III SA/Wa 1694/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-04

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Sylwester Golec, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego osobie trzeciej (domownikowi) jest skuteczne, jeśli nie ma jednoznacznego potwierdzenia, że ta osoba jest domownikiem w rozumieniu art. 43 Kpa, a organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy doręczenie odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego osobie trzeciej (A. D.) było skuteczne. Brak jednoznacznego potwierdzenia, czy A. D. był domownikiem w rozumieniu art. 43 Kpa, a także brak ustaleń co do ewentualnego pełnomocnictwa do odbioru korespondencji, narusza zasadę prawdy obiektywnej i praworządności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące m.in. przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty za niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika i umorzył postępowanie, uznając, że zarzuty zostały wniesione po terminie, ponieważ odpis tytułu wykonawczego został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 12 grudnia 2007 r. osobie trzeciej (A. D.) w trybie art. 43 Kpa. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, kwestionując skuteczność doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. i stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "Kpa") oraz na podstawie art. 34 § 5 w związku z art. 33 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 ze zm., dalej "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. S. (Skarżącego w niniejszej sprawie) uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej w W. uzasadnił w sposób następujący. Dnia 24 lipca 2007 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wydał decyzję określającą Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 171.914,00 zł, w wyniku czego ustalono zaległość podatkową na łączną kwotę 123.954,80 zł. Powyższą decyzję doręczono pełnomocnikowi Skarżącego – doradcy podatkowemu R. O. dnia 27 lipca 2006 r. Z uwagi na nieuregulowanie w/w zaległości wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 16 listopada 2007 r., który został przesłany do Naczelnika Urzędu Skarbowego W., będącego właściwym miejscowo organem egzekucyjnym do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując w nim na zaległość w kwocie głównej 75.270,10 zł. Różnica pomiędzy zaległością podatkową wynikającą z powołanej powyżej decyzji a kwotą wskazaną w tytule wykonawczym wynikała z zaliczenia nadpłaty z dnia 28 kwietnia 2006 r. powstałej w wyniku złożenia deklaracji PIT- 36L oraz PIT- 37 za 2005 r. w kwocie 70.579,30 oraz 529,60, wpłaty z dnia 16 września 2005 r. w kwocie 5.878,22 zł., które zaliczono proporcjonalnie na kwotę główną i odsetki za zwłokę. Nadto dnia 16 maja 2005 r. dokonano również wpłaty w wysokości 17,35 zł, którą zaliczono na poczet kwoty głównej bez odsetek. Na podstawie powołanego powyżej tytułu wykonawczego zawiadomieniem z dnia 6 grudnia 2007 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w następujących centralach bankowych: Bank Handlowy S.A., ING Bank Śląski S.A., Bank Przemysłowo- Handlowy S.A., Bank BPH S.A., Bank Zachodni WBK S.A., BRE Bank S.A., Bank Millenium S.A., Bank PEKAO S.A., Bank BISE S.A., NORDEA Bank Polska S.A., Euro Bank S.A., Kredyt Bank S.A., Getin Bank S.A., Fortis Bank S.A., INVEST Bank S.A., OZ Bank Polska S.A., RAIFFEISEN Bank Polska S.A., Deutche Bank Polska S.A., Volkswagen Bank Polska S.A., Dresdner Bank AG S.A., EFG Eurobank Ergasias S.A., PKO BP S.A. W wyniku zastosowania powyższego środka egzekucyjnego skutecznym okazało się zajęcie kont w następujących bankach: Bank Handlowy, BRE Bank, Bank PEKAO. Zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego jak również odpis tytułu wykonawczego zostały doręczone Skarżącemu 12 grudnia 2007 r. w trybie art. 43 Kpa. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały przesłane pod wskazany przez Skarżącego adres zamieszkania. Korespondencja została odebrana, w miejscu zamieszkania Skarżącego, przez A. D., który podjął się oddać pismo adresatowi, co stwierdzono na podstawie złożonego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Dnia 3 stycznia 2008 r. Skarżący, za pośrednictwem działającego pełnomocnika doradcy podatkowego R. O., wniósł uchybiając terminowi zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. W powyższym piśmie, na podstawie art. 33 ust. 8 u.p.e.a., zarzucono zastosowanie środka egzekucyjnego o represyjnym charakterze, co miałoby stanowić złamanie zasady zawartej w art. 7 § 2 u.p.e.a., dotyczącej stosowania środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. W ocenie pełnomocnika nieprzestrzeganie powyższej zasady miało wyrażać się w przesłaniu zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego do 22 banków. Dnia 10 stycznia 2008 r. wniesiono uzupełnienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wskazując na przedawnienie egzekwowanego zobowiązania podatkowego (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), a także na niedopuszczalność egzekucji. Argumentując powyższe stanowisko wskazano na brak skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wobec nieumocowania A. D. do odbioru korespondencji oraz braku pełnomocnictwa w postępowaniu egzekucyjnym dla pełnomocnika strony doradcy podatkowego R. O.. Wskazano tym samym, iż w skutek niedoręczenia odpisu tytułu wykonawczego nie został zastosowany skutecznie środek egzekucyjny a tym samym nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wobec czego powyższe zobowiązanie uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. nie uznał zgłoszonych zarzutów w przedmiocie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za zasadne. Organ egzekucyjny argumentował, iż zajęcie rachunków bankowych było skuteczne tylko w 3 przypadkach, a mianowicie w bankach: Bank Handlowy, BRE Bank oraz Bank PEKAO S.A. Nadto do dnia rozpatrzenia zarzutów z uwagi na brak środków na powyższych kontach banki nie przekazały żadnych środków pieniężnych. Wobec powyższego uznano, iż zastosowane działania nie przekraczają dyspozycji zawartej w art. 7 u.p.e.a. W powyższym postanowieniu organ egzekucyjny odniósł się również do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stwierdzając niezasadność żądania. Na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Skarżący wniósł zażalenie, wskazując iż nieuwzględnienie zarzutów przez organ egzekucyjny było bezpodstawne, bowiem w świetle przedstawionych argumentów winno ono zostać umorzone z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej "O.p."), który wskazuje na sytuację powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia przez skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Tym samym nie została spełniona dyspozycja zawarta w powyższym przepisie, bowiem nie doręczono w terminie odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie rozpoznając powyższe zażalenie wskazał, że na podstawie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje 7 dniowy termin do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia następnego po dniu, w którym otrzymał odpis tytułu wykonawczego. Powyższy termin jest terminem zawitym, co oznacza, iż nie podlega on przedłużeniu a pismo złożone po upływie tego terminu nie wywiera skutków prawnych. Innymi słowy – uznaje się je za niebyłe i nie podlega ono merytorycznemu rozpatrzeniu. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie należało przede wszystkim rozważyć kwestię ważności doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności na rachunkach bankowych wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Z przedstawionych akt sprawy wynika jednoznacznie, iż organ egzekucyjny doręczył odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych zarówno Skarżącemu, pod wskazanym przez niego adresem zamieszkania, jak również doradcy podatkowemu R. O.. Powyższe doręczenia nastąpiły odpowiednio 12 i 27 grudnia 2007 r. Jednocześnie Skarżący słusznie wskazał, iż doręczenie dokonane na adres pełnomocnika nie wywiera żadnych skutków prawnych, ponieważ pełnomocnictwo zostało udzielone dopiero 3 stycznia 2008 r. Oczywistym jest więc, że skoro doradca podatkowy R. O. dnia 27 grudnia 2007 r. nie był pełnomocnikiem strony, doręczenie korespondencji na jego adres było działaniem błędnym, niezgodnym z przepisami prawa, zwłaszcza art. 40 § 2 Kpa i nie wywarło żadnych skutków prawnych. Powyższe przepisy ustanawiają bowiem zasadę, zgodnie z którą, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika to pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Tymczasem w aktach sprawy brak było pełnomocnictwa na podstawie którego można było stwierdzić o ustanowieniu pełnomocnika przed datą 3 stycznia 2008 r. Organ egzekucyjny dokonał jednak również doręczenia stosownych dokumentów na adres Skarżącego przy ul. [...] w W.. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż korespondencja została skutecznie doręczona dnia 12 grudnia 2007 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis A. D., który podjął się oddania przesyłki adresatowi, co w świetle art. 43 Kpa należy uznać za zgodne z prawem. Powyższy przepis pozwala bowiem, w przypadku nieobecności adresata, doręczyć pismo za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, jeżeli osoba ta podejmie się oddania pisma adresatowi. W powyższym przypadku niezwykle ważne wydaje się zachowanie osoby odbierającej korespondencję. Otóż powinna ona zapewnić doręczającego, iż podejmuje się zadania przekazania przesyłki adresatowi. Na dowód powyższego zapewnienia odbierający przesyłkę domownik, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, zobowiązuje się do oddania przesyłki adresatowi a powyższe zobowiązanie opatruje własnoręcznym podpisem. Za zasadnością powyższej interpretacji przemawia również linia orzecznictwa przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 14 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 2614/2000 orzekł: "(...) pokwitowanie stanowi dowód tego, że domownik podjął się oddania pisma adresatowi, dopiero wówczas, kiedy zawiera odpowiednią informację." Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż wszystkie przewidziane prawem przesłanki, aby powyższe doręczenie uznać za ważne, zostały spełnione. W związku z powyższym w niniejszej sprawie należy przyjąć, że Skarżącemu doręczono odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych z dniem 12 grudnia 2007 r. Od tej daty należy również liczyć termin do złożenia zarzutów, który upłynął 19 grudnia 2007 r. Wniesienie zarzutów 3 stycznia 2008 r. uchybiło powołanemu powyżej terminowi. Nadto należy zwrócić jeszcze uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 712/1999, w którym orzeczono: "(...) jeśli pomimo uchybienia terminu organ egzekucyjny rozpoznał zarzuty, to stosownie do art. 138 § 1 k.p.a., organ wyższego stopnia rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów uchyla postanowienie i umarza postępowanie w tym zakresie." W związku z tym, iż organ egzekucyjny podjął działania niezgodne z powyżej powołanymi przepisami naruszając prawo, Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2008 r. o oddaleniu zarzutów i jednocześnie postanowił o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji wszczętego wnioskiem z dnia 3 stycznia 2008 r., uzupełnionego pismem z 10 stycznia 2008 r. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 43 Kpa, poprzez uznanie za skuteczne doręczenia odpisu tytułu wykonawczego w dniu 12 grudnia 2007 r., podczas gdy dokument ten został odebrany przez osobę do tego nieuprawnioną. W uzasadnieniu skargi wskazał, że możliwość zastosowania uregulowanej w art. 43 Kpa instytucji doręczenia zastępczego, zachodzi tylko w sytuacji, gdy organ podjął próbę osobistego doręczenia pisma i w toku takiego doręczenia uznał, iż strony postępowania nie zastał. Wówczas takie pismo może zostać doręczone innej niż strona osobie – domownikowi – znajdującej się w tym akurat momencie w lokalu wskazanym jako adres do doręczeń strony, o ile osoba ta – składając podpis na potwierdzeniu doręczenia – wprost zobowiąże się do przekazania przesyłki adresatowi. W przedmiotowej sprawie, odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych nie zostały doręczone domownikowi znajdującemu się w trakcie podjętej próby doręczenia w lokalu wskazanym jako adres do doręczeń, a zostały odebrane przez A. D. w placówce pocztowej na podstawie dokumentu awizo. Kwestionowane doręczenie nie zostało zatem dokonane skutecznie. Skarżący powołał się także na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nie każda dorosła osoba zamieszkująca w tym samym co adresat mieszkaniu lub domu będzie domownikiem w rozumieniu art. 43 Kpa. Ponadto Skarżący podniósł, że A. D. nie dysponował pełnomocnictwem do reprezentowania Skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego. Nie był też pełnomocnikiem ustanowionym dla potrzeb odbioru korespondencji we właściwym urzędzie pocztowym. Zatem odbiór przez A. D. korespondencji nie może zostać uznany za odbiór skuteczny, pociągający za sobą skutki prawne na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej p.p.s.a.), na zasadzie kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Skarżący wniósł zarzuty z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały bowiem doręczone Skarżącemu w dniu 12 grudnia 2007 r., w trybie art. 43 Kpa. Siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów winien być więc liczony od tego dnia, co oznacza, iż termin ten upływał w dniu 19 grudnia 2007 r. W związku z tym wniesienie zarzutów w dniu 3 stycznia 2008 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do ich wniesienia. Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć przede wszystkim na względzie, że doręczenie pism w postępowaniu egzekucyjnym, w tym zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych oraz odpisu tytułu wykonawczego powinno nastąpić według zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a.). W literaturze i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jedynie doręczenie zgodne z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna. Tylko zatem prawidłowe doręczenie pism z zachowaniem reguł, o których mowa w art. 39-49 Kpa, będzie skuteczne. W myśl art. 39 Kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. art. 42 § 1-3 Kpa). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 Kpa). Uregulowany w przepisie art. 43 Kpa sposób doręczenia pisma określany jest jako zastępczy (doręczenie zastępcze). Stanowi wyjątek od zasady doręczenia właściwego (bezpośredniego), co wpływa na sposób jego interpretacji. Jego zastosowanie wymaga łącznego zaistnienia określonych w przepisie przesłanek. Ich wystąpienie, ze względu na zwrot "pismo doręcza się", nakłada na organ doręczający obowiązek podjęcia starań ukierunkowanych na dokonanie doręczenia zastępczego. Doręczenie pisma w sposób określony w tym przepisie stwarza domniemanie doręczenia pisma adresatowi, które może być obalone dowodem przeciwnym. Doręczenie przewidziane w art. 43 Kpa jest zatem skuteczne, jeżeli spełnione są następujące przesłanki: a) adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, b) pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, c) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, d) w przypadku gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata. Należy podkreślić, że domniemanie doręczenia pisma adresatowi powstaje wówczas, gdy jest pewne, że pismo zostało wręczone jednej z osób wymienionych w przepisie art. 43 Kpa. "Fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba (art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a.) lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1996 r., SA/Wr 81/96, niepubl.). Pisma doręczone adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru powinny być zatem szczegółowo i prawidłowo wypełniane przez osobę doręczającą. Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać, w jaki sposób przesyłka została doręczona (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1999 r., I SA/Lu 151/98, niepubl.). W przypadku wadliwie i niejednoznacznie wypełnionego potwierdzenia odbioru, to organy administracji publicznej muszą wykazać, że doręczenie zastępcze zostało skutecznie dokonane (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 904/01, Monitor Podatkowy 2003, nr 12, s. 34). Obowiązkiem organów jest bowiem wyegzekwowanie od urzędów pocztowych ścisłego przestrzegania zawartych z nimi umów o doręczaniu adresatom przesyłek. W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych została przesłana Skarżącemu w dniu 10 grudnia 2007 r. na adres: W ul. [...]. Adres ten został wskazany jako adres Skarżącego zarówno przez wierzyciela – Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w tytule wykonawczym z dnia 16 listopada 2007 r., jak również przez pełnomocnika Skarżącego doradcę podatkowego R. O. we wszystkich pismach wnoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, w tym w piśmie z dnia 3 stycznia 2008 r. o zgłoszeniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie również z treścią pełnomocnictwa udzielonego w dniu 3 stycznia 2008 r. miejscem zamieszkania Skarżącego jest: W. ul. [...]. Nie ulega wątpliwości, że przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych została doręczona w dniu 12 grudnia 2007 r. A. D.. Z akt sprawy, w tym przede wszystkim ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki, nie wynika natomiast, czy osoba ta jest jedną z osób, o których mowa w art. 43 Kpa. Załączone do akt potwierdzenie odbioru ma podstawowy mankament – doręczyciel nie wskazał, czy A. D. jest domownikiem, sąsiadem lub dozorcą domu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że doręczyciel doręczył przesyłkę A. D. z powodu nieobecności adresata. Doręczyciel nie wypełnił natomiast pozostałej części zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki, w której winien wskazać, czy osoba ją odbierająca jest domownikiem, sąsiadem lub dozorcą domu, tj. czy jest osobą właściwą do odbioru tej przesyłki. W oparciu o tak wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej przesyłki nie można zatem stwierdzić – tak jak uczynił to Dyrektor Izby Skarbowej w W. – że została ona doręczona domownikowi. W aktach sprawy brak natomiast innego dokumentu, z którego wynikałoby, że A. D. jest domownikiem Skarżącego. Zwrócić należy przy tym uwagę, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak również jakiejkolwiek informacji, która pozwalałaby na ustalenie czy A. D. był uprawniony do odbioru przesyłki pocztowej (np. na podstawie pełnomocnictwa). Koniecznym było więc przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia, czy A. D., któremu doręczono przesyłkę zawierającą odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych, był osobą właściwą do jej odbioru, tj. czy był jedną z osób, o których mowa w art. 43 Kpa, czy może został on upoważniony przez Skarżącego do odbioru korespondencji na podstawie pełnomocnictwa (ogólnego lub pocztowego, o którym mowa w § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych /Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm./). Organ winien przede wszystkim wystąpić do właściwego urzędu pocztowego celem uzyskania informacji w tym zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podjął natomiast żadnych działań, mających na celu dokonanie takich ustaleń. A te były niezbędne do dokonania oceny, czy doręczenie Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych było skuteczne, a w konsekwencji czy i kiedy rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Realizacja zasady prawdy obiektywnej, wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, wymaga podjęcia przez organ działań w celu zebrania wszelkich dowodów mających znaczenie prawne. Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa). Organ ocenia bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie narusza zarówno przepis art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kpa, które to przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 18 u.p.e.a. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze twierdzenia Skarżącego, że A. D. odebrał przedmiotową przesyłkę w placówce pocztowej na podstawie dokumentu awizo, stwierdzić należy, że nie znajduje ono potwierdzenia w aktach sprawy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki nie wynika bowiem by była ona awizowana. Zwrócić należy przy tym uwagę, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż "Skoro w przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się w myśl art. 43 k.p.a. do rąk dorosłego domownika, przeto uznać należy, że w przypadku awizowania przesyłki dorosły domownik uprawniony jest również do jej odbioru w urzędzie pocztowym." (wyrok NSA z 23 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 796/00). Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 26 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.) przesyłka może być wydana ze skutkiem doręczenia między innymi osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem (jeżeli adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej) – pod adresem wskazanym na przesyłce, jak również w placówce operatora. Podobnie w przypadku doręczania przesyłki pełnomocnikowi adresata. Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Izby Skarbowej w W. zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, celem dokonania ustaleń we wskazanym powyżej zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło