II SA/Rz 321/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do utrzymania określonej temperatury na stanowiskach pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89, poz. 589 ) - uchylił decyzję Państwowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] w sprawie zapewnienia temperatury nie niższej niż 18 ºC w pomieszczeniach sklepu "[...]" Nr [...], mieszczącego się w R. przy ul. [...] i nakazał zapewnienie temperatury nie niższej niż 18 ºC na stanowiskach obsługi kas oraz w pomieszczeniu biura kierownika w wyżej wymienionym sklepie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89, poz. 589 ), art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm. oraz z 2007 r., Nr 225, poz. 1672) a także § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm. z 2007 r., Nr 49, poz. 330 ). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu 19 lutego 2008 r. pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzili kontrolę w sklepie "[...]" nr [...] należącym do A. S.A., mieszczącym się w R. przy ul. [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że temperatura w pomieszczeniu Biura Kierownika wynosiła 17,3 ºC, w pomieszczeniu sali sprzedaży 17,2 ºC, w magazynie 16,7 ºC, zaś na stanowisku kasy 17,3 ºC. Stwierdzono ponadto, że przy wejściu do sklepu umieszczone są nagrzewnice, z których jedna w trakcie kontroli nie działała z powodu uszkodzenia. W dniu 20 lutego 2008r. Państwowy Inspektor Pracy, działając w oparciu o art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, wydał nakaz Nr [...] zapewnienia temperatury nie niższej niż 18 ºC w pomieszczeniach sklepu "[...]" Nr [...], mieszczącego się w R. przy ul. [...], nadając decyzji w tym punkcie rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższego nakazu odwołanie złożyła spółka A., działając przez pełnomocnika. W uzasadnieniu wskazała, że z wyników wydatku energetycznego, opracowanego dla stanowisk: kierownik sklepu oraz kasjer – sprzedawca wynika, że wykonywane czynności mają charakter pracy średnio ciężkiej, w związku z czym, zgodnie z § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w pomieszczeniach tych powinna zostać zachowana temperatura nie niższa niż 14 ºC, a temperatura stwierdzona podczas kontroli przekraczała tą normę. Ponadto wyniki kontroli nie były do końca wiarygodne, gdyż jak wskazano w protokole jedna z nagrzewnic nie była sprawna, co fałszowało rzeczywistą wysokość panującej w pomieszczeniach temperatury. Zarzucono również, iż Państwowy Inspektor Pracy nie uwzględnił faktu, iż pomieszczenie kierownika sklepu nie jest pomieszczeniem pracy stałej, lecz pomieszczeniem pracy czasowej. Okręgowy Inspektor Pracy uchylił, wspomnianą na wstępie decyzją, zaskarżoną decyzję, wprowadzając w miejsce nakazu zapewnienia temperatury nie niższej niż 18 ºC we wszystkich pomieszczeniach sklepu, nakaz zapewnienia takiej temperatury na stanowiskach obsługi kas oraz w pomieszczeniu biura kierownika. W uzasadnieniu wskazał, że § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej wskazuje wyraźnie, że w pomieszczeniach, w których wykonywana jest lekka praca fizyczna i w pomieszczeniach biurowych temperatura nie może być niższa niż 18 ºC. Dokonując oceny pracy na stanowisku związanym z obsługą kasy organ stwierdził, że jest to praca stabilna i siedząca, polegająca na dokonywaniu operacji związanych m.in. z przyjmowaniem od klientów należności pieniężnych i obsłudze kasy fiskalnej; wymagająca zarówno precyzyjnych ruchów manualnych jak i koncentracji, mieści się zatem w pojęciu pracy biurowej, albo lekkiej pracy fizycznej. Organ nie uwzględnił przedstawionego przez stronę odwołującą, wyniku wydatku energetycznego, w którym wyżej wymieniona praca została uznana za średnio ciężką. W ocenie organu wyniki te nie odnosiły się do kontrolowanego sklepu a tylko takie mogły by zostać uznane za wiarygodne. Na wyniki te mają bowiem wpływ parametry związane z czasem wykonywania poszczególnych czynności i operacji przez pracowników w różnych pomieszczeniach sklepu. Czasy te nie są stałe, w związku z czym wyniki uzyskane w jednym sklepie nie muszą być adekwatne do wyników uzyskanych w innym sklepie. Ponadto zakwestionowano również samą metodę opracowania, która, jak wynika z opracowań naukowych, pozwala na określenie wartości z dokładnością co najwyżej 10 %. Za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przemawiało zagrożenie zdrowia pracowników niezależnie od podnoszonego przez stronę odwołująca argumentu, że obniżenie temperatury miało charakter chwilowy, wywołany awarią nagrzewnicy, której niezwłoczne usunięcie było obowiązkiem pracodawcy. Decyzja została doręczona Spółce w dniu 25 marca 2008r., zaś 25 kwietnia 2008r. reprezentujący ją pełnomocnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się: jej uchylenia w części nakładającej obowiązek zapewnienia temperatury nie niższej niż 18 ºC na stanowiskach obsługi kas oraz zasądzenia kosztów postępowania, według norm przepisanych. Decyzji zarzucono naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich możliwych kroków niezbędnych do należytego ustalenia stanu faktycznego, a także art. 80 k.p.a. tj. przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie wyliczenia wydatku energetycznego. Zdaniem strony skarżącej pominięcie przez organ wspominanego wyliczenia, tylko ze względu na wadliwą metodę jego sporządzenia, bez przeprowadzenia wyliczenia w oparciu o inną metodę, jest działaniem naruszającym zasadę prawdy obiektywnej i zasadę swobodnej oceny dowodów. Ponadto brak jest podstaw by powyższemu wyliczeniu nie przypisać cechy uniwersalności dla wszystkich sklepów "[...]" gdyż jak wskazuje strona skarżąca, było ono sporządzane na potrzeby wszystkich sklepów, zaś rożny rozmiar czasu pracy spowodowany większą ilością klientów lub częstotliwością dostaw był niwelowany wymiarami etatów przypadających na dany sklep. Ponadto wskazano, że praca na stanowisku związanym z obsługą kasy fiskalnej nie jest jedynym obowiązkiem i jest wykonywana na przemian z innymi obowiązkami takimi jak: uzupełnianie ekspozycji towarowej, wykonywanie prac transportowych, prac porządkowych. Ponadto, jak wskazuje strona skarżąca, praca na stanowisku kasjera – sprzedawcy nie może zostać uznana za lekką, o czym świadczy treść załącznika nr [...] oraz [...] do protokołu kompleksowej kontroli PIP z okresu 9 października 2006 r. do 25 kwietnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na uchybienie terminu do złożenia skargi. Organ wskazał, że ostatni dzień do wniesienia skargi przypadał na dzień 24 kwietnia 2008 r. podczas gdy skarga została wniesiona z jednodniowym opóźnieniem tj. w dniu 25 kwietnia 2008 r. Z ostrożności procesowej organ wskazał również na nietrafność podniesionych w skardze zarzutów. Podtrzymał swoje stanowisko odnośnie nie wykazania przez stronę skarżącą, iż wyniki przedłożonego wydatku energetycznego są aktualne także w stosunku do objętego niniejszą kontrolą sklepu. Wskazał ponadto, że niezrozumiałym jest podnoszenie przez stronę skarżącą argumentów dotyczących stanowiska kasjer – sprzedawca, w sytuacji gdy przedmiotem kontroli było stanowisko kasjera, a stanowiska te nie są ze sobą tożsame. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), określanej dalej jako P.p.s.a.. Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi, z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od jej treści. Podstawę uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przez organ odwoławczy prawa w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania w sprawie - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.. Stosownie do tego przepisu uchylenie decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania następuje w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek takiego wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ II instancji dopuścił się takiego naruszenia. Z regulacji art. 40 § 1 k.p.a. wynika zasada formułująca obowiązek organu doręczania pisma stronie postępowania. Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego, bowiem § 2 powołanego przepisu dopuszcza wyjątek dotyczący wypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika. Wówczas to istnieje wymóg doręczenia pism pełnomocnikowi. Oznacza to tym samym, iż od daty zgłoszenia się pełnomocnika procesowego strony w postępowaniu administracyjnym - doręczenia organowi administracji publicznej stosownego pełnomocnictwa - organ ten ma obowiązek zawiadamiać go o wszystkich czynnościach w sprawie oraz doręczać mu wszystkie pisma procesowe, w tym orzeczenia (decyzje i postanowienia). Dlatego też należy stwierdzić, iż w razie ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem strona powinna dowiadywać się o wszelkich czynnościach organu za pośrednictwem swojego pełnomocnika, to pominięcie tego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z pominięciem strony, co z kolei uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż akta administracyjne wskazują, iż w dniu 26 lutego 2008r. M. G. - działając imieniem A. S.A. - złożył odwołanie od decyzji Państwowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2008 r., dołączając równocześnie pełnomocnictwo upoważniające go do reprezentowania wskazanej Spółki m. in. w postępowaniach prowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy. Wobec wątpliwości co do podmiotów uprawnionych (imieniem Spółki) do udzielenia przedmiotowego pełnomocnictwa, organ II instancji wezwał M. G. do przedłożenia wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, wskazującego na osoby uprawnione do reprezentacji Spółki. Brak ten został uzupełniony przez pełnomocnika w zakreślonym przez organ terminie. Pomimo tego decyzja Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] marca 2008r. - wydana po rozpatrzeniu odwołania sporządzonego przez pełnomocnika M. G. - doręczona została samej stronie, nie zaś mającemu prawo do jej reprezentacji pełnomocnikowi W tym miejscu należy podkreślić, iż informacja o udzielonym przez stronę skarżącą pełnomocnictwie dotarła do wiadomości organu odwoławczego w dniu 27 lutego 2008r. (data wpływu odwołania sporządzonego przez pełnomocnika), natomiast wątpliwości co do jego skutecznego udzielenia zostały ostatecznie rozwiane w dniu 12 marca 2008r. (data wpływu do organu odpisu z KRS), a zatem przed wydaniem przez organ II instancji decyzji tj. przed dniem [...] marca 2008r. Tym samym uzasadnione jest stwierdzenie, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 40 § 2 w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 32 k.p.a. W konsekwencji zaś zaniechania przez organ odwoławczy doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2008r., ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi strony, doszło do pominięcia tej strony w postępowaniu. Znaczenia prawnego nie ma przy tym fakt, iż zaskarżona decyzja została wysłana do samej Spółki, skoro nie mogła ona korzystać z pomocy swego pełnomocnika, do czego była uprawniona w świetle powołanego wyżej art. 32 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie Okręgowy Inspektor Pracy winien więc uwzględnić znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo dla M. G. i doręczyć mu decyzję z dnia 19 marca 2008r.. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uchylił decyzję organu II instancji, celem ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem wszelkich praw przysługujących stronie tego postępowania. Natomiast rozstrzygnięcie z pkt II oparto o art. 152 P.p.s.a.