I SA/Wa 1234/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-05
Skład orzekający: Joanna Skiba, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, działając w trybie art. 132 § 1 k.p.a., może wydać decyzję odmawiającą przyznania świadczenia, jeśli wcześniej wydał decyzję odmawiającą przyznania tego świadczenia, a następnie uznał, że odwołanie strony zasługuje na uwzględnienie?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, działając w trybie art. 132 § 1 k.p.a., może wydać nową decyzję uchylającą lub zmieniającą poprzednią decyzję tylko wtedy, gdy uzna, że odwołanie strony zasługuje w całości na uwzględnienie. Jeśli organ nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska, powinien przesłać akta sprawy organowi odwoławczemu. W przypadku, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą przyznania świadczenia, a następnie w trybie art. 132 k.p.a. ponownie orzekł o odmowie, naruszył ten przepis, ponieważ powinien był zmienić lub uchylić poprzednią decyzję, a nie ją powielać.Stan faktyczny
B. L. złożyła wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki. Marszałek Województwa odmówił przyznania świadczeń. Po odwołaniu B. L., Marszałek Województwa, działając w trybie art. 132 k.p.a., ponownie wydał decyzję odmawiającą przyznania zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Marszałka i umorzyło postępowanie, wskazując na naruszenie art. 132 k.p.a. B. L. złożyła skargę na decyzję Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę.
I SA/Wa 1234/08
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] uchyliło decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] odmawiającą przyznania B. L. prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: M. i P. L. oraz umorzyło przed organem I instancji postępowanie prowadzone w trybie art. 132 § 1 kpa.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem złożonym dnia 13 sierpnia 2007 r. B. L. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] odmówił przyznania B. L. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: M. i P. L..
Od ww. decyzji bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie wniosła B. L.
Kolegium przesłało przedmiotowe odwołanie do organu I instancji w celu rozważenia zastosowania art. 132 k.p.a. Jednocześnie Kolegium wskazało, iż w przypadku nieskorzystania z art. 132 k.p.a., akta winny zostać odesłane niezwłocznie do organu odwoławczego.
Pismem z dnia 11 lutego 2008 r. [...] Centrum Polityki Społecznej poinformowało B. L., że jej odwołanie zostanie rozpatrzone przez tę instytucję.
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Marszałek Województwa [...], działając na podstawie art. 132 k.p.a., orzekł o odmowie przyznania B. L. prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: M. i P. L..
Od decyzji z dnia [...] marca 2008 r. odwołanie wniosła B. L. wnosząc o pozytywne rozpatrzenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci za okres 4 miesięcy, tj. sierpień, wrzesień, październik i listopad 2007 r. Odwołująca przedłożyła zaświadczenie o zarobkach oraz wskazała, iż legalna praca męża [...] na terenie Belgii jest datowana od dnia 11 listopada 2007 r., dlatego wystąpiła o wyrównanie świadczeń.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] uchyliło decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] i umorzyło przed organem I instancji postępowanie prowadzone w trybie art. 132 § 1 kpa.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaskarżona decyzja narusza przepis art. 132k.p.a., bowiem skoro organ pierwszej instancji zdecydował o uwzględnieniu odwołania strony w trybie art. 132 § 1 k.p.a., to powinien zmienić lub uchylić uprzednio wydaną decyzję własną z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]. Tymczasem w nowo wydanej decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] ponownie orzeczono o "odmowie przyznania świadczenia". Jeżeli organ pierwszej instancji po zapoznaniu się z odwołaniem B. L. nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], to zgodnie z przepisem art. 132 § 2 k.p.a. winien przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego datę doręczenia B. L. decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]. Odwołanie zostało sporządzone i nadane dnia [...] stycznia 2008 r. Bez wstępnego zbadania, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie, nie było możliwe zastosowanie trybu art. 132 § 1 kpa.
Na powyższą decyzję B. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniosła o jej pozytywne rozpatrzenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Zgodnie z art.132 § 1 kpa, jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Marszałek Województwa [...] działając na podstawie art. 132 kpa orzekł o odmowie przyznania B. L. prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: M. i P. L.
W myśl orzecznictwa sądowego, w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 132 k.p.a., organ pierwszej instancji podejmuje następujące czynności procesowe: zawiadamia strony o wniesieniu odwołania, następnie ustala czy może skonsumować kompetencję do samokontroli decyzji - ustala zatem łączne wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 132 § 1 k.p.a. W ramach samokontroli decyzji organ administracji najpierw musi dokonać kontroli własnego postępowania, jakie przeprowadził przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Powinien zatem ponownie rozpoznać sprawę i ustalić, czy stanowisko zajęte poprzednio w danej sprawie może być zmienione czy nie. W kolejnej fazie powinien skonfrontować to swoje stanowisko z żądaniem stron wyrażonym w odwołaniu. Jeżeli organ ustali, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, czyli że żądanie strony jest uzasadnione w całości, to jest on wówczas uprawiony do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 132 § 1 k.p.a. Organ nie może wzruszyć własnej decyzji jeżeli żądanie strony jest uzasadnione tylko w części - sprzeciwia się temu konstrukcja przepisu art. 132 § 1 i 2 k.p.a. Jeżeli organ uzna, że odwołanie, jego zdaniem, nie jest uzasadnione, to mimo że wniosły je wszystkie strony, nie ma on prawa zmienić lub uchylić własnej decyzji w ramach samokontroli, bowiem przesłanki z art. 132 § 1 i 2 k.p.a. nie zostały spełnione. Powinien wówczas w terminie 7 dni przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi II instancji, (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2184/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 1985 r. sygn. akt III SA 119/85. ONSA 1985 r., nr l,poz. 16).
Samokontroli w trybie art. 132 k.p.a. organ administracji publicznej może zatem dokonać jedynie w sytuacji gdy uzna, iż żądanie strony jest uzasadnione w całości. Tylko wówczas organ kompetentny jest do wydania nowej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 418/97, LEX nr 34174).
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] dokonało prawidłowej oceny uznając, że decyzja Marszałka Województwa [...] narusza przepis art. 132 k.p.a.
Stwierdzić bowiem należy, że skoro organ pierwszej instancji zdecydował o uwzględnieniu odwołania strony w trybie art. 132 § 1 k.p.a., to powinien zmienić lub uchylić uprzednio wydaną decyzję własną z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]. Tymczasem w nowo wydanej decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] ponownie orzeczono o "odmowie przyznania świadczenia". Jeżeli zatem organ pierwszej instancji po zapoznaniu się z odwołaniem B. L. nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], to zgodnie z przepisem art. 132 § 2 k.p.a. winien przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.
Ponadto należy stwierdzić, iż w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego datę doręczenia B. L. decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., co w konsekwencji oznacza, iż organ I instancji nie dokonał wstępnego zbadania, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie, a zatem również z tego względu nie jest możliwe zastosowanie trybu z art. 132 § 1 kpa.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] uchylająca decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. i umarzająca przed organem I instancji postępowanie prowadzone w trybie art. 132 § 1 kpa jest prawidłowa, albowiem Kolegium nie mogło rozstrzygnąć merytorycznie w niniejszej sprawie przed uprzednim wyeliminowaniem niezgodnej z prawem decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2008 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło