeżeli ich wzruszenie podyktowane jest względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony, a nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2000 r., sygn. akt V SA 1346/99, niepubl.). Przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 155 k.p.a., będzie każdy przepis prawa, którego zastosowanie uzasadni określony stan faktyczny. Zakres zastosowania nadzwyczajnej instytucji pozwalającej na wzruszenie decyzji (w tym także określonej w art. 155 k.p.a.) powinien być rozumiany ściśle, to jest w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia wspomnianej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Pogląd ten wynika wprost z reguły "exceptiones nosunt extentendae", zaś na konieczność jego przyjęcia wskazuje chociażby przyjęta zbiorcza nazwa dla tych instytucji, a mianowicie "nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji ostatecznych". Sugeruje to bowiem, iż mamy do czynienia z regulacją o charakterze wyjątkowym. Wszystkie zatem sytuacje faktyczne, które nie mieszczą się w dyspozycji danego przepisu prawa, kreującego instytucję nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej, nie pozwalają na skorzystanie z tej szczególnej formy działania organu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie art. 155 k.p.a. (i jego odpowiedników: w Ordynacji Podatkowej - tj. art. 253a), oraz w Kodeksie Celnym - art. 265) zwrócono uwagę na konieczność różnicowania dwóch rodzajów decyzji ostatecznych (uznaniowe, związane). Wskazano, iż charakter każdego z rodzajów rozstrzygnięć pozwala stosować nadzwyczajny tryb zmiany decyzji ostatecznej wyłącznie do pierwszych z nich, stanowi naturalną konsekwencję dotychczasowej linii orzeczniczej NSA. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 maja 2005 r. (sygn. akt I OSK i 756/04, niepubl.) Sąd podkreślił, iż uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Nie mieści się jednak w pojęciu interesu strony orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa, choćby zostało ono potwierdzone orzeczeniami sądu wydanymi w innych sprawach. Podobne stanowisko zajął NSA we wcześniej wydanym wyroku z dnia 4 października 1999 r. (sygn. IV SA 1459/97, niepubl.). Sąd zauważył wówczas, iż wzruszenie decyzji niewadliwych może dotyczyć tylko takich, które mają charakter uznaniowy, lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć. Wyłączone jest jednak zastosowanie tej instytucji do decyzji związanych. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Możność zastosowania artykułu 155 k.p.a. w sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego obowiązujących w okresie wydawania ostatecznych decyzji administracyjnych. Zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których decyzja została wydana, (por. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 1984 r., SA/Ka 660/83 - OSP 1986/7/134; glosa J. Borkowskiego - OSP 1986/7-8/134, z dnia 5 stycznia 2000 r., I SA 1826/98 - LEX nr 57178, z dnia 27 września 2002 r., III SA 330/01 - OSP 2004/9/111, glosa aprobująca: K. Celińska-Mysław -OSP 2004/9/111). Organy stwierdziły, że skarżący jest posiadaczem broni palnej sportowej w ilości 5 egzemplarzy (3 centralnego, 1 bocznego zapłonu oraz 1 broni gładkolufowej). Ustalono, że bierze systematyczny udział w zawodach sportowych, ma dobrą opinię w miejscu zamieszkania, a posiadaną broń przechowuje zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zdaniem organów zmiana decyzji i przyznanie stronie prawa do posiadania kolejnej jednostki broni nie leży w interesie społecznym, który przejawia się w tym, aby w rękach osób fizycznych nie znajdowało się broni więcej, niż wynika to z autentycznej potrzeby realizacji celu, dla którego pozwolenie na broń przyznano. Wskazano, że skarżący nie przekonał organów Policji o konieczności posiadania dodatkowej jednostki broni palnej centralnego zapłonu, a tym samym nie wykazał, iż za zmianą decyzji przemawia jego słuszny interes. Organy stwierdziły, że nie negują faktu czynnego uprawiania sportu strzeleckiego przez skarżącego, i z tego powodu wskazały, że posiada on 5 egzemplarzy broni różnego rodzaju i służących do różnych konkurencji strzeleckich. Ponadto wskazano, że skarżący może w miejsce jednostki broni nie spełniającej jej oczekiwań, zakupić następną. O ile zatem posiadany przez niego pistolet centralnego GLOCK G 17 zapłonu nie daje gwarancji uzyskiwania dobrych wyników podczas zawodów, to może go wymienić na inny model. Podzielając w pewnym zakresie argumenty organów należy zauważyć, że skarżący złożył wniosek o zmianę decyzji w zakresie ilości egzemplarzy broni, tj. wydanie mu pozwolenia dodatkowo na jeden egzemplarz broni centralnego zapłonu. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż posiadane obecnie pistolet GLOCK oraz rewolwer S&W nie pozwalają na start we wszystkich zawodach, w których chciałby wziąć udział. Zdaniem Sądu organy nie zbadały kwestii dostępności do tego typu broni na zawodach sportowych. Ponadto nie wskazały różnic zarówno treningowych jak też w ramach zawodów sportowych przy użyciu pistoletu GLOCK oraz rewolweru S&W. W tym zakresie powstaje wątpliwość, czy sugestia organu w zakresie możliwości uzyskiwania wyników podczas zawodów poprzez wymianę broni na inny model jest zasadna. Należy zauważyć, że pistolet i rewolwer jest inną bronią, a technika jej użycia różni się między sobą. Organy winny wskazać jaką bronią może dysponować zawodnik, aby zaspokoić swoje potrzeby w zakresie pełnego rozwoju i kiedy można powiedzieć, że potrzeby zawodnika są już zaspokojone. Jak już wyżej wskazano wydana decyzja ma charakter uznaniowy, ale zawarta w 155 k.p.a. przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Oznacza to, co wskazał sam organ, że przepisy prawa uprawniające do zastosowania przez niego rozstrzygnięcia sprawy, zobowiązują do załatwiania zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym - sygn. akt III SA 1195/01, LEX nr 137821). Sąd podziela stanowisko organu, że udział we współzawodnictwie sportowym, podobnie jak możliwość korzystania z broni podczas treningów, powinien zapewnić swoim członkom klub strzelecki, ale brak jest uzasadnienia do prezentowania takiego jedynego stanowiska w tym konkretnym wypadku. Należy zauważyć, że skarżący jest już posiadaczem broni palnej sportowej w ilości 5 egzemplarzy (3 centralnego, 1 bocznego zapłonu oraz 1 broni gładkolufowej). Jeżeli tak, to jakie przesłanki przemawiają za odmową wydania pozwolenia na tę broń do celów sportowych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.