II OSK 582/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-14
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Małgorzata Stahl, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dwukrotne skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, w połączeniu z innymi naruszeniami prawa, może stanowić uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powtarzające się naruszenia prawa przez posiadacza pozwolenia na broń, w tym dwukrotne prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, próba skorumpowania funkcjonariuszy policji oraz prowadzenie pojazdu pomimo orzeczonego zakazu, świadczą o lekceważeniu przepisów i mogą budzić uzasadnione obawy co do możliwości wykorzystania broni w sposób niezgodny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nawet warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności przez sąd karny nie wyklucza takiej oceny przez organ właściwy ds. pozwoleń na broń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J. K. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, myśliwskiej i sportowej. Cofnięcie nastąpiło z uwagi na prawomocne skazania za przestępstwa, w tym dwukrotne prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz inne czyny, które organ uznał za świadczące o braku rękojmi bezpiecznego posiadania broni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. K. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/08 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, palnej myśliwskiej i palnej sportowej 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od J. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wyrokiem z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. VI SA/Wa 1781/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...].
Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że powyższą decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] marca 2008 r. cofającą J. K. pozwolenie na broń palną bojową, myśliwską i sportową. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu z uwagi na fakt skazania J. K. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia [...] grudnia 2004 r. za przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk. (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości).
W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ponadto ustalił, że prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia [...] lutego 2007 r. sygn. akt II K 325/06 J. K. został skazany za czyny z art. 13 § 1 kk. w zw. z 229 § 3 k.k. oraz art. 244 i 178a § 1 k.k. (usiłowanie udzielenia korzyści majątkowej funkcjonariuszom policji w zamian za naruszenie obowiązku służbowego poprzez odstąpienie przez nich od wykonania czynności służbowych związanych z ujawnieniem przestępstwa drogowego oraz kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości z naruszeniem orzeczonego uprzednio zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych).
Decyzje oparto na przepisach art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. ). Z przepisów tych wynika, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kategorii osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Komendant Główny Policji w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, iż fakt dwukrotnego popełnienia przestępstwa z art. 278a § 1 k.k. oznacza, że J. K. nie wyciągnął stosownych wniosków ze swojej pierwszej karalności. Nadto popełnienie czynu polegającego na złamaniu orzeczonego przez sąd zakazu (czyn przeciwko działalności instytucji państwowych), prowadzi do utraty jego wiarygodności co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości organ ocenił jako przejaw nieodpowiedzialności oraz braku wyobraźni. Zdaniem Komendanta Głównego Policji - " w takich sprawach, prymat należy dać interesowi społecznemu nad interesem strony przejawiającym się w zachowaniu jej pozwolenia. Prawo do posiadania broni jest swoistym przywilejem - nie każdy może je otrzymać w świetle reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji. Ma ono też ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego winny je posiadać osoby dające rękojmię, iż swoim postępowaniem nie stworzą dla tych dóbr zagrożenia. Przejawia się to głównie w przestrzeganiu przez posiadaczy pozwoleń na broń ładu prawnego. Popełnienie przez J. K. powyższych przestępstw rękojmię tę znosi".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. podnosił, że skazanie za przestępstwo nie mieszczące się w katalogu wymienionym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie stanowi o spełnieniu przesłanki "uzasadnionej obawy", o której mowa w powyższym przepisie. Organy winny były wziąć pod uwagę pozytywne cechy osobowościowe skarżącego, wynikające z treści opinii i zaświadczeń znajdujących się w aktach sprawy, a ponadto - wynikające z faktu warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności wymierzonej wobec skarżącego w sprawie karnej. Zgodnie bowiem z art. 69 § 1 i 2 k.k. instytucja ta ma zastosowanie po dokonaniu przez sąd karny oceny sylwetki sprawcy - pod kątem jego postawy, warunków osobistych, dotychczasowego sposobu życia oraz zachowania po popełnieniu przestępstwa.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie takich pozwoleń w sytuacjach, gdy powyższy interes jest zagrożony. Ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Zdaniem Sądu organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Bezspornym jest, iż prawomocnymi wyrokami sądów powszechnych J. K. został dwukrotnie skazany za przestępstwa określone w art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości), a ponadto za czyny z art. 13 § 1 k.k. w zw. z 229 § 3 k.k. oraz art. 244 i 178a § 1 k.k.
Przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu jednakże organy Policji w sposób prawidłowy dokonały zgromadzenia, a następnie analizy całości stanu faktycznego w kontekście przewidywanych negatywnych zachowań skarżącego mogących świadczyć o uzasadnionym charakterze "obawy", o której mowa w wyżej powołanym przepisie.
Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Jednym z takich dowodów są orzeczenia sądowe, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Katalogu przestępstw zawartego w tekście art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie można przy tym traktować jako mającego charakter zamknięty. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności", co daje pole do subsumpcji odmiennych stanów faktycznych przy zastosowaniu tej normy prawnej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, skarżący słusznie został przez organ oceniony krytycznie z punktu widzenia przesłanki istnienia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stwierdzenie takie mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a. Dokonana przez organ ocena nie nosi znamion dowolności i ma potwierdzenie w materiale dowodowym, do którego należą dwa wyroki karne skazujące. Oceny powyższej nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania i jest aktywnym członkiem społeczności lokalnej. Zdaniem Sądu - prawidłowy jest pogląd organu, że już samo dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzić może uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie mógłby w przyszłości korzystać z posiadanej broni. Organy Policji wykazały ponadto, że po stronie skarżącego istnieją, poza faktem skazania, dodatkowe okoliczności potwierdzające wyżej opisaną obawę. Należy do nich nieodpowiedzialność wynikająca z faktu dwukrotnego popełnienia przestępstwa, kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości, a także lekceważenie obowiązującego porządku prawnego w postaci naruszenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz usiłowania udzielenia korzyści majątkowej funkcjonariuszom policji w zamian za naruszenie obowiązku służbowego. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Komendanta Głównego Policji, iż od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. Fakt naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, skutkujący prawomocnymi orzeczeniami sądów karnych, w kontekście dodatkowych przesłanek dotyczących cech osobowościowych skarżącego, ustalonych na podstawie zgromadzonych dowodów, uzasadnia ocenę, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez skarżącego J. K. wniósł on o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego art.18 ust. 1 pkt 2 w związku z art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz.549 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu - jako zasady - że skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi uzasadnioną obawę użycia przez sprawcę tego czynu broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji;
2. art.145§1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji mimo że w wyniku ewidentnego naruszenia zasad określonych w art.7, 8, 75§1, 77§1 i 80 k.p.a. materiał dowodowy w sprawie nie został wyczerpująco rozpatrzony, a z wybiórczo ocenianych dowodów - jednego rodzaju - wyroków skazujących, wyprowadzono nieuprawniony wniosek;
3. art.141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez ogólnikowość uzasadnienia wyroku, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, dokonanie własnych ustaleń oraz nieuprawnionych uogólnień z powołaniem się przy tym na wyrok wydany w zupełnie innych okolicznościach faktycznych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w każdym przypadku badaniu i ocenie podlega, czy samo popełnienie konkretnego przestępstwa rodzi obawę co do możliwości niewłaściwego (w rozumieniu ustawy) użycia broni. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia bowiem sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo - w tym przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz pozwolenia na broń zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W takiej sytuacji niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, a cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarzałyby obawy, że posiadając pozwolenie na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Wbrew twierdzeniu Sądu I instancji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niejednokrotnie był już wyrażony pogląd, iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na sam fakt skazania wyrokiem karnym. Wskazywano na potrzebę wykazania związku między faktem popełnienia przestępstwa a cechami charakterologicznymi posiadacza broni dla stwierdzenia "obawy", o której mowa w zastosowanym przepisie. "Obawa" powinna łączyć się przy tym z cechami charakteru danej osoby i jej dotychczasowym zachowaniem. Ustalenia w tym przedmiocie powinny pozostawać w obiektywnym i racjonalnym związku z możliwością użycia broni w celach sprzecznych z porządkiem publicznym.
Także w orzecznictwie Sadu Najwyższego podzielono pogląd NSA, że "każdą sprawę należy rozpatrywać indywidualnie" i oceniać czy przyczyna wszczęcia postępowania w powiązaniu z innymi okolicznościami sprawy uzasadnia obawę, że posiadacz w przyszłości użyje broni niewłaściwie. Składy orzekające kwestionowały, jako nie mające oparcia w ustawie, przyjmowanie samego ukarania za wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia, sprzeciwiając się mechanicznemu załatwianiu sprawy poprzez zastosowanie kolejnej sankcji za czyn, za który sprawca został już ukarany. Byłaby to de facto, nieznana prawu karnemu, kara dodatkowa w postaci konsekwencji administracyjnoprawnych popełnionego czynu. Gdyby bowiem za zasadne przyjąć stanowisko prezentowane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, to należałoby przyjąć, iż sam fakt skazania za każde przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwym, powodowałby cofnięcie pozwolenia na broń. Nieuprawnione jest zatem - powtórzone za organami policji - twierdzenie Sądu I instancji, że od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii.
Dla cofnięcia pozwolenia na broń nie wystarczy bowiem sam fakt skazania, nawet dwukrotnego, bez dodatkowo przemawiających za tym argumentów wynikających z ustalenia cech osobowych skazanego. Wyrok Sądu I instancji tym bardziej wydaje się wadliwy, że tak istotne okoliczności jak nadużywanie przez Stronę alkoholu, zakłócanie porządku publicznego, zaangażowanie w działalność społeczną zostały wyjaśnione z korzyścią dla Skarżącego.
Arbitralny pogląd organów Policji, że "osoby naruszające prawo nie dają gwarancji bezpiecznego posiadania i dysponowania bronią" jest nie do przyjęcia w świetle pozytywnych prawomocnych orzeczeń psychologicznego i lekarskiego oraz nienagannych opinii o skarżącym. Wadliwa wykładnia zastosowanych przepisów, o czym wspomniano wyżej, stanowi naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 145§1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Postępowanie dowodowe w tej sprawie ograniczyło się do dowolnej z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, zakreślonych w art. 80 k.p.a. - oceny fragmentu dyspozytywnej części wyroków sądu karnego w aspekcie przesłanek określonych w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd I instancji nie odniósł się do podnoszonej w skardze okoliczności jaką jest pozytywna prognoza co do zachowania skarżącego będąca podstawą zawieszenia wykonania kary przez sądy powszechne.
Zgodnie z art. 69 § 1 k.k. sąd może warunkowo zawiesić wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności, jeżeli jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary. Z punktu widzenia sprawy istotny jest zapis §2 powołanego przepisu, zgodnie z którym, zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Co więcej, orzeczenie przez sąd zawieszenia kary za przestępstwo popełnione z winy umyślnej świadczy także o dokonaniu wcześniej tym wnikliwszej oceny postawy sprawcy, jego właściwości i warunków osobistych, a także dotychczasowego sposobu życia. Zważywszy na zasady i zakres postępowania karnego ocenę tę należy uznać za niepodważalną i tej okoliczności nie mogły pominąć w swoich rozważaniach ani organy policji ani Sąd I instancji. Wobec powyższego uznanie skarżącego za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa że użyje broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu godzi wprost w przesłanki prawomocnego wyroku sądu.
Sąd I instancji stwierdził, iż "fakt naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, skutkujący prawomocnymi orzeczeniami sądów karnych, w kontekście dodatkowych przesłanek dotyczących cech osobowościowych skarżącego, ustalonych na podstawie zgromadzonych dowodów, uzasadnia ocenę, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń". Jeśli weźmie się pod uwagę okoliczność, że "dodatkowe przesłanki dotyczące cech osobowościowych skarżącego" wynikające z pozostałych tj. poza wyrokami karnymi dowodów są wyłącznie pozytywne, to stanowisko Sądu I instancji oraz przesłanki wyrokowania nie korespondują ze stanem faktycznym sprawy. Jednocześnie zdaniem Sądu I instancji, organy policji słusznie uznały, że pozytywne opinie o stronie nie mają znaczenia w sprawie. Takie stanowisko jest dla skarżącego niezrozumiałe, choćby przez fakt że opinia "z miejsca zamieszkania" została sporządzona przez jednostkę policji właśnie na potrzeby toczącego się postępowania administracyjnego. Z jej treści wprost wynika, że skarżący nie ma skłonności do używania substancji psychoaktywnych, nadużywania alkoholu, nie leczył się w zakładach zdrowia psychicznego. Uwagi sądu I instancji nie zwróciła także okoliczność, że organy nie wyciągnęły wniosków z orzeczeń: psychologicznego i lekarskiego wystawionych przez upoważnionych psychologa i lekarza, w których stwierdza się, że skarżący może dysponować bronią.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń "Badanie psychologiczne osoby obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby." Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2005r.w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni zawiera wykaz stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń, w tym zaburzenia zachowania spowodowane używkami. Wobec wyżej wskazanego zakresu badan, można z całą stanowczością stwierdzić, iż opinia psychologa dotyczy także kwestii, czy dana osoba posiada takie cechy osobowości, które - jak np. w niniejszej sprawie - budzą uzasadnioną obawę, iż użyje ona broni palnej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa czy porządku publicznego.
Ostateczne orzeczenia lekarskie w wyżej wymienionym zakresie nie podlegają weryfikacji przez organy policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Skarżącemu wydaje się niedopuszczalne, że Sąd I instancji w żaden sposób nie odniósł się do tej tak istotnej okoliczności i nie zauważył, iż organ policji II instancji pominął ją w swoich rozważaniach. Naruszenie wskazanych w uzasadnianym w tym miejscu zarzucie przepisów k.p.a. było zatem oczywiste.
Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie nie wykonał w sposób należyty obowiązku kontroli działalności administracji publicznej, skoro nie zauważył, iż zaskarżona decyzja została wydana bez pełnego rozważenia zebranego materiału i oddalił skargę. Sąd I instancji założył, że podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące jego opinii nie mają istotnego znaczenia w sprawie. Nie mogą być jednak jako nieistotne potraktowane wszystkie dowody potwierdzające, że skarżący nie jest osobą, o której mowa w art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie można zakładać, że istotne dla sprawy są tylko takie okoliczności, które potwierdzają wskazaną w tym przepisie obawę, a te które jej nie potwierdzają nie mają znaczenia. Tak wybiórcza czy też wręcz błędna ocena dowodów zarówno przez organy policji jak i przez Sąd I instancji jest niedopuszczalna.
Organ miał więc obowiązek wszechstronnie wyjaśnić sprawę, rozważyć zebrany
materiał dowodowy i wykazać w uzasadnieniu decyzji, iż skarżący należy do osób
wymienionych we wskazanym przepisie. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji winna objąć zakres tych wyjaśnień i prawidłowość wyprowadzonych z nich wniosków. Roli tej nie spełniło ogólnikowe stwierdzenie Sądu, iż dokonana przez organ ocena nie nosi znamion dowolności i ma potwierdzenie w materiale dowodowym, do którego należą dwa wyroki skazujące.
Uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 141§4 p.p.s.a. W sprawie występuje bowiem wada tzw. "pozorności uzasadnienia", która polega na wprowadzeniu formuł ogólnikowych, generalnych, dających się zastosować do wszystkich przypadków odnoszących się do ogólnych założeń prawnych i to w zupełnym oderwaniu od realiów rozpatrywanej sprawy.
Wniosku iż dopuszczenie się przez Skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób nie da się wyprowadzić przy pomocy żadnej z metod dowodzenia przyjętych w postępowaniu sądowym. Nie da się on obronić nie tylko z punktu widzenia zasad logiki ale i zasad doświadczenia życiowego. Stan upojenia alkoholowego nie uzasadnia konkluzji, że człowiek dorosły, stateczny, legitymujący się licznymi pozytywnymi opiniami zacznie postępować jak osoba niepoczytalna, narażając zdrowie i życie innych osób. Dla skarżącego zupełnie niezrozumiałym wydaje się także, żeby Sąd I instancji twierdząc: "nie można bowiem wykluczyć, iż w takim stanie w jakim dwukrotnie kierował pojazdem, tj. stanie nietrzeźwości, nie użyje również broni", pomijał tak istotne dowody jak zaświadczenie lekarskie i psychologiczne potwierdzające, że strona może dysponować bronią. Przyjęcie przez organy wniosku, że każdy, kto kieruje pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości godzi się z możliwością spowodowania utraty życia bądź zdrowia własnego i cudzego, a tym samym może użyć broni w sposób wskazany w art. 15 ust 1 pkt 6 omawianej ustawy narusza zasady logicznego rozumowania. Inna bowiem jest sytuacja kiedy posiadacz broni używa jej - w szerokim tego słowa znaczeniu - będąc w stanie nietrzeźwości a inna, gdy zdarzenie to nie ma z użyciem (noszeniem, przewożeniem) broni nic wspólnego. Nadto, wydawało by się zasadnym, aby w rozważaniach tej materii Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, iż sam fakt noszenia broni po użyciu alkoholu, stanowi samodzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej polegającego na naruszeniu prawa materialnego należy zwrócić uwagę na to, że szerokiej analizy przepisów prawa regulujących materię posiadania broni dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009r. sygn. akt II OPS 4/09. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że posiadanie broni jest w polskim systemie prawnym ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), zwanej dalej ustawą - w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje przy tym ku zaostrzeniu wymogów stawianych osobom posiadającym broń, lub ubiegającym się o pozwolenie na jej posiadanie. Podkreślono także, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem.
Okolicznością w sprawie bezsporną było potwierdzone dwoma skazującymi skarżącego prawomocnymi wyrokami popełnienie przez niego czynów polegających na dwukrotnym prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości, próbie udzielenia korzyści majątkowej funkcjonariuszom Policji wykonującym kontrolę drogową, a także prowadzeniu pojazdu bez wymaganych uprawnień. Przestępstwa te niewątpliwie nie należą do kategorii przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, skazanie za które z mocy samego prawa oznaczałoby, że istnieje uzasadnia obawa, że ich sprawcy mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Skoro norma prawna wynikająca z przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uzasadnia pozbawienie pozwolenia na posiadanie broni osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, to rzeczą organów administracji było wszechstronne rozważenie okoliczności związanych z osobowością i sposobem życia skarżącego, co do którego wszczęto postępowanie w przedmiocie pozbawienia pozwolenia na broń.
Zwrócić należy w tym miejscu, że w skardze kasacyjnej pomija się w sposób konsekwentny fakt innych jeszcze niż prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości naruszeń porządku prawnego przez skarżącego – także stwierdzonych prawomocnymi wyrokami sądowymi.
Należy się przy tym zgodzić z oceną organów rozpatrujących sprawę w ramach swobodnej oceny dowodów oraz oceną Sądu, wyrażoną w zaskarżonym wyroku, że powtarzające się naruszenia prawa, polegające nie tylko na prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu, ale i na próbie skorumpowania funkcjonariuszy Policji oraz prowadzeniu pojazdu pomimo orzeczonego zakazu, świadczą o lekceważącym stosunku skarżącego do przepisów obowiązującego prawa. Tak demonstrowany stosunek do norm regulujących życie społeczne może budzić uzasadnione obawy, co do możliwości wykorzystania broni w sposób nie dający się pogodzić z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Nie może tej oceny zmienić uznanie przez sąd karny, że skarżący zasługuje na skorzystanie z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Uznanie przez sąd karny, że cele kary mogą zostać osiągnięte bez wymierzania bezwzględnej kary pozbawienia wolności nie wyklucza bynajmniej stwierdzenia przez organ właściwy w sprawach pozwoleń na broń, że cechy osobowości strony ujawniające się w powtarzającym się poważnym naruszaniu przepisów prawa uzasadniają obawę co do niewłaściwego użycia broni.
Uzasadnienie wyroku sądu I instancji wystarczająco szczegółowo, zgodnie z art. 141§4 p.p.s.a. odniosło się do materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji. Poprawnie przypisano istotne znaczenie powtarzającemu się poważnemu naruszaniu porządku prawnego przez skarżącego, wskazując, że właśnie czyny, za które został skazany przez sąd karny w sposób znaczący kształtują ocenę osobowości skarżącego. Słusznie uznano także w konkretnych okolicznościach sprawy, że opinie psychologiczne, czy lekarskie wykazujące np. brak po stronie skarżącego uzależnień nie mogą mieć wpływu na powyższą ocenę.
W tym stanie sprawy, uznając, że skarga kasacyjna nie powołuje się na usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.184 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło