II OZ 1274/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 742/08 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 742/08 odmówił J. R. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 25 września 2009 r. oddalona została skarga J. R. na powyższą decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego. W terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. w dniu 2 października 2009 r., skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu zapadłego w jego sprawie wyroku. W dniu 29 października 2009 r. skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, tłumacząc swój poprzedni wniosek pomyłką. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd podniósł, że skarżący nie był obecny na rozprawie, ale w zawiadomieniu o rozprawie, które odebrał osobiście, został pouczony, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Poinformowano również wówczas stronę, że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Sąd wyjaśnił, iż ponieważ ogłoszenie wyroku nastąpiło w dniu 25 września 2009r., ustawowy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem upłynął z dniem 2 października 2009r. W tej dacie skarżący złożył wniosek, ale tylko o doręczenie wyroku. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku skarżący zawarł dopiero w piśmie z dnia 29 października 2009 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. R. ponownie podniósł, iż w piśmie z dnia 2 października 2009 r. przez pomyłkę nie wskazał, że domaga się sporządzenia i przesłania mu odpisu nie tylko wyroku, ale i uzasadnienia. Dodał, iż tym samym został pozbawiony prawa do obrony. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 14 lutego 2011 r. J. R. poinformował Sąd, iż dowiedział się o zapadłym w sprawie wyroku w dniu 7 lutego 2011 r. Natomiast pismem z dnia 28 marca 2011 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 25 września 2009 r. Jednocześnie skarżący podniósł, iż jego pismo z dnia 14 lutego 2011 r. również miało ten sam charakter. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącego podała, że pismo z dnia 14 lutego 2011 r. należy potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, jak wyjaśnił skarżący w piśmie z dnia 28 marca 2011 r. Wniosek ten uzasadniony jest tym, iż skarżący jest osobą nieporadną i wcześniej nie potrafił zrozumieć kierowanych do niego pouczeń. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 520/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. R. na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2009 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 8 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniosek z dnia 14 lutego 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i wniósł o jego rozpatrzenie. Rozpatrując powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w pierwszej kolejności stwierdził, że skarżący złożył wniosek w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten rozpoczął bowiem swój bieg z dniem, w którym zostało doręczone stronie skarżącej prawomocne postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. oddalające zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2009 r. Orzeczenie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 lipca 2011 r. Ten zaś w dniu 8 lipca 2011 r. podtrzymał wniosek skarżącego z dnia 14 lutego 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i wniósł o jego rozpatrzenie. Przechodząc do kwestii merytorycznych – mając na uwadze przepis art. 87 § 2 p.p.s.a. - Sąd stwierdził, że nie można przyjąć, by skarżący uprawdopodobnił okoliczności świadczące o braku jego winy w uchybieniu terminu. W oparciu o pisma skarżącego Sąd przyjął, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia spowodowane było błędem popełnionym przez skarżącego, który pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, nie zażądał uzasadnienia wyroku, ale sam wyrok który został wydany. Skarżący następnie zrozumiał swój błąd, tłumacząc się, że chodziło mu o wyrok z uzasadnieniem. Zatem, jak wskazał Sąd, skarżący uświadomił sobie różnicę pomiędzy przesłaniem samego odpisu wyroku, a odpisu z uzasadnieniem. Był wobec tego w stanie zrozumieć treść pouczenia i gdyby uważnie je przeczytał i zastosował się do niego to nie uchybiłby terminowi. Dostrzeżonego przeoczenia, nieuwagi, zaniedbania, braku należytej staranności i dbałości o własne interesy nie można kwalifikować jako braku winy. W ocenie Sądu, nie może dowodzić braku winy ogólnikowe twierdzenie pełnomocnika, że skarżący jest osobą nieporadną i nie potrafił zrozumieć kierowanych do niego pouczeń. Skarżący jest bowiem osobą zdolną do czynności prawnych, skutecznie wszczął postępowanie sądowe i podejmował w nim racjonalne czynności do momentu ustanowienia adwokata w ramach przyznanego prawa pomocy. Reasumując, Sąd wskazał, że przeszkody na które powołuje się skarżący nie były tego rodzaju, by strona nie mogła ich usunąć przy dołożeniu należytej staranności i dbałości o własne sprawy. Skarżący był zatem w stanie dopełnić swoich obowiązków i złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wymaganym terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. R., reprezentowany przez adwokata, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wbrew twierdzeniom Sądu, skarżący wykazał, iż bez swojej winy uchybił terminowi do dokonania czynności. Sąd zaś po dokonaniu wnikliwej analizy całości okoliczności sprawy, uwzględniając wszystkie okoliczności podawane przez skarżącego, powinien uwzględnić złożony wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący w zawiadomieniu o terminie rozprawy został pouczony o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Obowiązkiem skarżącego było zatem uprawdopodobnienie zaistnienia takich okoliczności, które uniemożliwiały mu złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 2 października 2009 r. Złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu nie wskazywał jednakże żadnych okoliczności tego rodzaju. Powoływanie się ogólnikowo na "nieporadność" skarżącego nie mogło stanowić okoliczności przemawiającej za przywróceniem terminu. Trafnie zatem Sąd I instancji uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o tym, iż uchybienie terminu było od niego niezależne i nie wynikało z zaniedbania. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.