II SA/Wa 944/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-18
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy poborowy, który nie dopełnił obowiązku meldunkowego (nie zgłosił ukończenia szkoły) i nie stawił się na wezwania organów wojskowych, może zostać przeniesiony do rezerwy na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że poborowy nie spełnił przesłanek do przeniesienia do rezerwy na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Stwierdzono, że poborowy nie dopełnił obowiązku meldunkowego (nie zgłosił ukończenia szkoły) oraz nie stawił się na wezwania organów wojskowych, co stanowi negatywne przesłanki określone w art. 46 ust. 2 pkt 2 lit. d) i e) tej ustawy, uniemożliwiające przeniesienie do rezerwy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku poborowego K. W. o przeniesienie do rezerwy. Organ wojskowy odmówił przeniesienia, wskazując na niedopełnienie przez K. W. obowiązku meldunkowego (nie zgłoszenie ukończenia szkoły) oraz niestawienie się na wezwania organów wojskowych. K. W. twierdził, że nie otrzymał wezwań i że organy błędnie powołały się na przepisy rozporządzenia w sprawie obowiązku meldunkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za zasadne.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, WSA Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia do rezerwy - oddala skargę -
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmawiającą przeniesienia do rezerwy poborowego K. W.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Szef Sztabu Wojskowego w W. podniósł, iż K. W., posiadający kategorię zdrowia A, w dniu 16 kwietnia 2002 r. został uznany za zdolnego do służby wojskowej i przeznaczony do jej odbycia. Następnie do dnia 30 czerwca 2003 r. korzystał on z odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki.
K. W. w dniu 24 września 2007 r. zwrócił się z wnioskiem do Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. o przeniesienie do rezerwy.
Wojskowy Komendant Uzupełnień W., w wyniku rozpoznania powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] odmówił poborowemu przeniesienia do rezerwy. Od tego rozstrzygnięcia K. W. odwołał się do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W., który decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Następnie, Wojskowy Komendant Uzupełnień W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 46 ust. 2 pkt 2 lit. d) i e), art. 39 ust. 7, art. 40 ust. 2 oraz art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku powiadamiania wojskowego komendanta uzupełnień oraz uzyskiwania zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą (Dz. U. Nr 140, poz. 1480 ze zm.), art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 118, poz. 800) oraz w zw. z art. 83 § 1 k.p.a., odmówił przeniesienia K. W. do rezerwy.
Poborowy K. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przeniesienie do rezerwy na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.
Dokonując oceny zgromadzonego materiału, organ II instancji uznał, że odwołanie poborowego K. W. nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] maja 2008 r. utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, poborowy K. W. podlega powszechnemu obowiązkowi obrony i w ramach tego obowiązku podlega powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz o zmianie ustawy o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 180, poz. 1496 ze zm.), poborowym, którzy w dniu wejścia w życie art. 1 pkt 21 niniejszej ustawy lub w ciągu 6 miesięcy po tym dniu podlegaliby przeniesieniu do rezerwy, na podstawie art. 46 ustawy o której mowa w art. 1, termin przeniesienia do rezerwy przedłuża się z mocy prawa o okres 12 miesięcy. Mając na uwadze, że wymieniona zmiana do ustawy weszła w życie z dniem 3 stycznia 2006 r., poborowi spełniający warunki ustawowe powinni zostać przeniesieni do rezerwy w dniu 3 stycznia 2007 r. Przepis art. 46 ust. 1 nie ma zastosowania w stosunku do poborowych, o których mowa w art. 46 ust. 2 pkt 2 lit. d) i e), którzy z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mogli być powołani do odbycia zasadniczej służby wojskowej, w terminie określonym w pkt 1, ze względu na niespełnienie wojskowego obowiązku meldunkowego bądź niestawienie się na wezwanie organów wojskowych w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony. Według oceny organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie sytuacja taka zachodzi. Poborowy od dnia 16 kwietnia 2002 r. do dnia 30 czerwca 2003 r. korzystał z odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki. Od momentu zakończenia biegu odroczenia do chwili wydania decyzji poborowy nie zgłosił się do WKU W. na żadne wezwanie. Obecnie ma założoną kartę poszukiwań. Zgodnie z art. 40 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, poborowy korzystający z odroczenia zasadniczej służby wojskowej jest obowiązany stawić się przed wojskowym komendantem uzupełnień niezwłocznie po upływie okresu odroczenia. Ponadto, w myśl art. 39 ust. 7 tej ustawy poborowy, któremu udzielono odroczenia, po zakończeniu roku szkolnego (studiów), nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia kolejnego roku szkolnego (studiów), przedstawia wojskowemu komendantowi uzupełnień, właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące, zaświadczenie o ukończeniu poprzedniego i rozpoczęciu nowego roku nauki (studiów). Na podstawie § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku powiadamiania wojskowego komendanta uzupełnień oraz uzyskiwania zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą, wojskowy obowiązek meldunkowy obejmuje, m.in. zgłoszenie wojskowemu komendantowi uzupełnień właściwemu ze względu na miejsce pobytu lub pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące, w terminie 30 dni od dnia powstania zmian, dokumentu stwierdzającego podwyższenie lub zdobycie dodatkowego wykształcenia. Powyższych obowiązków poborowy nie dopełnił. Z dokumentów posiadanych przez organ w przedmiotowej sprawie wynika, że w roku szkolnym [...] skarżący ukończył [...] w W. W związku z powyższym nie dopełnił wojskowego obowiązku meldunkowego, ponieważ nie poinformował Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. o ukończeniu szkoły, a tym samym o podwyższeniu wykształcenia.
Ponadto organ II instancji podniósł, iż poborowy zameldowany był na pobyt stały w W. w lokalu nr [...] przy ulicy [...]. Zainteresowany twierdził, że cały czas przebywał pod adresem zameldowania. Jednak żadnej korespondencji od WKU nie odbierał. Z treści oświadczeń złożonych w obecności funkcjonariusza Policji przez ojca i brata poborowego w dniu 10 października 2005 r., 9 lipca 2006 r. oraz w dniu 1 października 2007 r. wynika, że poborowy wyjechał za granicę i w okresie 12 miesięcy nie przebywał pod wskazanym adresem. Rodzina zainteresowanego twierdziła, że przebywał on za granicą. Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego uznał powyższe dane za wiarygodne. Dlatego też zgodnie z § 3 pkt 2a powołanego rozporządzenia Rady Ministrów, poborowy obowiązany był zgłosić wyjazd za granicę na okres dłuższy niż 2 miesiące. Poborowy twierdził, że jego wyjazd nie miał żadnego wpływu na to, jakie oświadczenia złożyli w Wojskowej Komendzie Uzupełnień W. jego ojciec i brat. Według poborowego, prawdopodobnie kierowali się oni fałszywą solidarnością i chęcią uchronienia go przed odbyciem służby wojskowej. Organ zwrócił uwagę, iż brat i ojciec poborowego w dalszym ciągu odbierają wezwania do WKU adresowane do poborowego K. W. Poborowy cały czas twierdził, że jakakolwiek informacja o wezwaniach do WKU odbieranych przez brata J. W. do niego nie dotarła. Jednakże z treści oświadczenia jego brata z dnia 3 października 2005 r. wynika, że ten odebrał wezwanie do stawiennictwa w WKU na dzień 5 października 2005 r. Ponadto, zobowiązał się przekazać K. W. przedmiotowe wezwanie. Organ zwrócił też uwagę, iż w dniu 1 grudnia 2007 r. decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. z dnia [...] listopada 2007 r. w przedmiocie odmowy przeniesienia do rezerwy, odebrał osobiście brat poborowego J. W. i już w dniu 3 grudnia 2007 r. na poczcie zostało nadane odwołanie. Brat zainteresowanego również odebrał osobiście w dniu 16 kwietnia 2008 r. decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. z dnia [...] marca 2008 r. Odwołanie od tej decyzji zostało nadane na poczcie dwa dni później. Powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, przeczą powyższemu oświadczeniu poborowego. Ponadto organ wskazał, iż w treści każdego wezwania zamieszczona była informacja o podjęciu kontaktu telefonicznego, w przypadku braku możliwości stawienia się na wezwanie, w określonym przez WKU terminie. Biorąc pod uwagę wiek poborowego oraz elementarne zasady kultury poborowy mógłby skontaktować się z organem, celem wyznaczenia dogodnego dla siebie kolejnego terminu stawiennictwa. Jednak poborowy ze swojej strony nie podjął żadnych działań w tym zakresie. Celem wyjaśnienia zaistniałych sprzeczności brat poborowego J. W. oraz jego ojciec R.W. zostali wezwani do Wojskowej Komendy Uzupełnień W., lecz w dniu wskazanym przez organ nie stawili się. Przesłali pisma informujące o niestawiennictwie, w których odmówili składania wyjaśnień w charakterze świadków. Powyższe postępowanie stało się przesłanką dla organu do stwierdzenia, że poborowy K. W. uchyla się od spełnienia powszechnego obowiązku obrony RP.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż niepowołanie poborowego K. W. do odbycia zasadniczej służby wojskowej w terminie, o którym mowa w powołanej wyżej ustawie, nastąpiło z przyczyn niezależnych od organów wojskowych. W związku z powyższym, należało stwierdzić brak podstaw formalno - prawnych umożliwiających przeniesienie poborowego K. W. do rezerwy.
Decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] maja 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez K. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Skarżący wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił organowi wydanie jej z naruszeniem art. 46 ust. 2 pkt 2 lit. d) i e) oraz art. 46 ust. 3 pkt 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, naruszenie art. 77, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a., a także bezzasadne odwołanie się w treści decyzji do art. 39 ust. 7 i art. 40 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego. W obszernym uzasadnieniu skargi K. W. podniósł m.in., iż w jego ocenie, okoliczności ewentualnego naruszenia art. 39 ust. 7 i art. 40 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP nie ma wpływu na przeniesienie poborowego do rezerwy, albowiem przepis art. 46 tej ustawy, takiej sytuacji nie przewiduje. Organ II instancji, zarzucając skarżącemu brak powiadomienia WKU o zamianie poziomu wykształcenia w 2003 r., błędnie odwołał się do treści § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego, które weszło w życie dopiero w dniu 1 lipca 2004 r. Ponadto, naruszenie tego rodzaju obowiązku, obiektywnie nie pozbawiało organu wojskowego możliwości wezwania poborowego do stawiennictwa w WKU, tym samym "nie blokowało" procedury powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Ponadto, bezpodstawnie organ uznał, w oparciu o oświadczenia członków rodziny, iż skarżący długotrwale przebywał za granicą, albowiem w toku postępowania przedstawił on dokumenty podważające wiarygodność tych oświadczeń. Skarżący nie zgodził się z zarzutem, że nie stawiał się na wezwania WKU W. Organy orzekające w sprawie nie przedstawiły bowiem dowodów, że wezwania te zostały stronie skutecznie doręczone.
W odpowiedzi na skargę, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uznając zarzuty zawarte w skardze za niezasadane, organ wskazał m.in., iż w dniu wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku powiadamiania wojskowego komendanta uzupełnień oraz uzyskiwania zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą, na skarżącym nadal spoczywał obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zakończeniu pobierania nauki w szkole ponadpodstawowej w 2003 r. Ponadto, przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia, obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 1992 r. w sprawie zasad, zakresu i trybu spełniania wojskowego obowiązku meldunkowego oraz uzyskiwania zezwoleń na wyjazd i pobyt za granicą, a także organów właściwych w tych sprawach obrony (Dz. U. Nr 68, poz. 344), którego § 4 ust. 1 pkt 9 zawierał analogiczną treść w stosunku do § 3 ust. 5 rozporządzenia z dnia 1 czerwca 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny. Obowiązek ten ma charakter powszechny. Podstawową formą spełnienia przedmiotowego obowiązku jest odbycie służby wojskowej, której zakres - według art. 85 ust. 2 Konstytucji - określa ustawa. Aktem, o którym mowa w tym przepisie Konstytucji RP, jest ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.).
W niniejszej sprawie skarżący wnosił o przeniesienie go do rezerwy w oparciu o przepis art. 46 ust. 1 oraz art. 46 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy.
Zgodnie z brzmieniem art. 46 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, poborowych niepowołanych do odbycia zasadniczej służby wojskowej w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia stawienia się do poboru albo od dnia zgłoszenia się do wojskowego komendanta uzupełnień w celu uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku obrony w przypadku, o którym mowa w art. 34, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu tego okresu, z zastrzeżeniem art. 93 ust. 2a i art. 93e. Ustęp 2 tego artykułu zaś stanowi, iż przepis ust. 1 nie ma zastosowania do poborowych, którzy: 1) nie mogli być powołani do odbycia zasadniczej służby wojskowej w okresie, o którym mowa w ust. 1, z powodu odroczenia tej służby albo złożenia wniosku o przeznaczenie do odbycia służby zastępczej; 2) z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mogli być powołani do odbycia zasadniczej służby wojskowej w terminie określonym w ust. 1 ze względu na: a) odbywanie kary pozbawienia wolności, b) orzeczenie środka karnego pozbawienia praw publicznych, c) czasowe przebywanie za granicą, d) niespełnienie wojskowego obowiązku meldunkowego, e) niestawienie się na wezwanie organów wojskowych w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony lub niepoddanie się badaniom lekarskim lub psychologicznym; 3) zostali uznani za czasowo niezdolnych do czynnej służby wojskowej; 4) zostali uznani za niezdolnych do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju; 5) spełnili obowiązek służby wojskowej w innym kraju, którego równocześnie byli lub są obywatelami. Natomiast w świetle ustępu 3 tego samego artykułu, poborowych niepowołanych do odbycia zasadniczej służby wojskowej z powodu odroczenia tej służby, z zastrzeżeniem ust. 4, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu osiemnastu miesięcy następujących po dniu uchylenia lub wygaśnięcia decyzji o odroczeniu zasadniczej służby wojskowej albo powzięcia wiadomości przez wojskowego komendanta uzupełnień o tym wygaśnięciu, a jeżeli odroczenie zostało udzielone ze względu na pobieranie nauki, w przypadku skreślenia z listy uczniów lub studentów albo wydalenia ze szkoły wyższej, zakładu kształcenia nauczycieli, szkoły ponadgimnazjalnej, a do dnia 31 sierpnia 2008 r. także szkoły ponadpodstawowej, po dniu otrzymania zawiadomienia przez wojskowego komendanta uzupełnień o tym skreśleniu lub wydaleniu.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że przeniesienie do rezerwy w trybie przewidzianym w ustępie 1 powołanego artykułu jest możliwe tylko w przypadku niewystąpienia negatywnych przesłanek określonych w ust. 2. Zwrócić należy uwagę, iż przesłanki te nie muszą wystąpić kumulatywnie, lecz zaistnienie jednej z nich powoduje po stronie organu wojskowego obowiązek wydania decyzji odmownej dla strony. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie zachodzi.
Jak wynika z akt sprawy skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku meldunkowego, albowiem w roku szkolnym [...] ukończył [...] w W. i nie zgłosił tego faktu właściwemu organowi. W świetle art. 53 ust. 1 powołanej ustawy, osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej są obowiązane do spełniania wojskowego obowiązku meldunkowego, polegającego na zgłaszaniu wójtom lub burmistrzom (prezydentom miast) albo właściwym organom wojskowym zmian miejsca pobytu (zamieszkania), imienia, nazwiska, wykształcenia i zawodu. Ukończenie szkoły średniej stanowi niewątpliwie zmianę wykształcenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, uchybiony przez niego obowiązek meldunkowy ma istotne znaczenie w procesie powoływania poborowego do służby wojskowej, albowiem pozwala organom wojskowym zaplanować skierowanie konkretnego poborowego, posiadającego określone wykształcenie i przygotowanie zawodowe (w tym przypadku techniczne samochodowe) do jednostki wojskowej, w której jego dotychczasowe przygotowanie zostanie w sposób najbardziej efektywny wykorzystane i niejednokrotnie umożliwi mu podwyższenie posiadanych kwalifikacji zawodowych.
Nawiązując do zarzutu skargi, iż organy obu instancji, podnosząc niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o ukończeniu przez skarżącego szkoły ponadpodstawowej w 2003 r. błędnie powołały przepisy obowiązującego od dnia 1 lipca 2004 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku powiadamiania wojskowego komendanta uzupełnień oraz uzyskiwania zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą (Dz. U. Nr 140, poz. 1480 ze zm.), stwierdzić należy, iż wadliwość ta nie wpływa na ocenę zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 46 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. W pierwszej kolejności należy podnieść, że obowiązek meldunkowy obejmujący zgłaszanie zdobycia wykształcenia wprowadził sam ustawodawca, zaś rozporządzenie wykonawcze konkretyzuje zasady i tryb jego spełniania. Po wtóre, w dacie uzyskania przez skarżącego średniego wykształcenia obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 1992 r. w sprawie zasad, zakresu i trybu spełniania wojskowego obowiązku meldunkowego oraz uzyskiwania zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą, a także organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 68, poz. 344). Zgodnie z § 3 pkt 1 tego rozporządzenia, wojskowemu obowiązkowi meldunkowemu ogólnemu podlegają mężczyźni - począwszy od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą dziewiętnaście lat życia, do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt lat życia, a posiadający stopnie wojskowe chorążych lub oficerów - sześćdziesiąt lat życia. Zaś w świetle § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia, wojskowy obowiązek meldunkowy ogólny polega na zgłoszeniu ukończenia szkoły ponadpodstawowej lub wyższej. Skarżący niewątpliwie był podmiotem zobowiązanym do realizacji nałożonego na niego obowiązku ustawowego. Skoro zatem tego obowiązku nie dopełnił, organy orzekające w sprawie były obowiązane stwierdzić wystąpienie negatywnej przesłanki uniemożliwiającej przeniesienie skarżącego do rezerwy. Już tylko z tego powodu wniosek skarżącego wszczynający postępowanie nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie.
W ocenie Sądu, skarżący spełnił także negatywną przesłankę z art. 46 ust. 2 pkt 2 lit. e) ww. ustawy, tj. z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mógł być powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w terminie określonym w ust. 1 ze względu na niestawienie się na wezwanie organów wojskowych w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony. Wolą ustawodawcy jest, aby poborowy, któremu udzielono odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4-6 (na czas pobierania nauki), po zakończeniu roku szkolnego (studiów), nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia kolejnego roku szkolnego (studiów), przedstawił wojskowemu komendantowi uzupełnień właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące, zaświadczenie o ukończeniu poprzedniego i rozpoczęciu nowego roku nauki (studiów). Z adnotacji zamieszczonej w karcie ewidencyjnej wynika, iż decyzją Komendanta WKU W. nr [...] K. W. udzielono odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki na okres od dnia 16 kwietnia 2002 r. do dnia 30 czerwca 2003 r. Poborowy korzystający z odroczenia zasadniczej służby wojskowej jest obowiązany stawić się przed wojskowym komendantem uzupełnień niezwłocznie po upływie okresu odroczenia - art. 40 ust. 2 powołanej ustawy. Jak ustalił organ, wskazanego obowiązku skarżący również nie dopełnił. Ponadto, z dokumentu urzędowego - "Karty Poszukiwania" K. W., wynika, iż pismami z dnia 4 grudnia 2003 r., 26 marca 2004 r., 7 lipca 2004 r., 17 stycznia 2005 r., 25 maja 2005 r. i 21 września 2005 r. skarżący był wzywany przez WKU W. do osobistego stawiennictwa w komendzie uzupełnień, lecz na te wezwania się nie stawiał. Zasadnie skarżący podnosi, iż w aktach administracyjnych brak jest dowodów potwierdzających skuteczne doręczenie tych wezwań. Niemniej jednak stwierdzić należy, iż w aktach administracyjnych znajduje się pismo brata skarżącego - J. W. z dnia 3 października 2005 r. (jako dorosły domownik zamieszkały wraz ze skarżącym odebrał on wezwanie WKU), w którym informuje on organ wojskowy o tym, że jego brat nie przebywa pod adresem zameldowania, zamierza wyjechać do Londynu w celach zarobkowych. Ponadto piśmie tym J. W. informuje organ, że zwróci bratu uwagę, gdy ten się z nim skontaktuje, aby stawił się w WKU. Z akt administracyjnych wynika, iż WKU W. dokonywało prób doręczenia wezwania do osobistego stawiennictwa skarżącego za pośrednictwem Policji. Potwierdzają to pisma Komisariatu Policji W. z lipca 2006 r. i 11 października 2007 r. Jednak do doręczenia adresatowi wezwań za pośrednictwem Policji nie doszło z powodu składania przez ojca i brata skarżącego w dniach 10 października 2005 r., 9 lipca 2006 r. i 10 października 2007 r. niezgodnych z prawdą oświadczeń o wyjeździe K. W. za granicę. Wobec jednoznacznego oświadczenia skarżącego, iż poza jednodniowym wyjazdem poza granice Polski, co potwierdzone zostało przez organ Straży Granicznej oraz na podstawie przedstawionych za lata 2005 - 2006 dokumentów potwierdzających pobyt poborowego w kraju, należy stwierdzić, iż skarżący w tym okresie nie opuszczał terytorium RP na okres dłuższy niż 2 miesiące. Nie oznacza to jednak, że nie posiadał on wiedzy o kierowaniu do niego pism przez organy wojskowe i celu, w jakim te pisma były wysyłane. Słusznie organ zauważa, iż skarżący odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie przeniesienia do rezerwy wnosił w kilka dni po odebraniu do niego kierowanej korespondencji przez najbliższych członków rodziny. Natomiast na odebrane w ten sam sposób wezwania do osobistego stawiennictwa w siedzibie WKU W.skarżący nie reagował. Świadczy to o podjęciu przez skarżącego i najbliższe mu osoby takich środków organizacyjnych, które uniemożliwiły organom wojskowym powołanie go do odbycia zastępczej służby wojskowej. Nie można zatem przyjąć, że skarżący "pozostawał do dyspozycji organu wojskowego", a tylko z winy WKU nie doszło do wezwania poborowego do stawiennictwa przez ten organ.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić zasadność zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia przez stronę obowiązku powiadamiania organu wojskowego o wyjeździe poza granicę kraju. Nie mniej wadliwość decyzji w tym zakresie nie wpływa na końcowy wynik sprawy.
Mając powyższe ustalenia na uwadze stwierdzić ponadto należy, iż wniosek skarżącego wszczynający postępowanie w sprawie, nie mógł być uwzględniony na podstawie art. 46 ust. 3 pkt 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, bowiem ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada dyspozycji określonej w pkt 1 lecz w pkt 4 powołanego ustępu i artykułu - poborowych niepowołanych do odbycia zasadniczej służby wojskowej z powodu czasowego przebywania za granicą albo niespełnienia wojskowego obowiązku meldunkowego, niestawienia się na wezwanie organów wojskowych w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony lub niepoddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu osiemnastu miesięcy następujących po dniu otrzymania zawiadomienia przez wojskowego komendanta uzupełnień o powrocie z zagranicy albo spełnienia wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku stawienia się na wezwanie organów wojskowych w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem reguł postępowania administracyjnego, zaś stwierdzone w toku kontroli sądowej uchybienia samej decyzji nie są wadami istotnymi, mającymi wpływ na ostateczne załatwienie sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło