I SA/Sz 156/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-11-05

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustanowienie służebności mieszkania na rzecz rodziców przez syna, który nabył lokal mieszkalny, stanowi dla rodziców nabycie lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniające do ulgi podatkowej?
Ratio decidendi
Ustanowienie służebności mieszkania na rzecz rodziców przez syna, który nabył lokal mieszkalny, nie stanowi dla rodziców nabycia lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Służebność mieszkania daje jedynie uprawnienie do korzystania z lokalu, a nie prawo własności, które jest wymagane do skorzystania z ulgi podatkowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" i "e" tej ustawy.
Stan faktyczny
Podatnicy sprzedali lokal mieszkalny, który nabyli w styczniu 2005 r. Złożyli oświadczenie o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe, w tym spłatę kredytu bankowego. Organy podatkowe uznały, że przychód nie korzysta ze zwolnienia, ponieważ lokal, na którego zakup zaciągnięto kredyt, został nabyty przez syna podatników, a na rzecz rodziców ustanowiono jedynie służebność mieszkania. Podatniczka zaskarżyła decyzję, zarzucając błędną interpretację pojęć "nabycie" i "własny".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz r. pr. [...] kwotę [...] złotych powiększoną o stosowną stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconych kosztów zastępstwa procesowego, oraz [...] złotych tytułem wydatków. Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], określającą zobowiązanie podatkowe R. S. w zryczałtowanym podatku w kwocie [...] zł z tytułu sprzedaży w 2005 r. prawa własności lokalu mieszkalnego położonego w D. przy ul. W.[...], nabytego w styczniu 2005 r. Za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "a", art. 19, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" i "e", art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.). W zakresie stanu faktycznego ustalono, że małżonkowie R. i A. S. w dniu 22 września 2005 r. sprzedali lokal mieszkalny położony w D. przy ul. W.[...], który nabyli w styczniu 2005 r., za cenę [...] zł. W dniu 28 września 2005 r. podatnicy złożyli oświadczenie, zgodnie z art. 28 ust. 2a ustawy o p.d.o.f., że przychód uzyskany ze sprzedaży w/w mieszkania przeznaczą na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 tej ustawy ze wskazaniem na spłatę kredytu bankowego. Równocześnie podatnicy złożyli deklaracje PIT-23, wykazując przychód ze sprzedaży mieszkania każdy po [...] zł, jako zwolniony od opodatkowania. W toku postępowania podatnicy wykazali, że w dniu 10 lipca 2002 r. otrzymali wraz z synem P. S. kredyt mieszkaniowy z PKO BP SA na sfinansowanie zakupu lokalu mieszkalnego w D. przy ul. L.[...]. Umową notarialną z dnia 19 lipca 2002 r. P. S. nabył prawo własności lokalu mieszkalnego przy ul. L.[...] ustanawiając równocześnie na rzecz rodziców służebność dożywotniego i nieodpłatnego mieszkania w tym lokalu. W ocenie organów podatkowych obu instancji przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego przy ul. W.[...] nie korzysta w całości ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" i "e", gdyż nie został przeznaczony na nabycie przez podatników innego lokalu mieszkalnego ani na spłatę kredytu zaciągniętego na ten cel, bowiem nabywcą lokalu przy ul. L. był P. S., syn podatników. Organy podatkowe nie podzieliły stanowiska podatników uznając, że ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności mieszkania nie stanowi nabycia lokalu w rozumieniu art. 21 ust 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o p.d.o.f. Tym samym wydatki poniesione na spłatę kredytu na zakup i remont tego lokalu nie są objęte ulgą przewidzianą w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "e" tej ustawy. Wskazano nadto, na treść art. 21 ust. 16 omawianej ustawy, zgodnie z którym pojęcie "własny lokal" należy rozumieć jako lokal stanowiący własność lub współwłasność podatnika. Służebność mieszkania nie stanowi tytułu własności. W skardze wniesionej w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatniczka domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając, że narusza ona art. 64 Konstytucji RP oraz art. 245 i art. 251 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" i "e" i ust. 16 ustawy o p.d.o.f. poprzez błędną interpretację pojęć "nabycie" i "własny". W uzasadnieniu skargi podatnicy wywodzą, że ustanowienie przez syna na ich rzecz służebności mieszkania stanowiło przeniesienie na ich rzecz własności lokalu. Na poparcie tego stanowiska skarżąca powołała się na wyjaśnienia zawarte w Informatorze Ministra Finansów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwolnienie od podatku przychodu ze sprzedaży lokalu, przewidziane w art. ust. 1 pkt 32 lit. "e" ustawy o p.d.o.f. przysługiwało, jeżeli podatnik wydatkował go w okresie 2 lat od dnia sprzedaży na spłatę kredytu lub pożyczki, z odsetkami, zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. "a", a więc m.in. na nabycie lokalu mieszkalnego. W sprawie niesporne jest, że małżonkowie S. wraz z synem P. zaciągnęli kredyt w banku na zakup lokalu mieszkalnego przy ul. L. w D., jednakże własność tego lokalu nabył tylko syn P., co wynika jednoznacznie z aktu notarialnego. Tym samym zasadne jest stanowisko organów podatkowych, że małżonkowie S. nie nabyli prawa do omawianej ulgi podatkowej. Ustanowiona przez syna P. służebność mieszkania na rzecz rodziców – wbrew stanowisku skargi – nie przeniosła na nich prawa własności lokalu, dała im jedynie uprawnienie do korzystania z niego (art. 296-308 Kodeksu cywilnego) bez możliwości rozporządzania, co jest charakterystyczne dla własności (art. 140 Kodeksu cywilnego). Powołane w skardze pismo Ministra Finansów nie ma zastosowania w sprawie, dotyczy bowiem opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, a nie ulgi podatkowej, o której mowa w art. 21 ust 1 pkt 32 ustawy o p.d.o.f. Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie narusza wskazanych w skardze przepisów, wobec czego nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło