II SA/Wr 211/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-11-06

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Andrzej Wawrzyniak, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku sądu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu administracyjnego. Naruszenie tej zasady, wynikającej z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) umarzającej postępowanie w sprawie wybudowania bez pozwolenia domu mieszkalnego jednorodzinnego z gabinetem lekarskim i wiatą. Skarżąca E.G. zarzuciła organowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił wcześniejszą decyzję WINB. WSA we Wrocławiu uznał, że WINB nie zastosował się do wskazań sądu dotyczących konieczności zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności dotyczących objęcia wiaty pozwoleniem na budowę i użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i stwierdził, że decyzja nie może być wykonana. Zasądził od WINB na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Sędziowie NSA Andrzej Wawrzyniak, WSA Anna Siedlecka, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2008r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania bez pozwolenia domu mieszkalnego jednorodzinnego z gabinetem lekarskim i wiatą I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego,. Przedmiotem skargi E.G. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...], Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...], Nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania przez M. i B.M. bez pozwolenia domu mieszkalnego jednorodzinnego z gabinetem lekarskim i wiatą zadaszoną na działce nr [...] AM 25 w O.Ś. przy ul. [...]. W uzasadnieniu w/w decyzji organ wskazał, że w dniu 24 kwietnia 2006r. PINB w T. wszczął na wniosek E.G. postępowanie w sprawie wybudowania przez M. i B.M. bez pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego wraz z gabinetem lekarskim, wiatą zadaszoną jak również wykonaniu fundamentów budynku garażowego na działce nr [...] AM 25 w O.Ś. przy ul. [...]. Podczas przeprowadzonych w dniu 9 maja 2006r. oględzin stwierdzono, że na działce nr [...] został wybudowany budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z gabinetem lekarskim, przyłączami wodociągowym i kanalizacyjnym, wiatą zadaszona oraz rozpoczęto budowę budynku garażowego. Wiata garażowa, która jest integralnie związana z budynkiem mieszkalnym poprzez połączenie konstrukcji dachów i ich pokrycia o szerokości 4m i długości 6m, wsparta jest na dwóch słupach ceglanych o wymiarach 49cm x 24cm. Jeden ze słupów wiaty oddalony jest o 18cm od podmurówki ogrodzenia z działką nr [...] a drugi - oddalony jest o 14cm od muru pełnego usytuowanego przy granicy z działką nr [...]. Przedmiotowe roboty prowadzono na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...], Nr [...], wydanego przez Starostę Powiatu T., obejmującej dom jednorodzinny z gabinetem lekarskim wraz z przyłączami wodociągowym i kanalizacyjnym oraz budynek garażowy. W dniu [...] decyzją Nr [...] PINB w T. udzielił Państwu M. pozwolenia na użytkowanie budynku jednorodzinnego z gabinetem lekarskim na działce nr [...] AM 25 w O.Ś. przy ul. [...] przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę (przed wykonaniem budynku garażowego) oraz określono warunek użytkowania gabinetu lekarskiego jako zakładu pracy, polegający na obowiązku uzyskania pozytywnego stanowiska Państwowej Inspekcji Pracy w sprawie zgodności wykonania budynku z projektem budowlanym. W tak kształtującym się stanie faktycznym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...], Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wybudowania przez M. i B.M. bez pozwolenia domu jednorodzinnego wraz z gabinetem lekarskim i wiatą zadaszoną na w/w działce nr [...] ze względu na jego bezprzedmiotowość. Decyzja ta, w wyniku zaskarżenia jej przez E.G., została uchylona przez WINB decyzją z dnia [...], Nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB w T. ponownie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wybudowania przez M. i B.M. bez pozwolenia domu jednorodzinnego z gabinetem lekarskim i wiatą zadaszoną na działce nr [...] (decyzja z dnia [...], Nr [...]). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał m.in., że roboty budowlane były wykonywane na podstawie decyzji Starosty T. z dnia [...], Nr [...] o pozwoleniu na budowę. Późniejsze jej wyeliminowanie z obrotu prawnego nie zmienia faktu, że roboty budowlane były prowadzone legalnie. Ponadto w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym decyzja PINB w T. z dnia [...], Nr [...], którą udzielono M. i B.M. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Organ I instancji wskazał nadto, że wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie była wymieniona zarówno w decyzji o pozwoleniu na budowę jak i w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, bowiem nie jest to wymagane przez przepisy prawa. Nie zmienia to jednak faktu, że sporna wiata jest częścią obiektu budowlanego, wybudowanego na podstawie decyzji Nr [...]. Mając zatem na uwadze, że inwestycja została pod względem formalnym skutecznie zakończona w części budynku mieszkalnego z gabinetem lekarskim, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania na podstawie rozdziału 5 Prawa budowlanego, dotyczącego budowy i oddawania do użytku obiektów budowlanych, w tym w szczególności art. 48 ust. 1, traktującego o rozbiórce obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Od decyzji tej odwołała się E.G.. Decyzją z dnia [...], Nr [...] organ II instancji uchylił w całości decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sprawie. Decyzja drugoinstancyjna została zaskarżona przez M. i B.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 20 września 2007 r. (sygn. akt SA/Wr 300/07) uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, mając na względzie argumenty przedstawione w uzasadnieniu w/w wyroku, wskazał, że w uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził m.in., że wszczęte z urzędu postępowanie dotyczyło samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu domu w okresie 2003-2004r., co wymagało wyjaśnienia zespołu okoliczności faktycznych umożliwiających stosowanie art. 48 ust. 1 albo ust. 2 bądź art. 51 ust. 7 Prawa Budowlanego, a raczej jedynie tego ostatniego przepisu, skoro rozpoczęcie budowy na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, którego nieważność później stwierdzono, stanowi tzw. przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1. Jak jednak trafnie przyjęły organy, stosowanie art. 51 ust. 7 (a tym bardziej stosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1) Prawa budowlanego jest wykluczone po legalnym oddaniu obiektu do użytkowania. Pozwolenie na użytkowanie stanowi bowiem zakończenie procesu inwestycyjno-budowlanego i skutkuje ustaniem kompetencji organów ustanowionych w Rozdziale 5 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Wychodząc z tego prawidłowego założenia, organy zmierzały do ustalenia przedmiotu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, dotyczącej obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, szczególnie do ustalenia, czy wspomnianą decyzją objęta była tzw. wiata. WSA we Wrocławiu, odnosząc się do podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę zauważył, że w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006r. wskazano, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę, przewiduje dobudowę zadaszonej wiaty na granicy z działką sąsiednią nr [...] z rażącym naruszeniem §12 ust. 3 i 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Oznacza to, że wybudowanie wiaty wynikało z zatwierdzonego projektu budowlanego. WINB uznał zatem, że całość zamierzenia inwestycyjnego obejmującego budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego z gabinetem lekarskim i wiatą zadaszoną na działce nr [...] AM 25 w O.Ś. przy ul. [...], została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji Starosty T. Nr [...] z dnia [...]. nadto uznał za istotne w sprawie fakt, że pomimo iż usytuowanie wiaty będącej częścią obiektu przy ul. [...] w O.Ś. narusza 12 ust. 3 i 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw prawnych do usunięcie tego stanu rzeczy poprzez wydanie decyzji merytorycznej, bowiem PINB w T., ostateczną decyzją z dnia [...], Nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie powyższej inwestycji, a zatem została ona pod względem formalnym zakończona. W myśl zaś art. 105 § 1 k.p.a., organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych np. brak przymiotu strony osoby, na której wniosek wszczęto postępowanie, lub przedmiotowych - w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W omawianej sprawie, jak wskazał organ odwoławczy, mamy do czynienia z tym drugim przypadkiem. Przedmiotowa inwestycja obejmująca budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego z gabinetem lekarskim i wiatą zadaszoną przy ul. [...] w O.Ś., została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę, a ponadto została ona pod względem formalnym zakończona poprzez udzielenia pozwolenia na jej użytkowanie. W istniejącym stanie faktycznym i prawnym rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego umarzające postępowanie jest zatem jedyną prawnie dopuszczalną formą zakończenia postępowania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła E.G. zarzucając jej naruszenie prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 3 i art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do zebrania całości materiału dowodowego, pozwalającego na prawidłową ocenę stanu faktycznego, brak wszechstronnej analizy tego materiału, co w konsekwencji doprowadziło do oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym niezgodnym z rzeczywistością, oraz brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie nieuwzględnienia wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 września 2007r. (sygn. akt II SA/Wr 300/07). Z uwagi na powyższe uchybienia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoją skargę E.G. podniosła, że organ II instancji przede wszystkim nie wyjaśnił kwestii zasadniczej, tj. czy budowa wiaty wynikała z zatwierdzonego projektu budowlanego, czy wiata mogła być, mając na względzie istotną wadliwość projektu, objęta decyzją o pozwoleniu na użytkowanie i jakie ewentualnie wpływ ma owa wadliwość projektu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, oraz kwestii podstaw istnienia bądź ich braku do wydania decyzji merytorycznej w niniejszej sprawie. Ponadto nie była rozważana ani badana przez żaden organ nadzoru budowlanego kwestia wadliwości projektu budowlanego i mogące z niej wynikać konsekwencje. Wskazała, iż ponieważ przepisy techniczno-budowlane mają często charakter szczegółowy, a ich bezwzględnie obowiązujący charakter wyklucza ich stosowanie w drodze woli stron, ustawodawca przewidział instytucję wyjątkową - odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w szczególnie uzasadnionych przypadkach (art. 9 Prawa budowlanego). W związku z tym, skoro sporna wiata rażąco narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), poprzez niezachowanie odległości, niezapewnienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a inwestorzy nie wystąpili do właściwego organu z wnioskiem o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jak również projekt budowlany zawierał istotne wady, to zachodzi pytanie, na jakiej podstawie, mając na uwadze art. 57, 59 i 59a Prawa budowlanego, organ I instancji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stwierdził zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz z projektem budowlanym. Mając na uwadze powyższe skarżąca stwierdziła, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie mogła obejmować spornej wiaty, bowiem naruszałaby prawo poprzez akceptację stanu z nim niezgodnego, a organ I instancji poprzez wydanie takiej decyzji naraziłby organy nadzoru budowlanego na odpowiedzialność odszkodowawczą. Nadto skarżąca dodała, że organy już 31 października 2003r., po wydaniu przez Wojewodę D. rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wiedziały o naruszeniach przepisów Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych występujących przy realizacji całego zamierzenia budowlanego, jednakże nie podjęły żadnych czynności zmierzających do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca zarzuciła także, że nie wymienienie przez organy nadzoru budowlanego wiaty w decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ze względu na brak takiego wymogu w przepisach prawa jest sprzeczne z obowiązującym prawem. We wniosku o pozwolenie na budowę powinny być wymienione wszystkie elementy całego zamierzenia budowlanego, które następnie powinny zostać uwidocznione na planie zagospodarowania terenu. Tymczasem wiata nie była uwidoczniona na planie zagospodarowania terenu. Na pierwotnej (załączonej do wniosku o pozwolenie na budowę) mapie do celów opiniodawczych wiata w ogóle nie widniała, a garaż usytuowany był bezpośrednio przy granicy. Nie można zatem stwierdzić, że organ architektoniczno-budowlany objął sporną wiatę pozwoleniem na budowę, bowiem wyszedłby poza granice wniosku, co stanowiłoby rażące naruszenia art. 28 Prawa budowlanego, który stanowi wyjątek od art. 61 k.p.a.. Nadto wiata została naniesiona na mapie do celów opiniodawczych dopiero po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po 26 października 2004r. Już samo zestawienie map do celów opiniodawczych potwierdza stan sprzeczny z prawem. Z mapki do celów opiniodawczych z dnia 19 grudnia 2005r. wynika, że wiata jest dobudowaną częścią budynku, która nie należała do pierwotnej kompozycji i w związku z tym powinna być wymieniona w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a tym bardziej w decyzji o pozwoleniu na budowę. Trudno zatem przyjąć, że wiata mogłaby być objęta pozwoleniem na użytkowanie. Jednakże kwestie te nie były przedmiotem analizy organów nadzoru budowlanego. Odnosząc się natomiast do możliwości merytorycznego załatwienia niniejszej sprawy, skarżąca stwierdziła, że zakładając, iż sporna wiata nie jest objęta pozwoleniem na użytkowanie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał kierunek działania w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę. W wyroku z dnia 26 lutego 1999r. NSA podkreślił, że w wypadku gdyby wobec zaniedbania przez organ administracji spoczywających na nim obowiązków doszło do zrealizowania obiektu, powinien mieć zastosowanie art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego dotyczący pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a czego konsekwencją jest zastosowanie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (IV SA 397/97, Wspólnota 1997, nr 18, poz. 25). W przypadku zaś stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego II instancji, iż wiata nie była objęta zatwierdzonym projektem budowlanym, to zastosowanie powinien mieć art. 48 Prawa budowlanego. NSA wskazał również kierunek działania w przypadku objęcia wiaty pozwoleniem na użytkowanie. W wyroku z dnia 20 sierpnia 2002r. (sygn. akt IV SA 917/2002) stwierdził, że w przypadku stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, bowiem przepisy Prawa budowlanego (art. 55 i 59) uzależniają wydanie pozwolenia na użytkowanie od decyzji o pozwoleniu na budowę. Badanie zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, stanowi podstawową kwestię, bez której nie można mówić o możliwości wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu. W takim przypadku skoro została stwierdzona nieważność pozwolenia na budowę, nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Zachodzą wówczas okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Nadto skarżąca podniosła, że skoro przepisy techniczne są przepisami ius cogens, gdy zaś decyzja o pozwoleniu na użytkowanie oprócz w/w przepisów technicznych rażąca narusza także przepisy Prawa budowlanego, tj. art. 34 ust. 1-3 w zw. z art. 57, 59, 59a, to organ II instancji ma podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z urzędu. Na marginesie skarżąca zarzuciła, że nie została zawiadomiona jako strona postępowania administracyjnego w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie o wydaniu takiej decyzji. W dalszej części skarżąca stwierdziła, że w przypadku wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z obrotu istnieje również podstawa do wydania decyzji merytorycznej w niniejszej sprawie - art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Konkludując, skarżąca stwierdziła brak korelacji pomiędzy dotychczasowymi ustaleniami faktycznymi (a raczej ich brakiem) organów nadzoru budowlanego — również ich działalnością, nie mających oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a podstawą prawną rozstrzygnięcia tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i jej uzasadnieniem, wskutek uznania, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, co powoduje, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie została uwzględniona. Lektura akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy bowiem zauważyć, że w dniu 20 września 2007r. WSA we Wrocławiu wydał wyrok w sprawie ze skargi M. i B.M. (sygn. akt II SA/Wr 300/07), którym uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...], Nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego o umarzeniu postępowania w sprawie wybudowania bez pozwolenia domu mieszkalnego jednorodzinnego z gabinetem lekarskim i wiatą zadaszoną na działce nr [...] AM 25 w O.Ś. przy ul. [...] oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W powołanym wyżej wyroku Sąd stwierdził m.in., że cyt.: "W toku kolejnego postępowania odwoławczego organ powinien dołączyć do akt nin. sprawy akta wszelkich postępowań dotyczących budowy i oddania do użytkowania, o których była już mowa (sprawy pozwolenia na budowę, stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie i postępowań nadzwyczajnych w sprawie tego pozwolenia), a następnie dokonać w oparciu o materiał dowodowy tych spraw samodzielnych ustaleń i ocen dotyczących podstaw do umorzenia postępowania, wyżej już omówionych. Jedynie w przypadku ustalenia braku tych podstaw, konieczne będzie rozważenie stosowania art. 138 § 2 k.p.a.". Ponadto Sąd wskazał, że w aktach sprawy nie ma żadnego materiału dowodowego w zakresie ustalenia przedmiotu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, dotyczącej obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, szczególnie do ustalenia, czy wspomnianą decyzją objęta była tzw. wiata. Przytoczenie zaś przez organ ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale uniemożliwiało ocenę prawidłowości tych ustaleń, zaś pominięcie istniejących dowodów bezpośrednich naruszało art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 k.p.a.. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżona decyzja [...] Nr [...] jest wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy przez WINB we W. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 września 2007r. (sygn. akt II SA/Wr 300/07). Oznacza to, że organ II instancji rozpoznając ponownie sprawę, stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże wyroku Sądu. W tym bowiem zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą. Wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję organu II instancji stwarza taką sytuację procesową, że eliminuje jedynie orzeczenie ostatecznie kończące sprawę, pozostawiając jej tok działaniu organów właściwych do załatwienia sprawy, według przepisów procedury administracyjnej. Organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, po otrzymaniu akt sprawy winien był podjąć zgodne z prawem działania mające na celu wykonanie ustaleń zawartych w wyroku sądu administracyjnego. Naruszenie przez organ zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu administracyjnego, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, bez względu na poglądy prawne wyrażone w decyzji z dnia [...] Nr [...]. W niniejszej sprawie WINB wydając zaskarżoną decyzję, nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w w/w wyroku WSA we Wrocławiu, co do dalszego postępowania, które miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie. Akta sprawy o sygn. akt II SA/Wr 300/07 zostały zwrócone organowi II instancji w dniu 21 stycznia 2008 r., zaś już w dniu 21 lutego 2008r. została podjęta zaskarżona decyzja bez podjęcia przez organ odwoławczy czynności szczegółowo opisanych w w/w wyroku WSA z 20 września 2007r., sygn. akt II SA/Wr 300/07. Tym samym WINB dopuścił się naruszenia art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To powoduje zaś konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W dalszym ciągu brak jest w aktach sprawy dokumentacji dotyczącej budowy i oddania do użytkowania przedmiotowej inwestycji, tj. w sprawie pozwolenia na budowę, stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie i postępowań nadzwyczajnych w sprawie tego pozwolenia. Brak jest również materiału dowodowego mającego na celu ustalić przedmiot decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, dotyczącej obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, a w szczególności - czy wspomniana decyzja obejmowała wiatę. Brak materiału dowodowego w zakresie wskazanym przez WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 września 2007r. (sygn. akt II SA/Wr 300/07) i niepodjęcie w tym zakresie czynności w postępowaniu wyjaśniającym narusza art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 k.p.a., jak również art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji rozpoznając ponownie sprawę, będzie zobowiązany zatem do wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w w/w orzeczeniu Sądu, a następnie dokonać w oparciu o zebrany materiał dowodowy samodzielnych ustaleń i ocen dotyczących podstaw do umorzenia postępowania. Te ustalenia i ocena winna zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, stosownie do przepisu art. 107 § 3 k.p.a.. Odnosząc się zaś do pozostałych kwestii podnoszonych w skardze, należy wskazać, że uchylenie zaskarżonej decyzji wynikało z naruszenia przez organ II instancji procedury administracyjnej i zasady związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 20 września 2007r.. Dopiero po zrealizowaniu przez organ odwoławczy wytycznych zawartych w tymże orzeczeniu i wydaniu nowej decyzji, Sąd – jeśli skarżąca zakwestionuje ponowne rozstrzygnięcie WINB – będzie w stanie wypowiedzieć się co do zagadnień merytorycznych sprawy. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem prawa – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt. II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 przywołanego aktu. Orzeczenie o kosztach swoje wsparcie znalazło zaś w art. 200 przywołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło