VI SA/Wa 479/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą we W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego Sowietskoje Igtristoje nr R-89953 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej K. S.A. z siedzibą we W. kwotę 800 (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Do orzeczenia zgłoszono zdanie odrębne Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku spółki K. S.A. z siedzibą we W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2007 r. - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej także p.w.p.) - uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2007 r. (pkt 1 zaskarżonej decyzji) i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP z dnia [...] marca 1998 r. sygn. akt [...] oraz decyzji Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego z dnia [...] grudnia 1996 r., sygn. akt [...] (pkt 2 decyzji). Z akt sprawy wynika, iż w dniu 10 stycznia 2003 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek skarżącej spółki K. S.A. z siedzibą we W. o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP z dnia [...] marca 1998 r., nr [...] oraz decyzji Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z dnia [...] grudnia 1996 r., nr [...]w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego Sowietskoje Igristoje o numerze R-89953, udzielonego na rzecz skarżącej spółki. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego, powołując się na przepisy art. 157 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i 3 p.w.p. - odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Rozpatrując sprawę w wyniku złożonego środka zaskarżenia Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. - decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] marca 2004 r. W wyniku rozpatrzenia skargi K.S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2060/04 - uchylił obie w/w decyzje Urzędu Patentowego z 2004 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd, przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania, stwierdził, iż Urząd Patentowy winien zająć jednoznaczne stanowisko, czy w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy - Prawo własności przemysłowej, Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP była organem właściwym do stwierdzenia nieważności wydanych przez siebie decyzji. W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, Urząd Patentowy – jak wskazał Sąd - winien ustalić, który organ w obecnym stanie prawnym przejął wskazaną kompetencję, a dopiero wówczas dokonać ustaleń, co do organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. Sąd stwierdził nadto, że dopiero po ustaleniu powyższych kwestii należy podjąć stosowne rozstrzygnięcia i uzasadnić je zgodnie z wymogami określonymi w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, powołując się na przepisy art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. - umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP stwierdził, iż Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym była szczególnym organem usytuowanym na szczeblu centralnym, którego zakres kompetencji był określony bardzo wąsko. Urząd Patentowy RP, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1995 r., sygn. akt III AZP 6/95 (OSNAPiUS 1995/21 poz. 256) - stwierdził, iż w odniesieniu do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym, per analogiam ma zastosowanie stanowisko Sądu Najwyższego dotyczące Komisji Uwłaszczeniowej i w konsekwencji uznał brak właściwości tej Komisji do stwierdzenia nieważności wydawanych przez siebie decyzji. W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy stwierdził, że żaden inny organ administracji, w tym sam Urząd Patentowy RP, nie mógł przejąć od Komisji Odwoławczej kompetencji do stwierdzania nieważności wydanych przez nią decyzji. W dniu 8 czerwca 2007 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2007 r. Strona podniosła zarzut naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 107 § 3 k.p.a., art. 65 § 1 i art. 66 § 1 k.p.a., a także art. 17 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. Skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie poglądu prawnego i wskazań WSA w Warszawie zawartych w zapadłym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 11 sierpnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2060/04, polegające na nieustaleniu przez Urząd Patentowy tego, jaki organ był właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez Komisję Odwoławczą przy Urzędzie Patentowym RP. Strona przedstawiła swój pogląd, iż to Urząd Patentowy RP - Izba Odwoławcza była kompetentna do rozpatrzenia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana przez Komisję Odwoławczą przy Urzędzie Patentowym RP w wyniku rozpoznania odwołania. Podniosła także, iż jej wniosek dotyczył stwierdzenia nieważności dwóch decyzji, zatem w jej ocenie, jeśli Urząd Patentowy RP uznał się za niewłaściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Komisję Odwoławczą, to zdaniem strony, która powołała się na art. 66 § 1 k.p.a., winien on rozpatrzyć wniosek w odniesieniu do decyzji wydanej w pierwszej instancji oraz zawiadomić stronę w formie postanowienia o tym, do jakiego organu powinna wnieść wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym. Ponadto strona skarżąca zarzuciła Urzędowi niewykazanie, iż nie było organu wyższego stopnia nad Komisją Odwoławczą, a tym samym dopuszczenie się przez ten organ obrazy art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 k.p.a. i jednocześnie niewypełnienie wskazań WSA w Warszawie zawartych w uzasadnieniu w/w wyroku. W wyniku ponownego rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], Urząd Patentowy RP - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. - uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. (pkt 1 decyzji) i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP z dnia [...] marca 1998 r. sygn. akt [...] oraz decyzji Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego z dnia [...] grudnia 1996 r., sygn. akt [...] (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu organ wskazał, iż co do zasady prawidłowe jest ustalenie dotyczące Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym przedstawione przez Kolegium Orzekające w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. Organ stwierdził, że Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym była organem funkcjonującym w latach 1962 - 2001, utworzonym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 122 pkt 1 ustawy z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo wynalazcze (Dz. U. z 1962 Nr 33, poz. 156 ze zm.), a następnie na podstawie art. 115 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1972 Nr 43, póz. 272 ze zm.). Organ wskazał, iż w stanie prawnym z dnia wydania decyzji, których stwierdzenia nieważności domaga się strona, status prawny Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym regulowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. z 1993 Nr 36, poz. 160 ze zm.). Zakres kompetencji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym określały przepisy art. 50 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 Nr 5, poz. 17 ze zm.) oraz art. 115 ust. 1 ustawy o wynalazczości, a także § 15 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. Urząd Patentowy wskazał, że Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym była szczególnym organem o bardzo wąsko i ściśle określonych kompetencjach. We właściwości Komisji Odwoławczej leżało rozpatrywanie odwołań od decyzji Urzędu Patentowego oraz zażaleń na postanowienia Urzędu Patentowego. Zdaniem organu kwestia zakresu kompetencji oraz prawnego charakteru Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym ma rozstrzygające znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika bowiem, iż zarówno w aspekcie ustrojowo-organizacyjnym jak i w aspekcie proceduralnym, Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym była szczególnym organem odwoławczym, który w ramach wąsko określonych kompetencji mógł rozpatrywać wyłącznie sprawy odwołań na decyzje i zażaleń na postanowienia Urzędu Patentowego, wniesionych przez strony, bez możliwości podejmowania jakichkolwiek czynności z urzędu. Komisja Odwoławcza nie była więc organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do Urzędu Patentowego, a więc nie przysługiwała jej pełnia uprawnień procesowych, jakie prawo przyznaje organom wyższego stopnia, w tym zwłaszcza uprawnienia do stosowania nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji administracyjnych. Oznacza to, że Komisja Odwoławcza zobowiązana była do rozpatrywania odwołań i zażaleń zgodnie z treścią § 15 ust. 1 i 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, nie mogła natomiast w postępowaniu odwoławczym stosować art. 156 § 1 k.p.a. W związku z powyższym organ przyjął, że Komisja Odwoławcza, jako szczególny organ odwoławczy, nie mogła stwierdzić nieważności zaskarżonej w odwołaniu decyzji. Była natomiast - w świetle § 15 ust. 1 rozporządzenia - kompetentna do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Urzędowi Patentowemu. Podobne stanowisko – jak stwierdził organ - należy zająć w kwestii dopuszczalności stwierdzenia nieważności przez Komisję Odwoławczą przy Urzędzie Patentowym wydanych przez siebie decyzji. O niedopuszczalności stwierdzenia przez Komisję nieważności decyzji wydanych na skutek wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Patentowego przesądza bowiem usytuowanie tego organu jako organu odwoławczego, a w konsekwencji ograniczenie jego uprawnień do orzekania w granicach określonych w § 15 rozporządzenia. W ocenie Urzędu Patentowego RP fakt ten wyłącza dopuszczalność stosowania przez ten organ instytucji stwierdzania nieważności nie tylko decyzji zaskarżonych odwołaniem, lecz także wydanych w wyniku rozpoznania odwołania. Powyższe stanowisko organ przyjął odwołując się do treści uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1995 r., sygn. akt III AZP 6/95. Zdaniem Urzędu zachodzi bowiem istotna zbieżność pomiędzy charakterem, funkcją i zakresem kompetencji pomiędzy Komisją Odwoławczą przy Urzędzie Patentowym, a Krajową Komisją Uwłaszczeniową, co uzasadnia przyjęcie w przedmiotowej sprawie analogicznego stanowiska jak stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w cytowanej wyżej uchwale z dnia 20 kwietnia 1995 r. Wobec powyższego organ stwierdził, iż dokonując ustaleń w zakresie braku właściwości Komisji Odwoławczej do stwierdzenia nieważności wydawanych przez siebie decyzji i należycie uzasadniając swoje stanowisko, Urząd Patentowy uwzględnił pierwsze spośród wskazań Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, co do dalszego postępowania w sprawie, zawartych w wyroku z dnia 11 sierpnia 2005 r. Organ podkreślił, iż argument strony skarżącej oparty na przepisie art. 318 ust. 3 p.w.p. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przepis ten, zawierając regulację intertemporalną, dotyczy wyłącznie spraw toczących się i niezakończonych w dniu wejścia w życie ustawy - Prawo własności przemysłowej (art. 317 cyt. ustawy). Po drugie zaś, dotyczy on wyłącznie zażaleń i odwołań w postępowaniu administracyjnym, co na gruncie przepisów p.w.p. należy rozumieć jako sprawy dotyczące środków odwoławczych na decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu innym niż sporne. Organ wskazał, że Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym zajmowała szczególną pozycję wśród organów administracji publicznej. Nie była bowiem centralnym organem administracji publicznej, a jedynie ze względu na jej charakter, funkcje i kompetencje można mówić o jej usytuowaniu na szczeblu centralnym. Ponadto Urząd stwierdził, iż nie było organu, który byłby organem nadrzędnym nad Komisją Odwoławczą. W świetle § 12 ust. 5 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, nadzór nad Komisją Odwoławczą sprawował Prezes Rady Ministrów. Nadzór ten nie mógł jednak wkraczać w dziedzinę, w której członkowie Komisji Odwoławczej byli niezawiśli. Ponadto organ wskazał, że szczególny charakter Komisji Odwoławczej wynikał także z faktu, iż składom kolegiów orzekających Komisji Odwoławczej przewodniczyli sędziowie Sądu Najwyższego, zaś zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia, członkowie kolegiów orzekających Komisji byli w rozstrzyganiu spraw niezawiśli i podlegali tylko ustawom. Organ wskazał także, iż decyzje Komisji Odwoławczej były ostateczne i nie służył na nie żaden środek odwoławczy, a jedynie w przypadku orzeczeń kończących postępowanie i rażąco naruszających prawo, Prezes Urzędu Patentowego, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prokurator Generalny oraz Minister Sprawiedliwości mogli złożyć rewizję nadzwyczajną, do której miały odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (por. art. 52 ust. 1 i 2 ustawy o znakach towarowych oraz art. 117 ustawy o wynalazczości). Wobec powyższego, z uwagi na specyficzny charakter Komisji Odwoławczej, jako organu quasi-sądowego, którego kolegiom orzekającym przewodniczyli sędziowie Sądu Najwyższego i którego funkcjonowanie oparte było na zasadzie niezawisłości członków kolegiów orzekających, organ stwierdził, iż w świetle § 12 ust. 4 zd. drugie rozporządzenia, Prezes Rady Ministrów nie był organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 3 k.p.a. w stosunku do Komisji Odwoławczej. W ocenie organu poddanie orzeczeń Komisji Odwoławczej ocenie organu administracji publicznej, nawet jeśli miałoby to się odbywać w trybie nadzwyczajnym, o którym stanowi art. 156 k.p.a., stałoby w sprzeczności w szczególności z zasadą niezawisłości członków kolegiów orzekających Komisji Odwoławczej, a także byłoby to nie do pogodzenia ze szczególnym charakterem i funkcją Komisji. Zdaniem organu argumentem za zasadnością powyższego stanowiska jest unormowanie zawarte w art. 318 ust. 2 p.w.p., zgodnie z którym sprawy rozpatrywane według dotychczasowych przepisów w Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym, o których mowa w art. 255 p.w.p. (sprawy rozpoznawane w postępowaniu spornym) zostały przekazane do rozpatrzenia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem żaden organ administracji publicznej nie przejął kompetencji Komisji w tym zakresie. W związku z powyższym, zdaniem organu, nie jest dopuszczalne uznanie, by jakikolwiek organ administracji publicznej mógł przejąć lub uzyskać kompetencje do weryfikowania, w jakimkolwiek trybie, ostatecznych decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym, które zapadły w sprawach odwołań od decyzji wydanych w postępowaniu spornym. Organ wskazał ponadto, iż w świetle § 11 w związku z § 18 rozporządzenia Rady Ministrów, w postępowaniu przed Komisją Odwoławczą w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego należało stosować odpowiednio. Oznacza to konieczność i obowiązek dla organu stosującego te przepisy, dostosowywania instytucji procesowych przewidzianych w k.p.a do specyfiki i charakteru zarówno postępowania przed Komisją Odwoławczą, jak i samej Komisji. W świetle powyższego organ uznał, że jedynym sposobem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Komisji Odwoławczej, kończącej postępowanie i rażąco naruszającej prawo, było poddanie tej decyzji ocenie Sądu Najwyższego w drodze wniesienia rewizji nadzwyczajnej przez właściwy organ. Wobec tego organ stwierdził, iż skierowany do Urzędu Patentowego wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji, jest niedopuszczalny. Skoro bowiem – jak podniósł organ - już w momencie wydawania decyzji, których stwierdzenia nieważności domaga się strona skarżąca, nie istniał organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej, obecnie żaden organ nie mógł przejąć tych kompetencji. Organ podkreślił ponadto, iż nie jest dopuszczalne wydzielenie do odrębnego rozpoznania, z całości żądania strony, wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 1996 r., sygn. akt [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komisji Odwoławczej, wydaną w trybie odwoławczym, zatem żądanie stwierdzenia nieważności może dotyczyć wyłącznie ostatecznej decyzji organu odwoławczego. Organ powołał się w tym zakresie na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OW 10/05. Biorąc powyższe pod uwagę organ podkreślił, że jakkolwiek ustalenia Urzędu Patentowego dotyczące zakresu właściwości Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym, zawarte w decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. co do zasady były prawidłowe, to podjęte rozstrzygnięcie - umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było błędne. Zdaniem organu, wobec ustalenia w przedmiotowej sprawie istnienia formalnej przeszkody o charakterze przedmiotowym, należało podjąć decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności wskazanych decyzji, zgodnie z art. 157 § 3 k.p.a., nie zaś podejmować decyzję o umorzeniu postępowania. W dniu 8 lutego 2008 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2007 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji strona zarzuciła organowi: 1) naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. - poprzez zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji, 2) naruszenie art. 8 i art. 12 k.p.a. - poprzez odmówienie stwierdzenia nieważności decyzji tylko na tej podstawie, iż Urząd Patentowy RP nie wie, kto ma rozpatrzyć ten wniosek, a także przerzucenie ciężaru ustalenia, który organ jest właściwy – na Wojewódzki Sąd Administracyjny, 3) naruszenie art. 65 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji jedynie na podstawie, że Urząd Patentowy RP uznał się za niewłaściwy do jej rozpatrzenia, 4) naruszenie art. 815 ust. 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 49 § 1 i 2 ustawy o znakach towarowych – poprzez uznanie, że Urząd Patentowy RP nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, 5) art. 318 ust. 2 p.w.p. – poprzez uznanie, że w świetle tego przepisu sprawa powinna być przekazana do sądu administracyjnego, podczas, gdy Sąd nie jest władny rozpatrywać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, 6) art. 157 § 1 k.p.a. i art. 156 k.p.a. w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. – poprzez odstąpienie od merytorycznego rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, gdy z tych przepisów wynika, że organem właściwym jest Urząd Patentowy RP, 7) art. 17 pkt 1, 2, 3 k.p.a. – poprzez stwierdzenie braku organu wyższego stopnia w sytuacji, gdy z w/w przepisów wynika, że organem właściwym jest Urząd Patentowy RP, 8) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez niezastosowanie się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2060/04. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, iż pomimo, że od daty złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji upłynęło już ponad 5 lat, to sprawa nie wyszła poza kwestię właściwości rzeczowej organu. Skarżąca zarzuciła, iż w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP ponownie nie zastosował się do wytycznych wskazanych w powołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie. Zdaniem skarżącej wykładnia przepisu art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 k.p.a. prowadzi do wniosku, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest umożliwienie wzruszenia wszystkich wadliwych decyzji, niezależnie od tego, przez jaki organ zostały one wydane. W konsekwencji strona uznała, że Urząd Patentowy RP naruszył przepisy art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 i 12 k.p.a., albowiem zaniechał merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej tylko z tego powodu, że przez 5 lat trwania postępowania nie mógł ustalić, który organ jest właściwy do rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2008 r. strona skarżąca wystąpiła do Sądu z wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego oraz wystąpienie do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym zaproponowanych w tym piśmie kwestii prawnych, których rozstrzygnięcie istotne jest dla wyjaśnienia sprawy. Następnie w piśmie procesowym z dnia 8 października 2008 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę przesłanej przez organ, wskazała na dodatkowe argumenty świadczące – w jej ocenie – o wadliwości zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP. Na rozprawie przed Sądem w dniu 21 października 2008 r. pełnomocnik Urzędu Patentowego RP, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organu, przedłożył do akt sprawy pisemny załącznik do protokołu, zawierający podsumowanie argumentów mających świadczyć o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Rozstrzygając wniosek strony skarżącej, zawarty w piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2008 r., postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, uznając, iż - w świetle przepisu art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) - brak jest podstaw do wystąpienia do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizując pod tym kątem skargę spółki K.S.A. z siedzibą we Wrocławiu należy przyjąć, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2008 r., nr [...], Urząd Patentowy RP dopuścił się mającej istotny wpływ na wynik sprawy, obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 157 § 1 k.p.a. poprzez błędne - zdaniem Sądu - przyjęcie, iż w świetle obecnie obowiązujących przepisów prawa brak jest organu administracji publicznej właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP z dnia [...] marca 1998 r. (sygn. akt [...]) oraz decyzji Urzędu Patentowego, działającego w trybie postępowania spornego z dnia [...] grudnia 1996 r. (sygn. akt [...]), dotyczących unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego Sowietskoje Igristoje nr R-89953. W konsekwencji organ dopuścił się istotnego naruszenia przepisu art. 157 § 3 k.p.a. - poprzez wadliwie przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja polegająca na niedopuszczalności postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji administracyjnych dotyczących unieważnienia prawa z rejestracji spornego znaku towarowego. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niewątpliwie uznać należy w tej sytuacji, iż rozstrzygając sprawę zainicjowaną wnioskiem strony skarżącej z dnia 10 stycznia 2003 r. Urząd Patentowy RP związany był wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 sierpnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2060/04. Przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania Sąd stwierdził w tym orzeczeniu, iż Urząd Patentowy winien zająć jednoznaczne stanowisko, czy w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy - Prawo własności przemysłowej, Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP była organem właściwym do stwierdzenia nieważności wydanych przez siebie decyzji. Następnie - jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku - Urząd Patentowy zobowiązany był ustalić, który organ w obecnym stanie prawnym przejął wskazaną kompetencję, a dopiero wówczas dokonać ustaleń, co do organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. Zdaniem Sądu, abstrahując od kwestii wadliwości końcowego rozstrzygnięcia organu, stwierdzić należy, iż - wbrew zarzutom skargi - Urząd Patentowy RP nie naruszył art. 153 p.p.s.a., albowiem wykonał w/w zalecenia WSA w Warszawie, wyjaśniając kwestię właściwości rzeczowej organu administracji w przedmiocie stwierdzenia nieważności spornych decyzji administracyjnych, dotyczących unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego Sowietskoje Igristoje nr R-89953. Przechodząc do oceny rozstrzygnięcia podjętego przez Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji należy zauważyć, iż zgodnie z art. 157 § 3 k.p.a., wszczęcie postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga dokonania uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Jak słusznie wskazał sam Urząd Patentowy, z powołaniem się na orzecznictwo oraz doktrynę, organ nadzoru, do którego wpłynęło żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, ma przede wszystkim obowiązek zbadać, czy nie występuje przeszkoda natury przedmiotowej lub podmiotowej, uniemożliwiająca wszczęcie i przeprowadzenie takiego postępowania. Postępowanie organu po doręczeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, przebiega zatem dwuetapowo. Po pierwsze, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, dotyczące kwestii formalnych, zaś dopiero w przypadku stwierdzenia braku przeszkód natury formalnej i po wszczęciu postępowania w przedmiocie nieważności kwestionowanej przez stronę decyzji, dopuszczalne jest dokonanie merytorycznej oceny ogółu okoliczności danej sprawy i podjęcie decyzji o stwierdzeniu nieważności lub odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Okolicznościami natury formalnej, podlegającymi ocenie ze strony organu badającego dopuszczalność żądania stwierdzenia nieważności decyzji jest w szczególności ustalenie zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony, oraz tego, że nie istnieje decyzja (nieostateczna lub ostateczna), której ważność należy poddać ocenie, istnienie przeszkód prawnych uregulowanych odrębnymi przepisami (tak m.in. J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 r., s. 743). W przedmiotowej sprawie organ uznał, że dla rozpatrzenia sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, kluczowe jest dokonanie oceny charakterystyki Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP, jej miejsca w systemie organów administracji publicznej, regulacji prawnych normujących status Komisji Odwoławczej oraz postępowania przed nią, a także charakter orzeczeń przez nią wydawanych. Należy zgodzić się z Urzędem Patentowym, iż z powołanych przez ten organ przepisów jednoznacznie wynika, że zarówno w aspekcie ustrojowo-organizacyjnym, jak i w aspekcie proceduralnym, Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP była rzeczywiście szczególnym organem odwoławczym, który w ramach wąsko określonych kompetencji mógł rozpatrywać wyłącznie sprawy odwołań od decyzji i zażaleń na postanowienia Urzędu Patentowego, wniesionych przez strony, bez możliwości podejmowania jakichkolwiek czynności z urzędu. Organ w konsekwencji uznał jednakże, że Komisja Odwoławcza, jako szczególny organ odwoławczy, nie mogła stwierdzić nieważności zaskarżonej w odwołaniu decyzji. Zdaniem organu o niedopuszczalności stwierdzenia przez Komisję Odwoławczą nieważności decyzji, wydanych na skutek wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Patentowego, przesądza bowiem usytuowanie tego organu jako organu odwoławczego, a w konsekwencji ograniczenie jego uprawnień do orzekania w granicach określonych w § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych. W ocenie organu fakt ten wyłącza dopuszczalność stosowania przez ten organ instytucji stwierdzania nieważności nie tylko decyzji zaskarżonych odwołaniem, lecz także wydanych w wyniku rozpoznania odwołania. Powyższe rozważania Urzędu Patentowego, choć w kwestii szczególnego statusu Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP – co do zasady prawidłowe, nie mają jednakże przesądzającego znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż nie świadczą o braku podstaw do rozpatrzenia przez organ wniosku skarżącej spółki. Po pierwsze należy zauważyć, iż rozwiązania proceduralno-ustrojowe związane z ówczesnym usytuowaniem Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP, jako specyficznego organu odwoławczego od decyzji (postanowień) Urzędu Patentowego, mogą budzić poważne wątpliwości co do ich zgodności z obowiązującą od dnia 17 października 1997 r. Konstytucją RP, a co najmniej z konstytucyjną zasadą prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Rozwiązania prawne, obowiązujące w tej materii przed wejściem w życie ustawy – Prawo własności przemysłowej, uniemożliwiały bowiem obywatelowi na skorzystanie w pełni z prawa odwołania się (prawa skargi) do niezawisłego sądu od rozstrzygnięć Komisji Odwoławczej (istniała jedynie rewizja nadzwyczajna do Sądu Najwyższego). Ponadto, wbrew twierdzeniom organu – wątpliwa wydaje się teza, iż Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP, jako szczególny organ odwoławczy, nie mogła stwierdzić nieważności zaskarżonej w odwołaniu decyzji Urzędu Patentowego. Stanowisko to nie znajduje - zdaniem Sądu - potwierdzenia w obowiązującym wówczas stanie prawnym, zaś powoływanie się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1995, sygn. akt III AZP 6/95, nie świadczy o prawidłowości rozstrzygnięcia organu. Niemniej powyższe wątpliwości i tak nie mają – w ocenie Sądu – istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, albowiem o wadliwości zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2007 r. nie decydują wyłącznie wskazane przesłanki. Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 cyt. ustawy jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Wskazać należy, iż co do zasady – jak słusznie podniósł zresztą Urząd Patentowy RP - właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji określa się według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania spornej decyzji (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1993 r., sygn. akt I SA 116/93, ONSA 1994, nr 3, poz. 109; podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., III RN 83/98, OSNAP 1999, nr 9, poz. 293). Należy wyraźnie wskazać, że reguła ta nie dotyczy jednak sytuacji, w których nastąpiła zmiana kompetencji organów. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestie dotyczące trybów nadzwyczajnych traktowane są jako postępowanie administracyjne w nowej sprawie. Dlatego właściwość rzeczową organu, do którego należy wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności, ustala się z uwzględnieniem zmian w strukturze administracji publicznej. W przypadku takich zmian ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w takich sprawach, a dopiero potem organ wyższego stopnia (vide: M. Jaśkowska /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 984-986). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 września 2003 r., II SA 1484/03, niepublik. "Przy wyznaczaniu organu właściwego w sprawie, regułą jest stosowanie przepisów obowiązujących w momencie orzekania o nieważności. Oznacza to, że organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 157 § 1 k.p.a., określany jest według nowego stanu prawnego. Jeżeli więc nastąpiła zmiana w podziale kompetencji organów, wskutek np. zmian w podziale administracyjnym, wyznacza się w świetle aktualnie obowiązujących przepisów organ pierwszej instancji i w zależności od regulacji odpowiednio organy stopnia wyższego. Natomiast przy ocenie ważności decyzji bierze się pod uwagę stan normatywny z momentu jej wydania". Podobnie w postanowieniu z dnia 16 listopada 2000 r., I SA1458/00, Lex nr 54205, NSA stwierdził, że "Właściwość rzeczowa organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji jest oceniona według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu, przy wydawaniu decyzji, mającej być przedmiotem weryfikacji. W przypadku natomiast zmian w strukturze administracji publicznej ustala się organ, na który przeszła właściwość z przekształconego organu, a następnie na podstawie art. 17 k.p.a. określa się organ wyższego stopnia". Mając powyższe na względzie należy zauważyć, iż z dniem 22 sierpnia 2001 r., tj. datą wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, utraciły moc przepisy zarówno ustawy o wynalazczości, jak i ustawy o znakach towarowych. W konsekwencji z datą wejścia w życie p.w.p. przestała istnieć Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym, zaś jej kompetencje do rozstrzygania w trybie spornym spraw dotyczących m.in. unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy przeszły do wyłącznej kompetencji Urzędu Patentowego RP, jako centralnego organu administracji rządowej właściwego w sprawach własności przemysłowej, który rozstrzyga te sprawy w jednej instancji w trybie spornym (art. 255 i nast. p.w.p.). Bez znaczenia pozostaje w związku z tym norma prawa intertemporalnego wyrażona w przepisie art. 318 ust. 2 p.w.p., na który powołał się organ, albowiem przepis ten dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 255 cyt. ustawy, a które nie zostały rozpatrzone przez Komisję Odwoławczą. Tylko te sprawy zostały przekazane do NSA, a następnie niektóre z nich, po reformie sądownictwa administracyjnego – do WSA w Warszawie. Zdaniem Sądu nie można sugerować, powołując się na przepis art. 318 ust. 2 p.w.p., że kompetencje do rozstrzygania spraw objętych wcześniej kognicją Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP przejął sąd administracyjny. Otóż - wbrew tym sugestiom organu - rozstrzyganie m.in. spraw o unieważnienie praw z rejestracji znaków towarowych, które rozpatrywała Komisja Odwoławcza w postępowaniu odwoławczym przejął w całości Urząd Patentowy, zaś do sądów administracyjnych trafiły tylko - w drodze wyjątku - sprawy nierozpatrzone przez Komisję Odwoławczą przed wejściem w życie p.w.p. Zdaniem Sądu w przypadku zmian w strukturze administracji publicznej (vide: likwidacji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP) należało ustalić organ, na który przeszła właściwość z przekształconego organu, a następnie na podstawie art. 17 k.p.a. określić organ wyższego stopnia. Chodzi w tym przypadku o właściwość do rozstrzygania w przedmiocie unieważniania prawa z rejestracji znaku towarowego (obecnie: prawa ochronnego na znak towarowy). W tej sytuacji Sąd uznał, że organem właściwym, w rozumieniu art. 157 § 1 in fine k.p.a., do stwierdzenia w takich okolicznościach nieważności spornych decyzji administracyjnych Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP z dnia [...]marca 1998 r., nr [...]oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 1996 r., nr [...]w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego Sowietskoje Igristoje o numerze R-89953 - jest sam Urząd Patentowy RP (patrz także: np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1468/06, Lex nr 344221). W ocenie Sądu wydając zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] października 2007 r., organ dopuścił się niewątpliwie istotnego naruszenia art. 7 i art. 157 § 1 k.p.a., albowiem błędne przyjął, iż w świetle obecnie obowiązujących przepisów prawa brak jest organu administracji publicznej właściwego rzeczowo do stwierdzenia nieważności w/w decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 1996 r., podjętych w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego udzielonego na rzecz skarżącej spółki. Wskazane uchybienie Urzędu Patentowego RP miało w konsekwencji istotny wpływ na wadliwe końcowe rozstrzygnięcie sprawy. Dokonując bowiem nieprawidłowych ustaleń w kwestii właściwości rzeczowej organu, Urząd Patentowy RP naruszył przepis art. 157 § 3 k.p.a., gdyż niesłusznie przyjął, że w niniejszej sprawie zachodzi przedmiotowa niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji administracyjnych dotyczących unieważnienia prawa z rejestracji spornego znaku towarowego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie w sposób prawidłowy zastosować przepisy proceduralne i rozpatrzeć wniosek skarżącej spółki, podejmując stosowną decyzję, w trybie art. 158 k.p.a., w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny i prawny. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzając, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).