I GSK 303/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-15
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Rafał Batorowicz, Piotr Pietrasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił legitymację czynną wnioskodawcy do wszczęcia postępowania antydumpingowego, uwzględniając jego działalność montażową i nieprecyzyjne dane dotyczące produkcji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Gospodarki, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił postanowienia organu. Organ nie wykonał wytycznych NSA dotyczących wyjaśnienia legitymacji czynnej wnioskodawcy, w szczególności kwestii prowadzenia działalności montażowej oraz nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie ustaleń dotyczących wielkości produkcji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cła antydumpingowego na zapalniczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Ministra Gospodarki dotyczące nałożenia cła, uznając, że organ nie wykonał wytycznych NSA z poprzedniego wyroku. Skarżący podnosił, że organ nie zbadał legitymacji czynnej wnioskodawcy (B. s.c.), który prowadził działalność montażową, a także nie przedstawił konkretnych danych dotyczących jego produkcji. Minister Gospodarki wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Gospodarki.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1755/08 w sprawie ze skargi M. H. [...] na postanowienie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 września 2003 r. opublikowane w M. P. Nr 44, poz. 658 w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz M. H. [...] 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1755/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M. H. (prowadzącego działalność gospodarczą jako [...]) i uchylił postanowienie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 września 2003 r., opublikowane w M.P. Nr 44, poz. 658, w przedmiocie cła antydumpingowego oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia 8 kwietnia 2003 r., opublikowane w M.P. Nr 18, poz. 284, a także stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym.
Decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998 r., opublikowaną w M.P. Nr 39, poz. 550, wprowadzono cło antydumpingowe w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, po cenie dumpingowej.
Na wniosek złożony przez spółkę cywilną B. Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] czerwca 1999 r. wszczął postępowanie antydumpingowe w sprawie obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998 r. przez przywóz na polski obszar celny zapalniczek jednorazowych deklarowanych jako pochodzące z Tajwanu, a będących de facto zapalniczkami pochodzenia chińskiego oraz zapalniczek jednorazowych z zaworkiem pochodzących ChRL oraz z Tajwanu, a deklarowanych jako zapalniczki wielokrotnego napełniania.
Decyzją z dnia z dnia 17 sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z dnia 26 października 1998r. (opublikowaną w M.P. Nr 25, poz. 525), Minister Gospodarki nałożył cło antydumpingowe na zapalniczki kieszonkowe gazowe do wielokrotnego napełniania (kod PCN 9613 20 90 0) pochodzące z ChRL lub Tajwanu oraz na zapalniczki kieszonkowe gazowe jednorazowe (kod PCN 9613 10 00 0) pochodzące z Tajwanu, rozszerzając cło antydumpingowe nałożone na zapalniczki jednorazowe pochodzące z ChRL (nałożone decyzją z dnia 26 października 1998 r.).
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Gospodarki z dnia 14 listopada 2000 r. (opublikowaną w M.P. Nr 39, poz. 766), która jednakże została następnie uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2002 r. o sygn. akt V SA 3981/00 i V SA 27/01. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wynikające z art. 20 ust. 2 i 3 w związku z art. 44 i 45 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 157, poz. 1028) przesłanki wszczęcia postępowania antydumpingowego na wniosek strony powinny być w sposób wykluczający wątpliwości pozytywnie stwierdzone przez organ orzekający w sprawie, co wynika z kategorycznego ujęcia powołanych przepisów art. 20 ust. 2 i 3 powołanej ustawy, z powinności organu administracji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także z charakteru wydawanych w postępowaniu antydumpingowym orzeczeń mających cechy podobne do aktu normatywnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w kwestii czy zapalniczki importowane jako tzw. "wielorazowe" (wielokrotnego napełniania) są podobne do towaru (zapalniczek jednorazowych) objętego cłem antydumpingowym ustanowionym decyzją z dnia 26 października 1998 r. istotny jest art. 2 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. Opinia Ministra Gospodarki wyrażona w zaskarżonej decyzji co do podobieństwa tzw. zapalniczek wielokrotnego napełniania i zapalniczek jednorazowych nie została przez Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptowana. Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w razie potrzeby również dowodu z opinii biegłego, którego organ orzekający nie przeprowadził i w konsekwencji nie wykazał tej przesłanki cła antydumpingowego.
W wyniku powyższego orzeczenia, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał postanowienie z dnia 8 kwietnia 2003 r. (opublikowane w M.P. Nr 18, poz. 284) w sprawie wstępnych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia 17 sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z dnia 26 października 1998 r.
Po rozpatrzeniu zastrzeżeń złożonych przez strony postępowania, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2003 r. (ogłoszonym w M.P. Nr 44, poz. 658) zakończył postępowanie w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia 17sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998 r. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że na podstawie podjętych działań w celu ustalenia czy wnioskodawca był legitymowany do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania oraz czy uczestniczące w postępowaniu firmy B. s.c. oraz P. S.A. stanowią przemysł krajowy (takich jak: weryfikacja danych odnoszących się do produkcji, przedstawionych przez te obie firmy, uzyskanie i analiza danych z Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących całkowitej produkcji w latach 1998-1999 towaru o kodzie SWW 0671-43, to jest zapalniczek oraz zapalarek do gazu łącznie z elektrycznymi, pozyskanie danych z bazy polskich firm "K." w celu ustalenia producentów zapalniczek jednorazowych w latach 1998-1999) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że obie spółki stanowiły w okresie badanym przemysł krajowy w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych. W odpowiedzi na zarzut prowadzenia przez wnioskodawcę wyłącznie działalności montażowej, a nie produkcyjnej, organ wskazał, że ta kwestia była przedmiotem jego szczegółowej analizy i została podniesiona w odpowiedzi na skargę stron wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję z dnia 14 listopada 2000 r., a NSA w swoim wyroku z dnia 25 lutego 2002 r. nie podważył argumentów przedstawionych przez Ministra Gospodarki w tym zakresie. Odnośnie ustalenia czy towar, wobec którego toczy się postępowanie w sprawie obejścia ceł jest towarem podobnym do towaru objętego cłami antydumpingowymi, organ - biorąc pod uwagę zalecenia NSA zawarte w wyroku z 25 lutego 2002 r. - zlecił wykonanie dodatkowej ekspertyzy ekspertom z W. A. T. Ponadto w toku postępowania strony przedstawiły dodatkowe dwie opinie biegłych: ekspertyzę S. I. i T. M. P. w B. (SIMP), przedstawioną przez B. s.c., a także ekspertyzę I. G. N. i G. (IGNiG), przedstawioną przez firmę [...] S. T. Niezależnie od przedstawionych powyżej ekspertyz i danych, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wziął także pod uwagę wyniki przeprowadzonego wcześniej przez Unię Europejską postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych przez pochodzące z ChRL i Tajwanu tzw. zapalniczki wielorazowe, a także materiał dowodowy przekazany w maju 2002 r. przez Regionalny Inspektorat Celny. Ostatecznie, w świetle zebranego materiału dowodowego, organ uznał, że zapalniczki do wielokrotnego napełniania pochodzenia chińskiego i zapalniczki rzekomo pochodzące z Tajwanu z jednej strony oraz zapalniczki jednorazowe pochodzenia chińskiego, na które Minister Gospodarki ustanowił decyzją z dnia 26 października 1998 r. cło antydumpingowe z drugiej strony są towarami podobnymi, a import tych pierwszych służy obchodzeniu cła antydumpingowego.
Skargę na postanowienie z dnia 4 września 2003 r. złożył M. H., wskazując w szczególności, że organ nie zastosował się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie zbadania legitymacji czynnej wnioskodawcy. Skarżący podniósł również, że B. s.c. nie może być uznana za reprezentującą przemysł krajowy, ponieważ zajmuje się nie produkcją, lecz montażem zapalniczek z części zakupionych gdzie indziej, a jej możliwości produkcyjne zostały przyjęte przez organ bezkrytycznie, a ponadto spółka ta sama była importerem zapalniczek.
Sąd pierwszej instancji uchylił postanowienia organu z dnia 8 kwietnia i 4 września 2003 r.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ nie wykonał zawartych w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2002 r. (sygnatura akt połączonych spraw: V SA 3981/00 i V SA 27/01) wytycznych w zakresie ustalenia legitymacji wnioskodawcy (B. s.c.) do skutecznego wnioskowania wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych wniosek o wszczęcie postępowania antydumpingowego określonego w art. 44 i 45 powołanej ustawy uważa się za złożony, jeżeli popierają go producenci krajowi, których łączna produkcja stanowi ponad 50% całej produkcji towaru podobnego wyprodukowanego przez tych producentów krajowych, którzy wyrazili swoje poparcie lub sprzeciw wobec wniosku. Postępowania antydumpingowego nie wszczyna się, jeżeli producenci krajowi podobnego towaru, jednoznacznie popierający wniosek, produkują mniej niż 25% całej produkcji podobnego towaru (art. 44 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy).
Sąd pierwszej instancji podzielił wyrażony w postanowieniu pogląd organu, iż skoro żaden z producentów krajowych towaru podobnego nie zgłosił sprzeciwu wobec wszczęcia postępowania, to ustaleniu podlegał jedynie warunek z art. 20 ust. 3 ustawy – co najmniej 25 % produkcji podobnego towaru. Jednakże, zdaniem Sądu pierwszej instancji, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w zakresie wszystkich danych dotyczących rozmiarów produkcji wnioskodawcy w chwili złożenia wniosku inicjującego postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych cechuje się zupełnym brakiem konkretności – nie są podawane żadne liczby, a jedynie ogólnie mowa jest o "danych", które były weryfikowane. Brak dokumentów źródłowych, z których miałyby te dane wynikać uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę sposobu rozumowania organu i dojścia przez niego do konkluzji o procentowym udziale wnioskodawcy w produkcji zapalniczek na rynku krajowym.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego prowadzenia przez wnioskodawcę działalności montażowej, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych nie może zostać wszczęte na wniosek tego, czyja działalność po przeprowadzonym postępowaniu antydumpingowym w konsekwencji mogłaby zostać uznana za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych, w szczególności na wniosek podmiotu prowadzącego działalność montażową. Wynika to z treści art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, który stanowi, że działalność montażową prowadzoną w Polsce lub kraju trzecim uznaje się za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych m.in., gdy wartość części używanych do montażu, pochodzących z kraju, z którego przywożone towary są objęte cłami antydumpingowymi, stanowi nie mniej, niż 60% łącznej wartości części zmontowanego towaru, przy czym w żadnym wypadku za obchodzenie ceł antydumpingowych nie zostanie uznana sytuacja, w której wartość dodana do przywiezionych części w trakcie montażu lub wykończenia przekracza 25% kosztów produkcji.
W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że odniósł się wyczerpująco do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę dotyczącą decyzji z dnia [...] listopada 2000 r., gdzie przedstawiono zweryfikowane dane zgromadzone w trakcie postępowania dotyczącego wartości sprowadzanych przez wnioskodawcę z Chińskiej Republiki Ludowej części do produkcji zapalniczek, zaś NSA w swoim wyroku z dnia 25 lutego 2002r. nie podważył argumentów przedstawionych w tym zakresie. Odnosząc się do tych twierdzeń, Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzja z dnia [...] listopada 2000 r. nie została wydana w niniejszej sprawie, zaś w wyroku z dnia 25 lutego 2002 r. NSA nawet w jednym zdaniu nie odniósł się do kwestii ewentualnego prowadzenia przez wnioskodawcę niniejszego postępowania antydumpingowego działalności montażowej.
Wobec tego, że prowadzenie działalności montażowej w zakresie opisanym w art. 46 ust. 2 (w szczególności w pkt 2) ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, zdaniem Sądu pierwszej instancji, wykluczało możliwość zostania uznanym za przedstawiciela przemysłu krajowego, legitymowanego do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie obejścia, a jest bezsporne, iż przedstawiciel firmy B. przyznawał, iż dysponuje linią montażową do produkcji zapalniczek i stwierdził, iż nigdy nie ukrywał importu części, a także wskazał, jakie części importował i z jakich państw (protokół ze spotkania wyjaśniającego z dnia [...] czerwca 2003 r. w MG, k. 1887 T XI, str. 12 i 14 protokołu), Sąd uznał, że ta kwestia nie została przez organ należycie wyjaśniona, a zatem nie wykonano wytycznych NSA, który zobowiązał organ do jednoznacznego i wszechstronnego wyjaśnienia kwestii posiadania legitymacji czynnej przez B. s.c. do wystąpienia z wnioskiem.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ administracji nie wykonał także zaleceń zawartych w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2002 r. odnośnie wykazania podobieństwa towaru określanego jako zapalniczki do wielokrotnego napełniania do zapalniczek kieszonkowych jednorazowych, na które wprowadzono cło antydumpingowe decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r. NSA zlecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w tym dowodu z opinii biegłego. Organ formalnie to zalecenie wykonał, zlecając wykonanie dodatkowej opinii P. P. – W. A. Sp. z o.o. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jakkolwiek ta opinia znajduje się w aktach administracyjnych, to brak już zlecenia jej przeprowadzenia oraz udokumentowania faktu zmiany pierwotnych założeń, przede wszystkim co do czasu podtrzymywania płomienia, który to parametr, jak się okazuje ma fundamentalne znaczenie dla wyniku badania co do wypalenia zbiorniczka gazu z wykorzystaniem żywotności niewymiennego kamienia. Na fakt zmiany pierwotnych założeń do opinii na zlecenie organu zwrócił uwagę I. G. N. i G. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2003 r. (między k. 1854 a 1859 T X) skierowanym do uczestnika postępowania – S. T., wskazując, że w procedurze badań podpisanej przez Prezesa Zarządu P. A. Sp. z o.o. jest mowa o 3 sekundowym utrzymaniu płomienia o wysokości ok. 25 mm. W ekspertyzie wykonano natomiast badania w czasie jednej sekundy i dla płomienia o wysokości 10 – 15 mm, uzyskując w rezultacie wyniki diametralnie odmienne od tych, jakie byłyby przy przestrzeganiu pierwotnych założeń. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, ta kwestia nie została w sposób jednoznaczny udokumentowana w aktach, ani wyjaśniona w zaskarżonym postanowieniu. Co prawda organ wskazał, że badanie przeprowadzono przy wysokości płomienia 10 – 15 mm, ponieważ na taką wysokość są ustawione zapalniczki nieposiadające możliwości jego regulacji oraz stosowano czas jednosekundowy, ponieważ taki czas potrzebny jest do zapalenia papierosa, jednak są to twierdzenia arbitralne, bez wskazania ich podstawy (choćby czy przeprowadzono w tym zakresie jakieś badania, czy eksperyment), nie wyjaśniają również, dlaczego pierwotne założenia były inne i dlaczego je zmieniono już po zleceniu ekspertyzy.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania – art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz art. 32 i 36 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 123, poz. 1352 ze zm.), w szczególności ustępów 1 i 2 tych artykułów, które zobowiązują organ do ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, uchybienia w zakresie gromadzenia materiału dowodowego (np. braki co do żądanych wcześniej danych statystycznych), dokumentowania dokonanych czynności procesowych (co do przeprowadzonych oględzin, zlecenia przeprowadzenia opinii, zastrzeżonych parametrów) oraz uchybienia w zakresie sporządzenia uzasadnienia orzeczenia (brak wskazania konkretnych kwot, wskaźników i wielkości, które świadczyłyby o spełnieniu przez B. s.c. kryteriów wymaganych dla wnioskodawcy postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych) uniemożliwiły dokonanie sądowej oceny prawidłowości ustalonego stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia przez organ. Tym samym niemożliwa była ocena prawidłowości przyjęcia przez organ przesłanek uzasadniających orzeczenie w przedmiocie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Minister Gospodarki, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi organ administracji wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:
I. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest:
1) art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, iż organ administracji w toku postępowania nie ustalił, że wnioskodawca B. s.c. produkuje co najmniej 25% całej produkcji podobnego towaru, podczas gdy organ w toku postępowania ustalił, że udział wnioskodawcy w produkcji krajowej wynosił nie mniej niż 44% w 1998 r. i nie mniej niż 94% w 1999 r., a zatem organ dokonał właściwych ustaleń faktycznych, a następnie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod mającym w tym przypadku zastosowanie przepisem prawa materialnego;
2) art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd niewłaściwej interpretacji definicji "działalności montażowej" i uznaniu, że przyjęcie prowadzenia takiej działalności przez przedsiębiorcę wyklucza możliwość zakwalifikowania tego przedsiębiorcy za przedstawiciela przemysłu krajowego legitymowanego do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych.
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 153 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 32 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, polegające na przyjęciu przez Sąd, iż organ nie wykonał wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 25 lutego 2002 r. (sygn. akt V SA 3981/00 i V SA/Wa 27/01) i nie uzupełnił materiału dowodowego, na podstawie którego organ ustalił stan faktyczny sprawy, podczas gdy organ te wskazania wykonał i zgromadził materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i tym samym rozstrzygnięcia sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ administracji podniósł, że stwierdzony przez Sąd brak dwóch dokumentów z punktu II zaskarżonego postanowienia nie przesądza o braku legitymacji czynnej wnioskodawcy B. s.c. Dane uzyskane przez organ administracji w toku postępowania z bazy polskich firm "K." (karta 1840 akt) w pełni dowodzą, że w latach 1998-1999 w Polsce było tylko dwóch producentów zapalniczek, którzy łącznie stanowili 100% przemysłu krajowego w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych. Ani przepisy tej ustawy, ani praktyka żadnego kraju stosującego instrumenty ochronne nie wymagała i nie wymaga precyzyjnego ustalenia wielkości produkcji w celu stwierdzenia legitymacji procesowej wnioskodawcy. Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że Komisja Europejska w ramach prowadzonych postępowań ochronnych dopuszcza uznanie montażystów jako producentów wspólnotowych. Organ wskazał, że aby uznać, iż dany podmiot może być zaangażowany w obejście ceł antydumpingowych, należy stwierdzić, że obejście nie może mieć innych uzasadnionych podstaw ekonomicznych poza unikaniem następstw ceł antydumpingowych. W niniejszej sprawie organ ustalił, że uzasadnieniem ekonomicznym działalności montażowej wnioskodawcy była reakcja na przywóz towaru przez inne podmioty po cenach dumpingowych, z którymi wnioskodawca nie był w stanie konkurować.
Zdaniem organu administracji, brak dokumentu zlecenia przeprowadzenia badań przez A. Sp. z o.o. nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym niezasadny jest zarzut jakoby organ nie wykonał wytycznych NSA. Sąd pierwszej instancji błędnie również przyjął, że założenia sformułowane przez organ celem wykonania opinii przez A. Sp. z o.o. były arbitralne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. H. wniósł o oddalenie tejże skargi, a także zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw. Wobec tego skarga ta podlega oddaleniu.
Badanie zasadności powołanych w skardze kasacyjnej podstaw poprzedzić należy przypomnieniem, że skarga ta jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.), co w szczególności oznacza związanie tego Sądu podstawami skargi kasacyjnej.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać jedynie naruszenie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela pierwszego zarzutu, a mianowicie naruszenia prawa materialnego, to jest art. 20 ust. 3 ustawy o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych - co jest istotne - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Otóż w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenia prawa materialnego poprzez jego wadliwe zastosowanie nie sposób uzasadniać wadliwością ustaleń Sądu pierwszej instancji w zakresie stanu faktycznego. Sąd ten bowiem zakwestionował ustalenia organu administracyjnego odnoszące się do stanu faktycznego, w kwestii przyjęcia wskaźnika produkcji podobnego towaru u wnioskodawcy, który to wskaźnik uprawnia do skutecznego popierania wniosku o wszczęcie postępowania antydumpingowego.
Błędne (niewłaściwe) zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. błąd subsumpcji, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. W skardze kasacyjnej jej autor w żaden sposób nie wykazał na czym polegało owo wadliwe zastosowanie normy prawa materialnego do już ustalonego stanu faktycznego. Zaznaczyć należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji zakwestionował natomiast ustalenia organów administracji publicznej, na podstawie których organy te przyznały legitymację wnioskodawcy postępowania antydumpingowego – spółce cywilnej B. Nie można w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji, gdy z jej uzasadnienia wynika, że kasator nie tyle podważa zastosowanie prawa materialnego przez ten Sąd, ale przede wszystkim nie zgadza się z zakwestionowaniem przez Sąd pierwszej instancji ustaleń organów administracyjnych w zakresie stanu faktycznego. Ustaleń faktycznych nie można podważać w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
W przedstawionej powyżej sytuacji kasator powinien posługiwać się podstawą kasacyjną zawartą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w przypadku, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezasadny jest również kolejny zarzut, a mianowicie naruszenia art. 46 ust. 2 ustawy o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych poprzez jego błędną wykładnię, która w opinii kasatora polegała na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji niewłaściwej definicji "działalności montażowej" i uznaniu, że przyjęcie prowadzenia takiej działalności przez przedsiębiorcę wyklucza możliwość zakwalifikowania tego przedsiębiorcy za przedstawiciela przemysłu krajowego legitymowanego do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie o obejście ceł antydumpingowych.
Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie przyjął założenia, że wnioskodawca poprzez montaż zapalniczek z podzespołów importowanych dokonywał jednocześnie obchodzenia ceł antydumpingowych. Sąd dokonał tylko i wyłączenie interpretacji przepisów prawa, zgodnie z którą producent, o którym mowa w art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych nie może jednocześnie prowadzić działalności montażowej wyczerpującej przesłanki z art. 46 ust. 2 tej ustawy. W żadnej mierze Sąd ten nie przypisał takiej oceny prawnej do sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie. Sąd ten zresztą nie miał możliwości nawet tego dokonać, gdyż organy administracyjne w zaskarżonych aktach prawnych w ogóle pominęły kwestię ewentualnego prowadzenia działalności montażowej przez wnioskodawcę postępowania antydumpingowego. Zasadnie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, iż kwestia ta nie została należycie wyjaśniona, zaś w swoich wytycznych zalecił organom administracyjnym ustosunkowanie się do zarzutu prowadzenia przez wnioskodawcę działalności montażowej, wyczerpującej warunki o których mowa w art. 46 ust. 2 ustawy o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych.
Również niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 153 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 32 i 36 ust. 1 ustawy o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych. Autor skargi kasacyjnej nie podważył w najmniejszym stopniu oceny Sądu pierwszej instancji, który doszedł do wniosku, że organy administracyjne nie wykonały zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie zebrały materiału dowodowego w zakresie wystarczającym dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i tym samym rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast - co należy podkreślić - Sąd pierwszej instancji precyzyjnie i dokładnie przedstawił dlaczego doszedł do wniosku o niewykonaniu przez organy administracyjne wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikających z wyroku z dnia 25 lutego 2002 r.
Nie sposób zgodzić się z kastorem, iż dane uzyskanie z bazy polskich firm "K." w pełni dowodziły, iż w latach 1998 – 1999 w Polsce było tylko dwóch producentów zapalniczek, którzy łącznie stanowili 100% przemysłu krajowego w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych. Otóż ze wskazanego dokumentu wynika tyle, że I. P. – H. w T. stwierdza, że w dostępnej bazie danych polskich firm (K.) za 1999 r., będącej w posiadaniu IPH w T., widnieją następujący producenci jednorazowych zapalniczek: S.c. B. oraz P. S.A. Z dokumentu tego nie wynika natomiast, że wskazane podmioty realizowały za wskazany okres 100% przemysłu krajowego w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy. Ponadto - co jest istotne w sprawie - organy administracyjne nie ustaliły jaki charakter ma wskazana baza, tzn. czy jest to baza o charakterze dokumentu prywatnego czy też urzędowego; nie ustalono także czy baza jest kompletna, czy też istnieje możliwość, że są jeszcze jakieś inne podmioty będące takimi producentami.
W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie ustaleń i wywodów Sądu administracyjnego pierwszej instancji odnoszących się do oceny zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którymi akt ten cechuje się brakiem konkretności, gdyż nie są podawane liczby, a jedynie ogólnie jest mowa o "danych", których nie można było poddać weryfikacji ze względu na brak dokumentów źródłowych.
W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 25 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, który w opinii organu administracyjnego dawał organowi podstawę prawną do korzystania z "innych dostępnych danych", nie uprawnia do określania wielkości produkcji wnioskodawcy, która uprawnia do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania antydumpingowego, z pominięciem powinności wykazania w aktach postępowania materiałów źródłowych, z których wynikają określone dane stanowiące następnie podstawę do dokonania dalszych obliczeń w przedmiocie wielkości produkcji.
Z podanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, to jest kosztów zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło