I OZ 698/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 160/08 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wystąpienia ze skargą kasacyjną w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek M. P., reprezentowanego przez adwokata z urzędu, o przywrócenie terminu do wystąpienia ze skargą kasacyjną od wyroku tego Sądu z dnia 5.11.2008 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, iż pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną oraz wniosek o przywrócenie jej terminu w dniu 11.02.2009 r., uzasadniając uchybienie terminowi do wystąpienia ze skargą kasacyjną toczącym się postępowaniem w zakresie przyznania stronie prawa pomocy. W ocenie Sądu wniosek pełnomocnika skarżącego był spóźniony, bowiem M. P. udzielił pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi już w dniu 16.01.2009 r., zatem w tym dniu ustąpiła przyczyna uchybienia oraz rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, wynikający z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zażalenie na to postanowienie wniósł M. P., reprezentowany przez tego samego adwokata, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i nadania biegu skardze kasacyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu postawiono zarzut naruszenia: 1. art. 88 w zw. z art. 90 § 1 i 2 P.p.s.a., przez wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, gdy ewentualne spóźnienie w złożeniu wniosku powinno budzić wątpliwości, a tym samym uzasadniać wyznaczenie rozprawy, 2. art. 86 § 1 oraz art. 87 §1 i 4 w zw. z art. 88 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do merytorycznego rozpoznania wniosku, 3. art. 87 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 177 § 1 P.p.s.a. i w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z dnia 5.11.2008 r. złożone zostały po upływie ustawowego terminu. W obszernym uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej powołał się między innymi na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.06.2006 r., sygn. akt I FZ 198/06. Stwierdził on także, iż w jego opinii w niniejszej sprawie w ogóle nie występowała konieczność występowania z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, bowiem powoduje ona powstanie kolejnego postępowania pobocznego wydłużającego rozpoznanie przedmiotu sprawy. Działający w imieniu skarżącego adwokat przytoczył również, iż termin do wniesienia środka zaskarżenia w postępowaniach przed sądami powszechnymi liczony jest od dnia, w którym pełnomocnik z urzędu umocowany został do działania w sprawie, jednak przysługuje mu pełny ustawowy termin przewidziany dla wystąpienia z odpowiednimi środkami. Zdaniem pełnomocnika strony również i w tej sprawie winien on dysponować trzydziestodniowym terminem do złożenia skargi kasacyjnej, a nie siedmiodniowym obowiązującym przy wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Nie można uznać za trafne stanowiska pełnomocnika M. P., iż w sprawach, w których strona występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej reprezentanta z urzędu trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna się z dniem, w którym pełnomocnik wyznaczony został do działania w imieniu strony. Podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym – w przeciwieństwie do innych postępowań – nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Nawet procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu. Zamiast tego przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, o ile uchybienie takie nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, iż z uwagi na długotrwałość procedury przyznawania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wyłączona jest wina strony w uchybieniu, o ile nastąpiło ono wyłącznie z tej przyczyny. Tym samym stwierdzić trzeba, że pełnomocnik strony, wyznaczony do działania w sprawie z urzędu, w takiej sytuacji zobligowany jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, który to wniosek, wraz z uzasadnieniem, złożony winien być w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, co wynika z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. Jednocześnie z takim wnioskiem pełnomocnik winien dokonać czynności, której nie dokonano w terminie. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik strony, wnosząc skargę kasacyjną, wprawdzie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia, jednak uczynił to w terminie przewidzianym w art. 177 § 1 P.p.s.a., a nie w siedmiodniowym terminie o jakim mowa w art. 87 § 1 tejże ustawy. Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ten wniosek. Podkreślić trzeba przy tym, iż pogląd zawarty w przywołanym przez stronę postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest poglądem odosobnionym i stojącym w sprzeczności z ogólnie przyjętą linią orzeczniczą, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie zgadza się z nim. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.