II SA/Ol 753/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 roku sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych oddala skargę Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 18 maja 2007r. Prokurator Rejonowy wystąpił do Starosty o wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia diagnoście T. K. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu podał, iż Prokuratura Rejonowa skierowała do Sądu Rejonowego akt oskarżenia przeciwko T.K. w związku z przeprowadzeniem w sposób nieprawidłowy badań technicznych pojazdów. Organ I instancji pismem z dnia 15 czerwca 2007r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w tej sprawie, a następnie zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej przez sąd prawomocnym wyrokiem. Po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia "[...]" uznającego T. K. winnym poświadczenia nieprawdy co do przeprowadzonych badań technicznych dwóch pojazdów, organ I instancji postanowieniem z dnia "[...]" podjął zawieszone postępowanie. Następnie decyzją z dnia "[...]" Starosta umorzył postępowanie w przedmiocie cofnięcia diagnoście T. K. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu podano, iż przeprowadzona w dniu 30 listopada 2007r. kontrola Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów należącej do K. K., w której zatrudniony jest diagnosta T. K., nie stwierdziła nieprawidłowości lub uchybień. Brak jest zatem podstaw prawnych do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień diagnoście na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podniesiono, iż sąd nie orzekł wobec wyżej wymienionego kary dodatkowej w postaci zakazu zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej. Powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007r., który w podobnej sprawie zajął takie samo stanowisko. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prokurator Rejonowy w podnosząc, iż treść art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest jednoznaczna i wskazuje, iż cofnięcie uprawnień diagnoście następuje w razie popełnienia określonych przewinień i jest obligatoryjne. Wskazał, że ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy potwierdziły poświadczenie nieprawdy przez diagnostę co do przeprowadzonych badań technicznych pojazdów. Diagnosta zatem dopuścił się uchybień z art. 84 ust. 3 pkt 2 wspomnianej ustawy, a to spowodowało, że zaistniały przesłanki do cofnięcia mu uprawnień. Odpowiedź na odwołanie wniósł T. K. działający przez swojego pełnomocnika. W piśmie procesowym z dnia "[...]" podkreślił bezzasadność odwołania wskazując przede wszystkim na korzystne dla niego wyniki kontroli, przeprowadzone w stacji diagnostycznej, w której jest zatrudniony. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania bądź wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Jednocześnie w każdym przypadku wymagane jest, aby postępowanie poprzedzające podjęcie decyzji prowadzone było z zachowaniem zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Według instancji odwoławczej organ pierwszej instancji nie przeprowadził właściwego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Przede wszystkim starosta nie odniósł się do rozbieżności w ustaleniach poczynionych w toku przeprowadzonej kontroli na stacji pojazdów w dniu "[...]". i w toku postępowania karnego. W trakcie kontroli nie stwierdzono bowiem żadnych nieprawidłowości i uchybień przy dokonywaniu przez T. K. badań technicznych na stacji diagnostycznej, natomiast postępowanie karne zostało zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział Karny Odwoławczy z dnia "[...]", który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia "[...]" uznający T. K. winnym poświadczenia nieprawdy co do przeprowadzonych badań technicznych dwóch pojazdów. Jednakże według organu odwoławczego analiza protokołu kontroli Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, przeprowadzonej w dniu "[...]", w której zatrudniony jest skarżący prowadzi do wniosku, że zakres kontroli w ogóle nie obejmował badania prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów oraz prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji, stosownie do art. 83b ust. 2 pkt 1 lit. b i c. Świadczy o tym brak zapisów w protokole z kontroli o przeprowadzeniu czynności sprawdzających w tym zakresie. Według organu odwoławczego, niezbędnym jest więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przeprowadzenie ponownej kontroli przedmiotowej Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, w której zatrudniony jest T. K., w zakresie prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów oraz prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji, zwłaszcza odnośnie pojazdów wymienionych we wspomnianym wyroku Sądu Rejonowego. Skargę na powyższą decyzję wywiódł T. K., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie jego interesu prawnego poprzez błędne ustalenie naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji, a tym samym nakazania uwzględnienia okoliczności niekorzystnych dla skarżącego i przesądzających przyszłe rozstrzygnięcie. Strona skarżąca sformułowała również zarzut pogwałcenia art. 138 § 2 kpa poprzez dowolne ustalenie, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, w sytuacji gdy materiał dowodowy został całościowo zgromadzony i wyczerpująco rozważony przez Starostę. Skarżący uznał, że zaskarżona decyzja jest błędna ponieważ ustalono w niej rzekomą sprzeczność wyników postępowania karnego i przeprowadzonej kontroli w toku postępowania administracyjnego. Tymczasem zdaniem strony skarżącej ta sprzeczność jest pozorna, dlatego że przepis art. 83 ust. 4 ustawy o ruchu drogowym, który pozwala w określonych przypadkach na cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych jest powiązany z art. 83 ust. 1 tej ustawy. To z kolei wskazuje na to, że cofniecie stosownych uprawnień musi mieć związek z kontrolą, a ta była korzystna dla T. K.. Skarżący powołał także w skardze na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007r., sygn. akt II GSK 395/06. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem . Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa. Przede wszystkim warto wskazać, że zgodnie z art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta ( ust. 1). Z tego tytułu: 1) co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: a) zgodności stacji z ustawowymi wymaganiami, określonymi w art. 83 ust. 3, b) prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów, c) prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji; 2) wydaje zalecenia pokontrolne i wyznacza termin usunięcia naruszeń warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów ( ust. 2). Natomiast stosownie do art. 84 ust. 3 wspomnianej ustawy diagnoście cofa się uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono: a) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, b) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (ust. 3). W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (ust. 4). Uprawnienia diagnoście wydaje i cofa w formie decyzji starosta ( ust. 1 i 3). W wypadku wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie ze stanem faktycznym ponosi on odpowiedzialność za przestępstwo z art. 271 k.k., gdyż nie ulega wątpliwości, że jest on osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu. Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że postępowanie karne w sprawie T. K. zostało zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział Karny Odwoławczy z dnia "[...]", który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego Wydział Karny z dnia "[...]" uznający T. K. winnym poświadczenia nieprawdy co do przeprowadzonych badań technicznych dwóch pojazdów. Natomiast w trakcie kontroli potwierdzonej protokołem Nr "[...]" z dnia "[...]" przeprowadzonej w toku postępowania administracyjnego przez osoby uprawnione działające w imieniu Starosty, nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości i uchybień przy dokonywaniu przez T. K. badań technicznych w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów. Organ odwoławczy uchylając rozstrzygnięciem będącym przedmiotem skargi decyzję organu I instancji podważył przede wszystkim prawidłowość przeprowadzonej przez Starostę kontroli przedmiotowej stacji kontroli pojazdów, kwestionując zakres jej przeprowadzenia. W ocenie Sądu organ II instancji całkowicie zasadnie uznał postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Starostę za niewystarczające. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało zainicjowane na skutek działania Prokuratora Rejonowego, który wystąpił do Starosty o wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia diagnoście T. K. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów w związku ze skierowaniem przez Prokuratora Rejonowego w dniu "[...]" do Sądu Rejonowego aktu oskarżenia przeciwko T. K., który został oskarżony o czyn z art. 271 § 1 kk przez poświadczenie nieprawdy co do przeprowadzenia badania technicznego samochodu osobowego marki "{...]" o nr "[...]" w ten sposób, że dowodzie rejestracyjnym pojazdu dokonał stosownego wpisu bez przeprowadzenia badania. We wniosku prokuratora znalazła się również informacja, że Prokuratura nadzoruje postępowanie przeciwko "[...]" podejrzanemu o poświadczenie nieprawdy na zaświadczeniu o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu "[...]", czyli o przestępstwo z art. 271 § 1 kk. W ocenie sądu czynności kontrolne przeprowadzone w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego były bezużyteczne dla przedmiotu sprawy i co za tym idzie nie mogły być samodzielną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. Protokół potwierdza jedynie przeprowadzenie rutynowych czynności kontrolnych, swoim zakresem zupełnie jednak odbiegających od meritum przedmiotowej sprawy. Nadzór stacji kontroli pojazdów dotyczył m.in. warunków techniczno-organizacyjnych stacji, jej wyposażenia w przyrządy pomiarowo-kontrolne czy też zaopatrzenia stanowiska kontrolnego. Tymczasem organ I instancji dokonując kontroli – stosownie do art. 83b ust. 2 pkt 1 – powinien zbadać prawidłowość wykonywania badań technicznych pojazdów oraz prawidłowość prowadzenia wymaganej dokumentacji w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w kontekście zarzucanych T. K. w postępowaniu karnym czynów. Jak wynika z protokołu kontroli ( z dnia "[...]") wspomnianej stacji diagnostycznej, czynności kontrolne nie obejmowały swym zakresem sprawdzenia prawidłowości przeprowadzenia badania technicznego wskazanych przez prokuratora pojazdów samochodowych. Kluczową rolą organu w niniejszym postępowaniu administracyjnym jest właśnie rozstrzygnięcie czy T. K. wydał zaświadczenie albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Przeprowadzone w toku postępowania pierwszoinstancyjnego czynności w żaden sposób nie rozstrzygnęły tej kwestii. Tymczasem organ wydając decyzję w toku I instancji oparł się na wspomnianych czynnościach kontrolnych. W takiej sytuacji organ odwoławczy całkowicie zasadnie zakwestionował rozstrzygnięcie Starosty, ponieważ nie mogło ono ostać się w obrocie prawnym. W związku z tym bezzasadny jest argument skargi dotyczący naruszenia zaskarżoną decyzją art. 138 § 2 kpa. Gołosłownie wskazano również w skardze na nakazanie w zaskarżonej decyzji uwzględnienia okoliczności niekorzystnych dla skarżącego i przesądzających przyszłe rozstrzygnięcie. Treść rozstrzygnięcia Kolegium w żadnym miejscu nie nakazuje obligatoryjnego uwzględnienia obciążających skarżącego okoliczności, a jedynie wskazuje konkretny zakres czynności kontrolnych, które należy podjąć w celu prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Odnosząc się natomiast do argumentu prawnego skarżącego wskazującego, że cofnięcie stosownych uprawnień diagnoście musi mieć związek z negatywnym wynikiem kontroli ( w toku postępowania administracyjnego) jego czynności diagnostycznych, trzeba mieć na uwadze, że przeprowadzona przez organ administracji kontrola nie musi być jedyną podstawą rozstrzygnięcia o ewentualnym cofnięciu uprawnień osobie skazanej prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 271 § 1 kk. Zasadnym jest w tym miejscu zauważyć, że ustawa z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym nie uzależnia cofnięcia uprawnień od stwierdzenia przestępstwa poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu lub dowodzie rejestracyjnym, a wymaga jedynie ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, dlatego też w wypadku wszczęcia postępowania karnego starosta nie musi oczekiwać na wydanie prawomocnego wyroku w tej sprawie, a wystarczające jest, że w ramach prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego, np. na podstawie akt śledztwa lub dochodzenia ustali ten fakt, a niekoniecznie - jak przyjmuje się w piśmiennictwie - w toku kontroli, wykonywanej z racji nadzoru nad stacjami kontroli pojazdów (LEX, Cz.P. Kłak, Cofnięcie diagnoście uprawnień do kontroli pojazdów a postępowanie karne prowadzone przeciwko takiemu diagnoście, PnD 2006, nr 4, s. 1). Nie jest również zasadne powoływanie się przez skarżącego na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007 r. ( II GSK 395/06), gdyż w tej sprawie, NSA wyraził pogląd, że przepisy kodeksu karnego wykonawczego nie mogą stanowić samodzielnej podstawy materialnoprawnej do wydania przez organ samorządu powiatowego decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty. Bez wątpienia w rozpatrywanej sprawie taki przypadek nie występuje. W tym miejscu przytoczyć należy twierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekającego w przytoczonej wyżej sprawie jako sąd I instancji, iż stwierdzenie przez sąd karny popełnienia przez diagnostę przestępstwa nie zamyka organowi drogi do przeprowadzenia kontroli, a następnie wydania stosownej decyzji. Powyższe stwierdzenie w jest słuszne i obowiązek przeprowadzenia takiej kontroli wynika decyzji organu II instancji jak i orzeczenia sądu oddalającego skargę, z tym że taka kontrola musi być rzeczywista a nie iluzoryczna. W tym stanie rzeczy skarga, jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.